భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం లభించడానికి వేలాది మంది తమ జీవితాలను అంకితం చేశారు. వారిలో కొందరు పోరాట యోధులుగా చరిత్రలో నిలిచారు. మరికొందరు తమ ఆలోచనలతో, సృజనతో దేశానికి చిరస్థాయిగా గుర్తుండిపోయే సేవలు అందించారు. అలాంటి మహనీయుల్లో భారత జాతీయ పతాక రూపకర్త పింగళి వెంకయ్య ఒకరు.
నేడు భారత త్రివర్ణ పతాకం ప్రపంచ వేదికలపై గర్వంగా ఎగురుతుంటే, దాని వెనుక ఉన్న మహనీయుని కృషిని ప్రతి భారతీయుడు స్మరించుకోవాలి.
జననం – విద్య..
పింగళి వెంకయ్య 1876 ఆగస్టు 2న ఆంధ్రప్రదేశ్లోని పెనుమర్రు గ్రామంలో జన్మించారు. చిన్నప్పటి నుంచే ఆయనకు దేశభక్తి, విజ్ఞానాసక్తి ఎక్కువ.
తెలుగు, ఇంగ్లీషుతో పాటు పలు భాషల్లో ప్రావీణ్యం సంపాదించారు. వ్యవసాయం, భూగర్భ శాస్త్రం, ఖనిజ శాస్త్రం వంటి అనేక రంగాలపై లోతైన అధ్యయనం చేశారు.
సైనిక జీవితం..
యువకుడిగా బ్రిటిష్ భారత సైన్యంలో చేరి దక్షిణాఫ్రికాలో జరిగిన బోయర్ యుద్ధంలో పాల్గొన్నారు. అక్కడ ప్రపంచంలోని అనేక దేశాల జాతీయ పతాకాలను పరిశీలించే అవకాశం లభించింది.
ప్రతి దేశానికి ఒక జాతీయ పతాకం ఉంటే, భారతదేశానికీ స్వతంత్ర గుర్తింపునిచ్చే పతాకం ఉండాలనే ఆలోచన ఆయనలో బలపడింది.
పతాక నమూనా రూపకల్పన..
పింగళి వెంకయ్య అనేక సంవత్సరాలు వివిధ దేశాల జెండాలను అధ్యయనం చేసి భారతదేశానికి తగిన జాతీయ పతాక రూపాన్ని రూపొందించారు.
1921లో విజయవాడలో జరిగిన భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ సమావేశంలో ఆయన తన పతాక నమూనాను మహాత్మా గాంధీకి సమర్పించారు.
త్రివర్ణ పతాక పరిణామం..
గాంధీజీ సూచనల మేరకు పతాకంలో మార్పులు చేశారు. తరువాత కాలంలో ఆ రూపకల్పనే అభివృద్ధి చెంది, 1947 జూలై 22న భారత రాజ్యాంగ సభ ఆమోదించిన జాతీయ పతాకానికి పునాది అయింది. మధ్యలో ఉన్న చరఖా స్థానంలో అశోక చక్రం చేర్చబడింది.
బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి..
పింగళి వెంకయ్య కేవలం జాతీయ పతాక రూపకర్త మాత్రమే కాదు. ఆయన వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్త, భూగర్భ శాస్త్రవేత్త, విద్యావేత్త, పరిశోధకుడు కూడా.
ముఖ్యంగా పత్తి సాగుపై పరిశోధనలు చేసి రైతులకు ఉపయోగపడే సూచనలు చేశారు. అందువల్ల ఆయనను “పత్తి వెంకయ్య” అని కూడా పిలిచేవారు.
స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాత్ర..
పింగళి వెంకయ్య భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ కార్యకలాపాల్లో చురుకుగా పాల్గొన్నారు. స్వదేశీ ఉద్యమం, జాతీయ చైతన్య కార్యక్రమాల్లో ప్రజలను ప్రేరేపించారు.
దేశానికి ఒక జాతీయ గుర్తింపు అవసరమని ప్రజల్లో అవగాహన కల్పించారు.
ఆర్థిక ఇబ్బందులు – తుదిశ్వాస..
దేశానికి అపూర్వ సేవ చేసినప్పటికీ ఆయన జీవితాంతం ఆర్థిక ఇబ్బందులను ఎదుర్కొన్నారు. 1963 జూలై 4న ఆయన మరణించారు. ఆయన మరణానంతరం మాత్రమే దేశం ఆయన సేవలను మరింతగా గుర్తించి గౌరవించడం ప్రారంభించింది.
పింగళి వెంకయ్య వారసత్వం..
నేడు ప్రతి ప్రభుత్వ కార్యాలయం, విద్యాసంస్థ, సైనిక స్థావరం, అంతర్జాతీయ వేదికపై భారత త్రివర్ణ పతాకం ఎగురుతోందంటే, పింగళి వెంకయ్య సేవలు గుర్తుకు వస్తాయి.
భారత జాతీయ పతాకం దేశ ఐక్యతకు, స్వాతంత్ర్యానికి, ప్రజాస్వామ్యానికి ప్రతీకగా నిలిచింది. ఆ పతాక రూపకర్తగా పింగళి వెంకయ్య పేరు భారత చరిత్రలో శాశ్వతంగా నిలిచిపోతుంది.
దేశానికి జాతీయ పతాకాన్ని అందించిన పింగళి వెంకయ్య సేవలు అపూర్వమైనవి. ఆయన జీవితం దేశభక్తికి, సృజనాత్మకతకు, అంకితభావానికి ప్రతీక.
ఆగస్టు 2న ఆయన జయంతి సందర్భంగా ప్రతి భారతీయుడు ఆయనకు ఘన నివాళులు అర్పిస్తూ, జాతీయ పతాక గౌరవాన్ని కాపాడేందుకు సంకల్పించాలి. పింగళి వెంకయ్య ఆశయాలను స్మరించుకోవడం అంటే భారతదేశ ఐక్యతను, స్వాతంత్ర్య స్ఫూర్తిని, జాతీయ గౌరవాన్ని కాపాడుకోవడమే.
About the Author
Discover more from The Wire Telugu
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
