“మా శరీరాలపై పడిన దెబ్బల కొలతలు… తరతరాలకు ఈ పాలకుల దౌర్జన్యాలకు సాక్ష్యాలు.”
— నేహా బోరా, జాతీయ అధ్యక్షురాలు, ఐసా.
రాజధాని వీధుల్లో శాంతియుతంగా నిరసన తెలుపుతున్న వేలాది మంది విద్యార్థులపై లాఠీలు విరిగిపడుతున్నాయి, భాష్పవాయు గోళాలు పేలుతున్నాయి.
భయం నీడలు కమ్ముకున్న క్షణంలో, ఒక గొంతు పార్లమెంట్ గోడలను దాటుకుని ధైర్యంగా వినబడింది. ఆ గొంతే ఐసా జాతీయ అధ్యక్షురాలు నేహా బోరా.
దేశ విద్యార్థి లోకాన్ని కుదిపేసిన సీయూఈటీ(కామన్ యూనివర్సిటీ ఎంట్రన్స్ టెస్ట్), యూజీసీ-నెట్ (యూనివర్సిటీ గ్రాంట్స్ కమిషన్ – నేషనల్ ఎలిజిబిలిటీ టెస్ట్), నీట్ వంటి ప్రశ్నపత్రాల లీకేజీల అన్యాయంపై, విద్యా వ్యవస్థలో పాతుకుపోయిన అవినీతిపై ఆమె ఎత్తిన జెండా, దేశంలో ఇటీవలి కాలంలో చోటుచేసుకున్న అతిపెద్ద విద్యార్థి ఉద్యమానికి ఊపిరి పోసింది.
హిందూస్తాన్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లికన్ అసోసియేషన్ ఆలోచనలతో, పోరాట ఊపిరితో ఎదిగిన అఖిల భారత విద్యార్థుల సంఘం(ఐసా) జాతీయ అధ్యక్షురాలు నేహా బోరా జీవన ప్రయాణం, ఆమె సాగించిన చారిత్రాత్మక పోరాటంపై ప్రత్యేక కథనం ఇది.
రంగస్థలం నుంచి రాజకీయ పోరాటం వైపు..
జవహర్లాల్ నెహ్రూ యూనివర్సిటీ(జేఎన్యూ) పరిశోధకురాలైన నేహా బోరా, మౌలికంగా ఒక నాటక కళాకారిణి. రంగుల కలల వెలుగుల్లో నుంచి ప్రజల, విద్యార్థుల కష్టాల వైపు ఆమె చూపు మళ్లింది.
నాటకరంగం నేర్పిన భావవ్యక్తీకరణ, వామపక్ష సిద్ధాంతాలు అందించిన ఆలోచనా పరిధి ఆమెను సాధారణ విద్యార్థి నుంచి ఒక సునిశిత ఉద్యమ నాయకురాలిగా తీర్చిదిద్దాయి.
సమాజంలో జరుగుతున్న అన్యాయాలను చూసి మౌనంగా ఉండలేక, తోటి విద్యార్థుల హక్కుల కోసం ఆమె వీధి పోరాటాల బాటపట్టారు.
అవినీతి వ్యవస్థపై మొదటి దెబ్బ..
కోచింగ్ సెంటర్ల వ్యాపారం, ప్రశ్నపత్రాల లీకేజీలతో లక్షలాది మంది విద్యార్థుల భవిష్యత్తు అంధకారంలోకి నెట్టబడుతున్న తరుణంలో నేహా బోరా ముందడుగు వేశారు.
సాధారణ గ్రామీణ ప్రాంత విద్యార్థి నుంచి నగరాల్లో పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమయ్యే యువత వరకు అనుభవిస్తున్న నరకాన్ని ఆమె ఉద్యమ నినాదంగా మార్చారు.
వ్యవస్థలో పేరుకుపోయిన లోపాలను, ప్రభుత్వాల నిర్లక్ష్యాన్ని ప్రశ్నిస్తూ జంతర్ మంతర్ వేదికగా పోరాట శంఖారావం పూరించారు.
23 రోజుల సుదీర్ఘ నిరాహార దీక్ష..
కేవలం మాటలకే పరిమితం కాకుండా, విద్యార్థుల డిమాండ్ల సాధన కోసం నేహా బోరా 23 రోజుల పాటు సుదీర్ఘ నిరాహార దీక్ష చేపట్టారు. శరీరంలో శక్తులన్నీ క్షీణిస్తున్నా, వైద్యులు హెచ్చరిస్తున్నా ఆమె పట్టు వదల్లేదు.
విద్యార్థుల భవిష్యత్తు కోసం ఆమె చేసిన ఈ త్యాగం దేశవ్యాప్తంగా చలన రహితంగా ఉన్న సమాజాన్ని నిద్రలేపింది. దీక్ష విరమించిన రోజుల తర్వాత కూడా ఆమె శరీరం ఆహారాన్ని జీర్ణించుకోవడానికి కష్టపడుతున్న పరిస్థితి, ఆమె పడిన వేదనకు, పొందిన ఆత్మవిశ్వాసానికి నిదర్శనం.
నిర్బంధం, హింస, చెదరని నిశ్చయం..
జూలై 20న పార్లమెంట్ మార్చ్ సందర్భంగా పోలీసులు జరిపిన లాఠీఛార్జ్ నేహా బోరా జీవన ప్రయాణంలో ఒక కీలక మలుపు. లాఠీ దెబ్బలతో తలలు పగిలినా, ఎముకలు విరిగినా విద్యార్థులు భయపడి వెనక్కి తగ్గలేదు.
‘మా శరీరాలపై ఉన్న ఈ గాయాల గుర్తులే రాబోయే తరాలకు సాక్ష్యాలుగా నిలుస్తాయి’ అని ఆమె గర్జించారు. పోలీసు నిర్బంధాలు విద్యార్థుల శరీరాన్ని విరిచాయేమో గానీ, వారి ఆత్మవిశ్వాసాన్ని, ఉద్యమ కాంక్షను తుంచలేకపోయాయి.
గోడీ మీడియా నోళ్లు మూయించిన దెబ్బ..
హక్కుల కోసం పోరాడే విద్యార్థులను ‘దేశద్రోహులు’గా, ‘వైరస్’లుగా ముద్రవేసే ప్రభుత్వ విభాగాలు, కొందరు మీడియా ప్రతినిధుల దుష్ప్రచారాన్ని నేహా ధైర్యంగా ఎదుర్కొన్నారు.
నిరసనకారులను తీవ్రవాదులుగా, ఖాలిస్తానీలుగా చూపే గోడీ మీడియా ఛానెళ్లు, నేహా ప్రసంగాల తీవ్రతకు మోకరిల్లక తప్పలేదు.
ఛానెళ్ల లైవ్ డిబేట్లలో నేహాను ప్రశ్నించడానికి వచ్చిన యాంకర్లు ఆమె సత్య నిరూపణ ముందు, తర్కం ముందు నిశ్చేష్టులయ్యారు.
సరికొత్త తరం యువత (జెన్-జీ) ఈ తిరుగుబాటు వెనుక ఉందనే సత్యాన్ని మీడియా అంగీకరించక తప్పలేదు. విద్యార్థుల నిరసన రాజకీయంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్న వేళ, ఈ ఉద్యమాన్ని సైతం విభజించే ప్రయత్నాలు జరిగాయి.
అయితే, సైద్ధాంతిక స్పష్టతతో నేహా బోరా ఆ దుష్ప్రచారాలను తిప్పికొట్టారు. దృఢమైన నైతిక బలం, సోషల్ మీడియా ప్రచారాలు, వ్యతిరేకుల విమర్శలు, ఐటీ సెల్ దాడులు ఏవీ నేహా బోరా నిశ్చయాన్ని సడలించలేకపోయాయి.
టీవీ స్టూడియోల్లో కఠినమైన ప్రశ్నలకు ఆమె చెప్పిన సూటి సమాధానాలు, ఆమె నైతిక బలాన్ని చూపించాయి.
అధికారం, యంత్రాంగం ఎన్ని కుట్రలు చేసినా ప్రజల మద్దతు ఉంటే ప్రజాస్వామ్యం గెలుస్తుందని ఆమె నిరూపించారు.
గడ్డిపోచలా మారిన ప్రభుత్వ బెదిరింపులు..
విశ్వవిద్యాలయాలు ‘ధర్నాల్లో పాల్గొనవద్దు’ అంటూ సర్క్యులర్లు జారీ చేశాయి. హోమ్శాఖ నిఘా నేత్రాలు నిరంతరం వెంటాడాయి. కానీ ‘మా భవిష్యత్తు కోసం మేము ఇప్పుడు పోరాడకపోతే, అసలు భవిష్యత్తే ఉండదు’ అన్న మార్క్స్ సిద్ధాంతాన్ని నేహా నమ్మింది. ఏ నోటీసూ ఆమె అడుగులను ఆపలేకపోయింది.
సొంత ఇంట్లోనే మారిన దృక్పథం..
నేహా బోరా సాగించిన పోరాటం కేవలం వీధుల్లోనే కాకుండా, ఆమె సొంత ఇంట్లోనూ గొప్ప మార్పును తెచ్చింది.
భారత సైన్యంలో పనిచేసిన తండ్రి, నేహా రాజకీయ సిద్ధాంతాలను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించిన తల్లి- జూలై 19న జంతర్ మంతర్ వద్ద ప్రత్యక్షంగా జరిగిన సంఘటనలను చూశారు.
విద్యార్థులపై జరిగిన దౌర్జన్యాన్ని, నేహా పట్టుదలను కళ్లారా చూసిన ఆమె తల్లి, కేంద్ర మంత్రి రాజీనామా చేసిన వేళ స్వయంగా ఫోన్ చేసి శుభాకాంక్షలు తెలిపారు.
ఒక తల్లి హృదయంలో వచ్చిన మార్పు, దేశవ్యాప్తంగా ఎందరో తల్లిదండ్రుల ఆలోచనల్లో విప్లవాత్మక మార్పుకు సంకేతంగా నిలిచింది.
సైనిక తండ్రి కూతురి సత్యశోధన..
దేశ సరిహద్దుల్లో సేవ చేసిన భారతీయ ఆర్మీ జవాను కూతురు నేహా. “పోరాటం ముగిశాక నా తండ్రితో ఇంకా మాట్లాడలేదు- ఇంటికి వెళ్లాక మాట్లాడాలి” అని చిరునవ్వుతో చెప్పే నేహా కళ్లల్లో ఒకవైపు కంటిపాపలా చూసుకునే నాన్న ప్రేమ, మరొకవైపు దేశ భవిష్యత్తు కోసం పోరాడే బాధ్యత స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.
ఒక్క విద్యార్థిని కూడా వదలిపెట్టేది లేదు..
‘పేపర్ లీకేజీలకు వ్యతిరేకంగా పోరాడి జైళ్లపాలైన చివరి విద్యార్థి విడుదలయ్యే వరకు, వారిపై నమోదైన ప్రతి కేసు ఎత్తివేసే వరకు ఈ ఉద్యమం పూర్తయినట్లు కాదు’ అని ఖచ్చితమైన ప్రకటన చేసింది.
కోల్కతా, పాట్నా, ఢిల్లీ, అస్సాం వీధుల్లో లీగల్ పోరాటాలు, వీధి పోరాటాలు రెండూ ఏకకాలంలో నడుపుతూ వ్యవస్థను వణికించింది.
ఇది ఆరంభం మాత్రమే… మా లక్ష్యం ప్రధాని రాజీనామా..
ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామా కేవలం మొదటి అడుగు మాత్రమే అని స్పష్టం చేసిన నేహా, తదుపరి లక్ష్యం హోంశాఖ మంత్రి అమిత్ షా తొలగింపు అని, అంతిమంగా ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ రాజీనామానే ఈ విద్యార్థి లోకం సాధించే ‘ఆఖరి అడుగు’ అని ప్రకటిస్తూ దేశ రాజకీయాల్లో ప్రకంపనాలు సృష్టించింది.
ప్రజాస్వామ్య పునరుద్ధరణ దిశగా పోరాటం ఇంకా ముగియలేదని, విద్యార్థులపై మోపిన అక్రమ కేసులు పూర్తిగా రద్దయ్యే వరకు, విద్యా వ్యవస్థ ప్రక్షాళన జరిగే వరకు తమ అడుగులు ఆగవని నేహా బోరా ప్రకటిస్తున్నారు.
మార్పుకు నాంది… కేంద్రాన్ని కుదిపేసిన ఉద్యమం..
నేహా బోరా నాయకత్వంలో జరిగిన ఈ చారిత్రాత్మక ఉద్యమం చివరకు కేంద్రాన్ని కుదిపేసింది. మంత్రుల రాజీనామాలు, విచారణల హామీలు కేవలం ప్రారంభం మాత్రమేనని, అసలైన జవాబుదారీతనం సాధించే వరకు ఈ పోరాటం ఆగదని ఆమె స్పష్టం చేశారు.
ఒక విద్యార్థి ఉద్యమం కేంద్ర కేబినెట్లో మార్పులు తెచ్చేలా ఒత్తిడి తేగలదని ఆమె నిరూపించారు.
భవిష్యత్తు లేని చోట పోరాటమే ఊపిరి..
‘ఈరోజు మన భవిష్యత్తు కోసం మనం పోరాడకపోతే, రేపు మనకు భవిష్యత్తే ఉండదు’ అనే నేహా బోరా పిలుపు నవతరంలో పెద్ద ఎత్తున ప్రతిధ్వనించింది. యూనివర్సిటీల రద్దు నోటీసులు, నిఘా నేత్రాల బెదిరింపులను దాటుకుని యువత రోడ్లపైకి వచ్చింది.
విప్లవ పోరాటాలు మనకు నచ్చిన పరిస్థితుల్లో రావని, ఎదురొచ్చిన పరిస్థితులనే పోరాటాలుగా మార్చుకోవాలన్న మార్క్స్ సూత్రాన్ని ఆమె యువతకు ఆచరణలో చూపెట్టారు.
జైళ్ల గోడలు దాటిన సంఘీభావం..
అరెస్టుల భయంతో ఉద్యమం ఆగిపోతుందనుకున్న పాలకులకు నేహా బోరా ప్రయాణం కొత్త సవాలు విసిరింది. నిరాహార దీక్ష ముగిసిన మరుక్షణమే ఆమె విశ్రాంతి తీసుకోకుండా బీహార్లో అరెస్టయిన వందలాది మంది విద్యార్థులను పరామర్శించేందుకు పాట్నాలోని బేవుర్ జైలుకు పరుగెత్తింది.
ఏకే-47 బుల్లెట్లు కాళ్లను, చేతులను తీవ్రంగా గాయపరిచినా ఆస్పత్రి మంచాలపై నుంచి విద్యార్థులు నేహాతో కలిపి గొంతు విప్పారు. 600 మందికి పైగా విద్యార్థుల అక్రమ అరెస్టులపై డీజీపీని కలసి నిలదీసి వారిని విడుదల చేయించింది.
ఐక్యతతోనే విజయం సాధ్యం..
కులం, మతం, ప్రాంతం పేరిట విద్యార్థులను, ప్రజలను విడదీసి ఉద్యమాలను అణచివేసే కుట్రలను నేహా బోరా సమర్థవంతంగా విశ్లేషించారు.
ముస్లిం, దళిత విద్యార్థులను లక్ష్యంగా చేసుకుని జరుగుతున్న వేధింపులను ఆమె నిర్భయంగా ఖండించారు. ఎవరినీ వదిలిపెట్టబోమని, ప్రతీ ఒక్కరి విడుదల కోసం పోరాడతామని ఆమె ఇచ్చిన పిలుపు విద్యార్థి లోకంలో ఒకరికొకరు తోడుగా నిలిచే గొప్ప సమైక్యతను నింపింది.
విభజన రాజకీయాలపై సాధించిన గెలుపు..
గత 12 ఏళ్లుగా పాలకుల ‘హిందూ-ముస్లిం’, ‘దేశభక్తులు-దేశద్రోహులు’ అనే విభజన రాజకీయాన్ని ఈ విద్యార్థి ఉద్యమం పూర్తిగా బట్టబయలు చేసింది.
‘మీరు గాడ్సేను నమ్మితే… మేము భగత్ సింగ్ను నమ్ముతాం’అనే పోస్టర్లు జంతర్ మంతర్ గోడలపై వెలిశాయి. ముస్లిం, దళిత విద్యార్థులను లక్ష్యంగా చేసుకుని చేసిన అరెస్టులపై నేహా గళమెత్తి లౌకిక సమైక్యతను చాటిచెప్పింది.
బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో యువత ప్రాణాలర్పించిన చరిత్రను గుర్తుచేస్తూ, నాటి విద్రోహ రాజకీయాలను సమాజం ముందు ఉంచారు.
‘ఇదీ అసలైన భారతదేశం’..
గడిచిన 12 ఏళ్లలో ద్వేషం, విభజన వాతావరణాన్ని చూసిన నవతరానికి, ఈ విద్యార్థి ఉద్యమం ఒక కొత్త అనుభూతిని ఇచ్చింది. ఒకరి కోసం ఒకరు నిలబడడం, ఒకరి హక్కుల కోసం మరొకరు పోరాడడం అంటే ఏమిటో ఈ ఉద్యమం నేర్పింది.
‘ఇదీ అసలైన భారతదేశం’ అని ఘంటాపథంగా చెబుతూ, రాబోయే రోజుల్లో ప్రజాస్వామ్య రక్షణ కోసం జరిగే ప్రతి పోరాటానికి ఈ విద్యార్థి ఉద్యమమే దారిదీపమని ఆమె స్పష్టం చేశారు.
ఒక కొత్త అరుణోదయం..
‘ఈ పోరాటం మనకు నేర్పిన అత్యంత గొప్ప పాఠం ఏమిటంటే- ఒకరికొకరు వ్యతిరేకంగా కాదు, ఒకరి కోసం ఒకరం నిలబడితే ఎంతటి ఫాసిస్ట్ శక్తినైనా ఓడించవచ్చు’ అని చాటిచెప్పిన నేహా బోరా, నేటి తరం యువత గుండెల్లో ఒక అమర జ్వాలగా, దేశ ప్రజాస్వామ్యాన్ని కాపాడే అజేయ శక్తిగా నిలిచింది.
ఇది కేవలం ఒక విద్యార్థి ఉద్యమం కాదు- భారతదేశ భవిష్యత్తును తిరగరాసిన నవవిప్లవం. ప్రజాస్వామ్యం, లౌకికతత్వం, ప్రాథమిక హక్కుల రక్షణ కోసం సాగుతున్న ఈ ప్రయాణంలో నేహా బోరా ఒక విద్యార్థి నాయకురాలిగానే కాకుండా, నవభారత యువత ప్రతిఘటనకు, అణచివేతపై ప్రశ్నించే ప్రతీ గొంతుకు ప్రతిరూపంగా, ఒక చారిత్రాత్మక, విప్లవాత్మక సంకేతంగా నిలిచారు.
అధికార పీఠాలను కదిలించి, ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తిని మళ్లీ రగిలించిన ఈ అసాధారణ సాహసోపేత ప్రయాణం రాబోయే తరాలకు ఎల్లప్పుడూ ఒక దిశానిర్దేశం చేస్తూనే ఉంటుంది.
About the Author
Discover more from The Wire Telugu
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
