మహాకవి శ్రీశ్రీ: తెలుగు సాహిత్యంలో విప్లవ జ్యోతి..

జూన్ 15 శ్రీశ్రీ గారి వర్ధంతి సందర్భంగా వారికి నివాళులర్పిస్తూ, వారి గురించి సంక్షిప్తంగా నెమరు వేసుకుందాం.

తెలుగు సాహిత్య ప్రపంచాన్ని శాశ్వతంగా ప్రభావితం చేసిన మహాకవి శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు(శ్రీశ్రీ). 1983 జూన్ 15న ఆయన మరణించినప్పటికీ, ఆయన ఆలోచనలు, కవిత్వం, విప్లవ సందేశం నేటికీ సజీవంగానే ఉన్నాయి.

1910 ఏప్రిల్ 30న విశాఖపట్నంలో శ్రీశ్రీ జన్మించారు. తల్లిదండ్రులు పూడిపెద్ది వెంకటరమణయ్య, అప్పలకొండ.

అనంతరం శ్రీరంగం సూర్యనారాయణ దత్తత తీసుకోవడంతో “శ్రీరంగం” ఇంటిపేరు వచ్చింది.

విశాఖపట్నంలో ప్రాథమిక విద్య పూర్తిచేసి, చెన్నైలోని మద్రాస్ క్రైస్తవ కాలేజీలో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించారు.

తెలుగు కవిత్వం చాలాకాలం వరకు పురాణాలు, రాజులు, దేవతల చుట్టూ తిరిగేది.

అలాంటి సమయంలో సామాన్య ప్రజల జీవితం, కూలీలు, రైతులు, పేదల కష్టాలు, సామాజిక అసమానతలను కవిత్వంలోకి తీసుకొచ్చిన తొలి మహాకవి శ్రీశ్రీ.

ఆయన కవిత్వం ప్రజల కోసం, సమాజ మార్పు కోసం సాగింది. అందుకే ఆయనను “అభ్యుదయ కవిత్వ పితామహుడు” అని పిలుస్తారు.

మహాప్రస్థానం – తెలుగు సాహిత్యానికి మలుపు..

శ్రీశ్రీ పేరు చెప్పగానే గుర్తుకు వచ్చేది “మహాప్రస్థానం”. ఇది తెలుగు సాహిత్యంలో అత్యంత ప్రభావవంతమైన కవితా సంపుటిగా గుర్తింపు పొందింది.

ఈ గ్రంథం ద్వారా ఆయన శ్రమజీవుల జీవితాలను చిత్రించారు. సామాజిక అన్యాయాలను ప్రశ్నించారు. సమానత్వం, స్వేచ్ఛ, మానవత్వాన్ని ప్రబోధించారు. కవిత్వాన్ని ప్రజల పోరాటాలతో అనుసంధానించారు. “మరో ప్రపంచం” వంటి కవితలు యువతలో విప్లవ చైతన్యాన్ని రగిలించాయి.

శ్రీశ్రీ మార్క్సిస్టు భావజాలం ప్రభావానికి లోనయ్యారు. కార్మికులు, రైతులు, పేద ప్రజల విముక్తి కోసం పోరాడే ఉద్యమాలకు తన రచనల ద్వారా మద్దతు ఇచ్చారు.

ఆయన కవిత్వంలో వర్గపోరాటం, దోపిడీ వ్యతిరేకత, సామాజిక న్యాయం ప్రధాన అంశాలుగా కనిపిస్తాయి.

తరువాత ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని విప్లవ రచయితల సంఘం(విరసం)కు అధ్యక్షుడిగా కూడా వ్యవహరించారు.

శ్రీశ్రీ కేవలం కవి మాత్రమే కాదు, గొప్ప సినీ గేయరచయిత కూడా.

1950ల నుంచి 1980ల వరకు అనేక తెలుగు చిత్రాలకు పాటలు రాశారు. ఆయన పాటల్లో కూడా సామాజిక చైతన్యం, దేశభక్తి, మానవ విలువలు ప్రతిబింబించాయి. పాడవోయి భారతీయుడా, తెలుగు వీర లేవరా, నేను సైతం, ఉందిలే మంచికాలం వంటి ప్రసిద్ధ గీతాలు రచించారు. “తెలుగు వీర లేవరా” గీతానికి జాతీయ స్థాయి గుర్తింపు లభించింది.

శ్రీశ్రీ సాహిత్య, సినీ రంగాల్లో చేసిన సేవలకు సాహిత్య అకాడమీ,అనేక నేషనల్ ఫిలిం అవార్డు, నంది అవార్డు, సోవియట్ ల్యాండ్ నెహ్రూ అవార్డు లాంటి అనేక పురస్కారాలు అందుకున్నారు. తెలుగు కవిత్వాన్ని రాజభవనాల నుంచి ప్రజల మధ్యకు తీసుకొచ్చిన వ్యక్తి శ్రీశ్రీ.

ఆయనకు ముందు కవిత్వం చదివే వారి సంఖ్య పరిమితమైతే, ఆయన తర్వాత కవిత్వం ప్రజా ఉద్యమాల ఆయుధంగా మారింది. “కవిత్వం ప్రజల జీవితాలను మార్చగల శక్తి” అనేది వారి విశ్వాసం. అందుకే ఆయన రచనలు ఇప్పటికీ విద్యార్థులు, కార్మికులు, రైతులు, అభ్యుదయవాదులను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి.

1983 జూన్ 15న చెన్నైలో మహాకవి శ్రీశ్రీ పరమపదించారు. అప్పటికి ఆయన వయస్సు 73 సంవత్సరాలు. అయితే ఆయన ఆలోచనలు, రచనలు, విప్లవ చైతన్యం తెలుగు ప్రజల హృదయాల్లో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయాయి.

గురజాడ అప్పారావు తెలుగు సాహిత్యాన్ని ఆధునిక దిశగా మలిచితే, శ్రీశ్రీ దానిని ప్రజా ఉద్యమాల దిశగా నడిపించారు. కూలీ చెమటను, రైతు కష్టాన్ని, సామాన్యుడి ఆశయాలను కవిత్వంగా మలచిన మహాకవి శ్రీశ్రీ తెలుగు జాతి గర్వించదగిన సాహిత్య మహోన్నతుడు.

“నా కవిత్వం కేవలం అక్షరాల సమాహారం కాదు. అది సమాజాన్ని మేల్కొలిపే శంఖారావం” అనే భావాన్ని తన జీవితమంతా ఆచరణలో చూపించిన మహాకవికి ఈ వర్ధంతి సందర్భంగా ఘన నివాళులు.

About the Author

Telugu staff

Administrator

View All Posts