తల్లిదండ్రులు దేశంలో చట్టవిరుద్ధంగా లేదా తాత్కాలికంగా ఉన్నప్పటికీ, అమెరికాలో జన్మించిన పిల్లలకు పద్నాలుగో సవరణ జన్మహక్కు పౌరసత్వాన్ని హామీ ఇస్తుందని అమెరికా సుప్రీంకోర్టు తీర్పునిచ్చింది. అటువంటి పౌరసత్వాన్ని నిరాకరించేందుకు ప్రయత్నించిన అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వును కొట్టివేసింది.
5-4 మెజారిటీతో వెలువడిన రాజ్యాంగపరమైన తీర్పులో, ప్రధాన న్యాయమూర్తి జాన్ రాబర్ట్స్ మెజారిటీ అభిప్రాయాన్ని రచించగా, న్యాయమూర్తులు సోనియా సోటోమాయర్, ఎలెనా కాగన్, అమీ కోనీ బారెట్, కేతాంజి బ్రౌన్ జాక్సన్ దానితో ఏకీభవించారు.
న్యాయమూర్తి బ్రెట్ కావనాగ్ ఈ తీర్పుతో పాక్షికంగా ఏకీభవించి, పాక్షికంగా విభేదించగా, న్యాయమూర్తులు క్లారెన్స్ థామస్, శామ్యూల్ అలిటో, నీల్ గోర్సచ్ విభేదించారు.
వివాదానికి కారణమైన కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వు..
“అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల అధ్యక్షుడు ట్రంప్, తదితరులు వర్సెస్ బార్బరా తదితరులు” అనే కేసు, “అమెరికన్ పౌరసత్వ అర్థం, విలువను పరిరక్షించడం” అనే శీర్షికతో, 2025 జనవరి 20న అధ్యక్షుడు ట్రంప్ జారీ చేసిన కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వు నెం 14160 నుంచి ఉద్భవించింది.
ఈ ఉత్తర్వు ప్రకారం, దేశంలో చట్టవిరుద్ధంగా లేదా తాత్కాలికంగా నివసిస్తున్న తల్లిదండ్రులకు అమెరికాలో జన్మించిన పిల్లలు, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల “అధికార పరిధికి లోబడి ఉండరు”, అందువల్ల పద్నాలుగో సవరణలోని పౌరసత్వ నిబంధన లేదా వలస, జాతీయతా చట్టం కింద పౌరసత్వానికి అర్హులు కారు.
కోర్టును ఆశ్రయించిన తల్లిదండ్రులు..
పలువురు తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లల తరఫున ఆ ఉత్తర్వును సవాలు చేశారు. ఒక ఫెడరల్ డిస్ట్రిక్ట్ కోర్టు, ఆ ఉత్తర్వు ప్రకారం పౌరసత్వం నిరాకరించబడే పిల్లల జాతీయ వర్గాన్ని తాత్కాలికంగా ధృవీకరించి, దాని అమలును ప్రాథమికంగా నిరోధించింది. సుప్రీంకోర్టు తీర్పుకు ముందు సెర్టియోరారిని మంజూరు చేసింది.
చట్టవిరుద్ధంగా లేదా తాత్కాలికంగా అమెరికాలో నివసిస్తున్న తల్లిదండ్రులకు జన్మించిన పిల్లలకు రాజ్యాంగం పౌరసత్వాన్ని హామీ ఇస్తుందా లేదా అనే కోణంలో ఈ అంశాన్ని పరిగణిస్తూ, న్యాయస్థానం అవునని సమాధానమిచ్చింది.
చారిత్రక నేపథ్యం, తీర్పు..
పుట్టుకతో వచ్చే పౌరసత్వ రాజ్యాంగ నేపథ్యాన్ని వివరిస్తూ, ‘పౌరసత్వ నిబంధనను దాని చారిత్రక సందర్భం దృష్ట్యా అర్థం చేసుకోవాలి; ఇంగ్లిష్ కామన్ లా నుంచి మొదలుకొని డ్రెడ్ స్కాట్ వర్సెస్ శాండ్ఫోర్డ్ కేసులో కోర్టు తీర్పుపై వచ్చిన విస్తృత ఖండన వరకు’ అని కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది.
చట్టవిరుద్ధంగా లేదా తాత్కాలికంగా అమెరికాలో నివసిస్తున్న తల్లిదండ్రులకు అక్కడ జన్మించిన పిల్లలు, అయినప్పటికీ అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల “అధికార పరిధికి లోబడి ఉంటారు” అని, పద్నాలుగో సవరణ ప్రకారం పుట్టుకతోనే పౌరులని కోర్టు తీర్పు చెప్పింది.
మెజారిటీ నిర్ణయం – రాజ్యాంగ సవరణే మార్గం..
కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వు చెల్లదని జస్టిస్ కావనాగ్ అంగీకరించినప్పటికీ, రాజ్యాంగపరమైన ప్రశ్నపై ఆయన సంకుచిత దృక్పథాన్ని అవలంబించారు. ఆయన ప్రత్యేక అభిప్రాయం ప్రకారం, ఆ ఉత్తర్వు పద్నాలుగో సవరణను ఉల్లంఘించినందువల్ల కాకుండా, ఫెడరల్ శాసన చట్టం కింద దానిని కొట్టివేయాలి.
ఫలితంగా, కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వును చెల్లనిదిగా ప్రకటించిన తీర్పుకు మెజారిటీ లభించినప్పటికీ, పద్నాలుగో సవరణే జన్మహక్కు పౌరసత్వానికి హామీ ఇస్తుందన్న కోర్టు రాజ్యాంగపరమైన తీర్పు 5-4 మెజారిటీతో వెలువడింది.
సాధారణ శాసనం ద్వారా పౌరసత్వ నిబంధన పరిధిని కాంగ్రెస్ పునర్నిర్వచించలేదని, జన్మహక్కు పౌరసత్వ హామీని మార్చడానికి రాజ్యాంగ సవరణ మాత్రమే ఏకైక మార్గమని ఈ తీర్పు స్పష్టం చేస్తుంది.
About the Author
Discover more from The Wire Telugu
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
