జనాభా విస్ఫోటనం నుంచి మానవాభివృద్ధి వరకు..

“జనాభా ఒక సంఖ్య కాదు. అది మానవ శక్తి. ఆ శక్తిని ఎలా తీర్చిదిద్దుతామనేదే ఒక దేశ భవిష్యత్తును నిర్ణయిస్తుంది.”

ప్రతి సంవత్సరం జూలై 11న ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రపంచ జనాభా దినోత్సవం నిర్వహిస్తారు. 1987 జూలై 11న ప్రపంచ జనాభా ఐదు బిలియన్లకు చేరిన సందర్భంగా ఏర్పడిన చైతన్యానికి కొనసాగింపుగా, 1989లో ఐక్యరాజ్యసమితి ఈ దినోత్సవాన్ని అధికారికంగా ప్రకటించింది.

అప్పటి నుంచి ప్రతి ఏడాది జనాభా పెరుగుదల, మానవ అభివృద్ధి, మహిళల సాధికారత, ప్రజారోగ్యం, యువత, పర్యావరణం, సుస్థిర అభివృద్ధి లాంటి అంశాలపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చలు జరుగుతున్నాయి.

ప్రపంచ జనాభా – చరిత్రలో ఒక దృష్టి..

మానవ నాగరికత వేల సంవత్సరాల చరిత్ర కలిగి ఉన్నప్పటికీ, ప్రపంచ జనాభా పెరుగుదల చాలా కాలం నెమ్మదిగానే సాగింది.

సుమారు 1804లో ప్రపంచ జనాభా ఒక బిలియన్‌కు చేరింది. తరువాత వైద్య విజ్ఞానం, వ్యవసాయ రంగంలో పురోగతి, పారిశ్రామిక విప్లవం కారణంగా మరణాల రేటు తగ్గి, జీవన కాలం పెరిగింది. ఫలితంగా జనాభా వేగంగా పెరిగింది.

1927లో రెండు బిలియన్లు, 1960లో మూడు బిలియన్లు, 1974లో నాలుగు బిలియన్లు, 1987లో ఐదు బిలియన్లు, 1999లో ఆరు బిలియన్లు, 2011లో ఏడు బిలియన్లు, 2022లో ఎనిమిది బిలియన్ల మైలురాయిని ప్రపంచం చేరుకుంది. ఇది మానవ చరిత్రలో అత్యంత వేగవంతమైన జనాభా పెరుగుదల.

జనాభా పెరుగుదల శాపమా? వరమా?

ఒకప్పుడు జనాభా పెరుగుదలనే ప్రపంచ సమస్యగా భావించేవారు. కానీ నేడు ఆ దృక్పథం మారింది.

అభివృద్ధి చెందిన అనేక దేశాలు తక్కువ జననాల రేటు, వృద్ధాప్య జనాభా కారణంగా కార్మికుల కొరతను ఎదుర్కొంటున్నాయి.

మరోవైపు అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో యువ జనాభా అధికంగా ఉంది. అందువల్ల నేటి ప్రధాన ప్రశ్న “ఎంత జనాభా ఉంది?” అనేది కాదు; “ఆ జనాభా ఎంత విద్యావంతం, ఆరోగ్యవంతం, నైపుణ్యం కలిగి ఉంది?” అనేదే కీలకమైన అంశం.

భారతదేశం – ప్రపంచంలో అతిపెద్ద జనాభా..

భారతదేశం ప్రపంచంలో అత్యధిక జనాభా కలిగిన దేశంగా అవతరించింది. ఇది ఒక చారిత్రక మలుపు.

దేశ జనాభాలో సగానికి పైగా ప్రజలు పని చేసే వయస్సులో ఉండటం భారతదేశానికి అపూర్వమైన అవకాశాన్ని అందిస్తోంది. దీనినే డెమోగ్రాఫిక్ డివిడెండ్ అంటారు.

అయితే ఈ అవకాశాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోవాలంటే అందరికీ ఉచితంగా నాణ్యమైన విద్య, ఆరోగ్య సేవలు, నైపుణ్యాభివృద్ధి, పరిశ్రమల విస్తరణ, ఉపాధి సృష్టి, శాస్త్రీయ ఆవిష్కరణలు అత్యవసరం. లేకపోతే నిరుద్యోగం, అసమానతలు, సామాజిక ఉద్రిక్తతలు పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. ఇప్పుడు భారతదేశ అనుభవం దీన్నే రుజువు చేస్తున్నది.

మహిళల సాధికారత – జనాభా సమతుల్యతకు మూలస్తంభం..

మహిళల విద్య, ఆరోగ్యం, ఆర్థిక స్వావలంబన పెరిగినప్పుడు కుటుంబాల జీవన ప్రమాణాలు మెరుగుపడతాయి.

తల్లి-శిశు మరణాలు తగ్గుతాయి. బాల్య వివాహాలు తగ్గుతాయి. కుటుంబ నియంత్రణపై అవగాహన పెరుగుతుంది.

అందువల్ల మహిళల అభివృద్ధి అనేది కేవలం సామాజిక న్యాయం మాత్రమే కాదు. అది దేశ జనాభా విధానంలో అత్యంత కీలకమైన అంశం.

భారతదేశ అనుభవం మహిళా సాధికారత గురించి గొప్పలుగా ఉపన్యాసాలు చేయడం తప్ప ఆచరణలో పరిస్థితి రోజురోజుకు దిగజారుతున్నది.

జనాభా – పర్యావరణ సంబంధం..

జనాభా పెరుగుదలతో భూమి, నీరు, అడవులు, ఖనిజ సంపద, విద్యుత్ లాంటి సహజ వనరులపై ఒత్తిడి పెరుగుతోంది. పట్టణీకరణ వేగవంతమవుతోంది.

కాలుష్యం, వాతావరణ మార్పు, నీటి కొరత, వ్యర్థాల నిర్వహణ లాంటి సమస్యలు తీవ్రమవుతున్నాయి. కాబట్టి అభివృద్ధి, పర్యావరణ పరిరక్షణ మధ్య సమతుల్యత అత్యంత అవసరం. రెండింటిలో దేనిని నిర్లక్ష్యం చేయడానికి వీలు లేదు.

ఆంధ్రప్రదేశ్ – తెలంగాణ దిశ..

తెలుగు రాష్ట్రాల్లో పట్టణీకరణ, విద్య, ఆరోగ్య రంగాల్లో పురోగతి కనిపిస్తున్నప్పటికీ గ్రామీణ ఉపాధి, వ్యవసాయ ఆదాయం, నీటి నిర్వహణ, యువత నైపుణ్యాభివృద్ధి లాంటి రంగాల్లో చాలా పెద్ద ఎత్తున కార్యాచరణ చర్యలు చేపట్టడం అవసరం.

మత్స్య, వ్యవసాయ, సేవారంగాల అభివృద్ధితో పాటు ప్రజారోగ్యంపై పెట్టుబడులు పెంచితే జనాభా నాణ్యత మరింత మెరుగుపడుతుంది.

ప్రభుత్వాల ముందున్న సవాళ్లు..

1. అందరికీ నాణ్యమైన ఉచిత విద్య
2. సమగ్ర ప్రజారోగ్య వ్యవస్థ
3. యువతకు ఉపాధి, నైపుణ్య శిక్షణ
4. మహిళల భద్రత
5. సమాన అవకాశాలు
6. తాగు నీరు, పారిశుద్ధ్యం, గృహ వసతి
7. పర్యావరణ పరిరక్షణ
8. శాస్త్రీయ జనాభా ప్రణాళిక

ప్రపంచానికి భారతదేశం చెప్పాల్సిన సందేశం..

ప్రపంచంలోకెల్లా అత్యధిక జనాభా కలిగిన దేశం భారతదేశం అని ప్రచారం చేసుకుంటే సరిపోదు. పేదరిక నిర్మూలన, ప్రజల జీవన పరిస్థితులు మెరుగుదల, సంపద పంపిణీలో ఉన్న భారీ అసమానతలు తగ్గించడం, యువశక్తిని సద్వినియోగం చేసుకుంటే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో కీలక పాత్ర పోషించగలదు.

ఇందుకు ప్రభుత్వం అన్ని రాజకీయ పక్షాలు, మేధావులతో చర్చించి ఒక దీర్ఘకాలిక సమగ్రమైన ప్రణాళిక రూపొందించాలి.

ఆచరణలో అమలుకు ప్రభుత్వం తగిన నిధులు కేటాయించడంతో పాటు పరిశ్రమలు, విద్యాసంస్థలు, పరిశోధనా సంస్థలు, పౌర సమాజం సహకారం తీసుకోవాలి. అభివృద్ధి లక్ష్యం కేవలం జీడీపీ పెరుగుదల కాకుండా ప్రతి పౌరుని జీవన ప్రమాణాల మెరుగుదల కావాలి.

ప్రపంచ జనాభా దినోత్సవం మనకు ఒక గొప్ప సందేశాన్ని అందిస్తోంది. జనాభా భారం కాదు. సరైన విధానాలు, నాణ్యమైన విద్య, ఆరోగ్యం, సమాన అవకాశాలు ఉంటే అదే దేశానికి అతిపెద్ద సంపద.

సంఖ్యలపై భయం కంటే మానవాభివృద్ధిపై దృష్టి సారించినప్పుడే సమానత్వం, సుస్థిరత, శాంతి, శ్రేయస్సు సాధ్యమవుతాయి.

జనాభాను లెక్కించడం కంటే, ప్రతి మనిషి జీవితాన్ని విలువైనదిగా తీర్చిదిద్దడమే ప్రపంచ జనాభా దినోత్సవం అసలైన స్ఫూర్తి.

About the Author

Telugu staff

Administrator

View All Posts