దాటియా, బాంకీపూర్ ఉపఎన్నికల ఫలితాలు మోదీ, బీజేపీలకు భయంకరమైన స్వప్నంగా మారనున్నాయి. ప్రజల మనస్సుల్లో మోదీ నిర్మించుకున్న బలమైన నాయకుడి ఇమేజ్కు బదులుగా ’56 ఇంచుల చిన్న కోతి’ అని ఈ ఉప ఎన్నికల ఫలితాలు తెలియజేస్తున్నాయి. ఈ ఉపఎన్నికలను కేవలం స్థానిక విషయాలుగా మాత్రమే పరిమితమై చూడకూడదు.
బీహార్, మధ్యప్రదేశ్ ఉపఎన్నికల ఫలితాలు ఆగస్టు 3 సోమవారం భారతీయ జనతా పార్టీకి తీవ్ర దిగ్భ్రాంతిని కలిగించాయి. బీజేపీకి అత్యంత సురక్షితమైన స్థానాలు, రాష్ట్రాలలో కూడా దాని రాజకీయ ఆధిపత్యాన్ని తక్కువగా అంచనా వేయడానికి వీల్లేదని ఇవి గుర్తుచేస్తున్నాయి.
ఈ ఫలితం మోదీ బ్రాండ్ మనుగడ, అధికార వ్యతిరేకత పరిస్థితి, బీజేపీకి వ్యతిరేకంగా ఓట్లను ఏకం చేయడంలో ప్రతిపక్షాల సామర్థ్యంపై కూడా ప్రశ్నలను లేవనెత్తింది.
బీజేపీ తన ఆధిపత్యాన్ని సహజంగా భావించే హిందీ బెల్ట్లో జరిగిన ఈ పోటీలో, ఫలితాలు విస్తృత రాజకీయ భావనల ఆధారంగా రూపుదిద్దుకున్నాయి.
ఈ ఫలితాలు కేవలం ఒక ప్రచార వెనుకబాటు కంటే మోదీ పాలనపై ఉన్న లోతైన అసంతృప్తిని సూచిస్తున్నాయి.
ఓట్ల వివరాలు, గెలుపోటములు..
భారత ఎన్నికల సంఘం అధికారిక వెబ్సైట్లోని ఫలితాల ప్రకారం, బీహార్లోని బాంకీపూర్ అసెంబ్లీ స్థానంలో జన సురాజ్ పార్టీ వ్యవస్థాపకుడు ప్రశాంత్ కిశోర్ బీజేపీ అభ్యర్థి నీరజ్ కుమార్ సిన్హాను 19,324 ఓట్ల మెజారిటీతో ఓడించారు. కిశోర్కు 64,151 ఓట్లు రాగా, సిన్హా 44,827 ఓట్లు సాధించారు.
మరోవైపు, మధ్యప్రదేశ్లోని దాటియా అసెంబ్లీ స్థానం నుంచి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి ఘనశ్యామ్ సింగ్, బీజేపీ అభ్యర్థి అశుతోష్ తివారీపై 6,000 కంటే ఎక్కువ ఓట్ల తేడాతో విజయం సాధించారు. తివారీకి 60,741 ఓట్లు రాగా సింగ్ 66,757 ఓట్లు సాధించారు.
మోదీకి కేవలం తన అత్యంత సురక్షితమైన స్థానాల్ని కోల్పోవడం మాత్రమే కాదు, భవిష్యత్ ఎన్నికలకు ఇది సంకేతమనేదే ఆందోళనకరమైన అంశం.
పట్టణ ప్రజల తిరస్కరణ..
బీజేపీ తన జాతీయ అధ్యక్షుడు నితిన్ నబీన్, ఆయన తండ్రితో సంబంధం ఉన్న బాంకీపూర్ అసెంబ్లీ స్థానాన్ని కోల్పోయింది. నిర్దిష్ట కుల సమూహాల ఆధిపత్యం ఉన్న ఈ పట్టణ నియోజకవర్గం పార్టీకి అత్యంత సురక్షితమైన స్థానాల్లో ఒకటిగా ఉండేది.
1995 నుంచి బీజేపీ దీనిని కోల్పోలేదు. 31 సంవత్సరాల తర్వాతి ఈ ఓటమి కేవలం కుటుంబ బంధం వల్ల మాత్రమే కాక, పార్టీ భారీ సంస్థాగత బలం, జాతీయ నాయకత్వం, అపారమైన వనరులను ఉపయోగించిన స్థానంలో జరగడం వల్ల చాలా ప్రాముఖ్యత సంతరించుకుంది.
బీజేపీ అక్కడ ఓడిపోవడం అంటే, ప్రజా అసంతృప్తి బీజేపీ వ్యతిరేక ఓటుగా మారినప్పుడు దాని బలమైన కోటలు కూడా దెబ్బతింటాయని ఇది సూచిస్తుంది.
పార్టీ ఇకపై చారిత్రక ఆధిపత్యం లేదా సంస్థాగత బలంపై ఆధారపడలేదు. ఎన్నికల్లో ఓటమి ఎరుగనిదిగా తనను తాను చిత్రీకరించుకునే పార్టీకి ఇది తీవ్ర నష్టం కలిగించే సందేశం.
‘సంస్థాగత బలం’..
సంస్థాగత బలం గురించిన గొప్పలు కేవలం గొప్పలుగానే మిగిలిపోయాయి. అధికారంలో ఉన్న రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల పార్టీలు సాధారణంగా గెలవాల్సిన ఉపఎన్నికల్లో ఈ ఓటములు సంభవించాయి.
ఇవి బీజేపీ రెండు దశాబ్దాలకు పైగా అధికారంలో ఉన్న రాష్ట్రాలు, అలాగే పూర్తి మెజారిటీ సాధించడంలో విఫలమైనప్పటికీ 2024 లోక్సభ ఎన్నికల్లో బీజేపీ చాలా బాగా రాణించిన రాష్ట్రాలు. బీజేపీకి తన సంస్థాగత బలంపై అపారమైన నమ్మకం ఉంది.
అయితే అది దాటియాలో కూడా దెబ్బతింది. మధ్యప్రదేశ్లోని దాటియా ఎన్నికలు, 2023లో బీజేపీ దిగ్గజం, మాజీ మంత్రి నరోత్తమ్ మిశ్రాను ఓడించి ఆ స్థానాన్ని కైవసం చేసుకున్న ప్రస్తుత కాంగ్రెస్ ఎమ్మెల్యే అనర్హతకు గురవ్వడంతో అనివార్యమయ్యాయి.
లెక్కింపునకు ఒక్క రోజు ముందు ఆయనను కాంగ్రెస్ సస్పెండ్ చేసింది. అయితే ఈసారి నరోత్తమ్ మిశ్రాకు బీజేపీ టికెట్ నిరాకరించినప్పటికీ తమ పార్టీ గెలుస్తుందని ధీమాగా ఉంది. ఆ ఆడంబరం కూడా ఇప్పుడు దెబ్బతింది.
నిరసనలు..
వీధి నిరసనలు ఈవీఎంలను షేక్ చేశాయి. వీధి ఉద్యమాల ‘రాజకీయ ప్రభావం’ ఏమిటనే చర్చకు కొంతవరకు సమాధానం లభించింది. ఢిల్లీలోని యువజన ఉద్యమం వల్ల మోదీకి జరిగిన రాజకీయ నష్టం రాజధానిని దాటి క్షేత్రస్థాయి రాజకీయ చర్చల్లోకి ప్రవేశించింది.
నిరసనల సమయంలో మోదీకి ఎదురైన ఆగ్రహం, పరిహాసం, బహిరంగ విమర్శలు, బీజేపీ, గోడీ మీడియా ఆయన చుట్టూ కాలక్రమేణా నిర్మించిన అధికారం, అజేయమైన ఇమేజ్ను బలహీనపరిచాయి.
ప్రజలు తమ మనస్సుల్లో మోదీ జాగ్రత్తగా నిర్మించుకున్న బలమైన నాయకుడి ఇమేజ్కు బదులుగా “56 ఇంచుల చిన్న కోతి” అనే విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి.
బీజేపీ మోదీని అత్యంత గౌరవనీయమైన, ఓడించలేని నాయకుడిగా తీర్చిదిద్దడానికి ఒక దశాబ్దం పట్టింది. కానీ అది ఇప్పుడు బహిరంగంగా దెబ్బతిన్నట్లు కనిపిస్తోంది.
పార్టీ మోదీనే తన ప్రధాన ఎన్నికల ఆస్తిగా ఆధారపడటం వల్ల, ఆయన ప్రజాకర్షణలో కలిగే ఏ క్షీణత అయినా విస్తృత పరిణామాలకు దారితీస్తుంది. బ్లూమ్బెర్గ్ విశ్లేషణ ప్రకారం బీజేపీ మొత్తం ఓటు షేర్లో మోదీ వ్యక్తిగత ప్రజాదరణ సుమారు 40 శాతం వాటాను కలిగి ఉంది.
ఈ ప్రత్యేకమైన వ్యక్తిగత బ్రాండ్ క్షీణించడం, ఆయన ప్రభ తగ్గడం అధికార పార్టీకి, దాని రాబోయే ప్రచారాలకు భారీ ఎన్నికల నష్టం.
నిరుద్యోగం, విద్యారంగం..
బాంకీపూర్, దాటియా రెండింటిలోని ఫలితాలు నిరుద్యోగం, విద్య, విద్యార్థులపై పోలీసు చర్యలపై ప్రజలలో ఉన్న ఆగ్రహాన్ని ప్రతిబింబిస్తున్నాయి. ఈ అసంతృప్తి ఇప్పుడు నేరుగా బీజేపీపైనే మళ్లుతోంది.
ఈ ఆగ్రహం పూర్తిస్థాయిలో ఉంది. నేరుగా మోదీ ప్రభుత్వాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుంది. బాంకీపూర్, దాటియా ఉపఎన్నికల ఫలితాలు ఈ భౌతిక సమస్యలు భావోద్వేగ లేదా సైద్ధాంతిక విజ్ఞప్తులను విజయవంతంగా పక్కనపెట్టాయని నిరూపిస్తున్నాయి.
పేపర్ లీక్ లేదా నిరసనలపై అణచివేత అనేది ఒక నిర్దిష్ట సమస్యగా ప్రారంభం కావచ్చు. కానీ ఆ ఆందోళనలు మోదీ పాలనపై ఉన్న విస్తృత అసంతృప్తికి చిహ్నాలుగా మారాయి.
బాంకీపూర్ ఫలితాలు చూపించినట్లుగా, కేవలం ప్రచార సందేశాల ద్వారా బీజేపీ సాధించడం కష్టతరమైన పెద్ద అధికార వ్యతిరేక భావనను ఇది సృష్టిస్తుంది.
‘బీజేపీ వ్యతిరేక’ అభ్యర్థి వెనుక ఓటర్లు ఏకమవుతున్నారా?
బీజేపీని ఓడించడానికి సరైన అభ్యర్థి వెనుక సమీకృతం కావడానికి మోదీని వ్యతిరేకించే ఓటర్లు ఎక్కువగా సిద్ధంగా ఉన్నారనే ఆలోచనను బాంకీపూర్ ఫలితం రుజువు చేస్తున్నది.
రాజకీయంగా ఇది చాలా ముఖ్యమైనది. ఎందుకంటే ప్రస్తుతం మోదీని వ్యతిరేకించే ఓటర్లు దేశంలో మెజారిటీగా ఉన్నారు. వారు పార్టీ పట్ల అనుబంధం కంటే సైద్ధాంతిక ప్రభావానికే ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు.
బాంకీపూర్ ఎత్తుగడ రానున్న ఎన్నికల్లో కూడా కొనసాగితే అనేక మంది ప్రతిపక్ష అభ్యర్థుల ద్వారా బీజేపీ వ్యతిరేక ఓట్లను చీల్చడానికి బీజేపీ చేసే ప్రయత్నాలు మునుపటి లాగా నల్లేరు మీద బండి కాదు. బీజేపీ వ్యతిరేక ఓట్లను చీల్చి కాంగ్రెస్ పార్టీని దెబ్బతీసేందుకు ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ లేదా తృణమూల్ కాంగ్రెస్ వంటి పార్టీల అభ్యర్థులకు పరోక్ష మద్దతు ఇవ్వడం ఇకపై సరైన వ్యూహం కాకపోవచ్చు.
ఈ ఉపఎన్నిక అందించిన పాఠం ఏమిటంటే, ప్రభావం తీవ్రంగా ఉంటుందని నమ్మినప్పుడు బీజేపీ వ్యతిరేక ఓటర్లు ఏకం కాగలరు. యునైటెడ్ కింగ్డమ్, ఫ్రాన్స్లలో అతివాద-తీవ్ర అతివాద పక్షాలకు వ్యతిరేకంగా వెలువడిన ఇటీవలి ఎన్నికల ఫలితాలకు ఈ ఉప ఎన్నికల ఫలితాలు ఒక ఉదాహరణ.
ప్రతిపక్షాల ఐక్యత సందేశం..
బాంకీపూర్, దాటియా ఫలితాలు ప్రతిపక్ష పార్టీలకు మరింత ఉత్సాహం, సమన్వయం, రాజకీయ వ్యూహంతో రాబోయే రాష్ట్ర అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో మనోధైర్యాన్ని ఇచ్చేలా చూడవచ్చు.
ఇది ముఖ్యంగా మోదీ, బీజేపీని వ్యతిరేకించడంలో ముందు వరుసలో ఉన్న రాహుల్ గాంధీ వంటి నాయకులకు ప్రయోజనం చేకూరుస్తుంది. ఓటర్లు ఇప్పటికే బలమైన బీజేపీ వ్యతిరేక శక్తులకు మద్దతు ఇవ్వడానికి సుముఖత వ్యక్తం అవుతున్నందున నియోజకవర్గ స్థాయిలో ప్రతిపక్ష పార్టీల మధ్య మెరుగైన సహకారం అవసరం.
ఉదాహరణకు ఉత్తరప్రదేశ్లో కాంగ్రెస్, సమాజ్వాదీ పార్టీ మధ్య సహకారం బీజేపీకి ఎన్నికల్లో చాలా నష్టం చేస్తుంది. ఇప్పటిదాకా ప్రతిపక్ష పార్టీల మధ్య పోటీలు, ఓట్ల చీలికలు మోదీకి ప్రయోజనం చేకూర్చాయి.
అయితే ఈ ఉపఎన్నికలు రాజకీయ వాతావరణం మారుతోందని సూచిస్తున్నాయి. ప్రతిపక్ష పార్టీలు దీని నుంచి నేర్చుకుని, నియోజకవర్గ స్థాయిలో బీజేపీని ఓడించడానికి సరైన ఏకైక ప్రతిపక్ష అభ్యర్థిని నిలిపితే బీజేపీకి అడ్డుకట్ట వేయడం తేలిక అవుతుంది.
ఇమేజ్ దెబ్బతింటే – వ్యవస్థలు పునరుజ్జీవనం పొందుతాయా?..
మోదీ రాజకీయ అధికారం బలహీనపడుతున్న కొద్దీ, ఆయన ప్రభుత్వ పరిమితులను ఎత్తి చూపడంలో మీడియా, కోర్టులు రెండూ మరింత ధైర్యంగా ఉండే అవకాశం ఉంది.
ఒక నాయకుడు ఆధిపత్యంతో ఉన్నట్లు కనిపిస్తే, వ్యవస్థలు తరచుగా జాగ్రత్తగా ప్రవర్తిస్తాయి. ఆ ఆధిపత్యం జారినప్పుడు, విమర్శలు సులభతరం అవుతాయి, పరిశీలన పదునెక్కుతుంది.
అంతకుముందు లొంగిపోయినట్లు కనిపించిన నటులు మరింత స్వతంత్రంగా వ్యవహరించడం ప్రారంభించవచ్చు. దానర్థం వ్యవస్థలు రాత్రికి రాత్రే అనుకోకుండా మారిపోతాయని కాదు. కానీ రాజకీయ బలహీనత అనేది మరింత పదునుగా ఉండే రిపోర్టింగ్, మరింత క్రియాశీల న్యాయవ్యవస్థ జోక్యానికి స్థలాన్ని సృష్టించగలదని దీని అర్థం.
ఈ సంస్థాగత స్వయం ప్రతిపత్తి పునరుద్ధరణ వల్ల అధికార పార్టీకి అంతకు ముందు లాగా మీడియా, న్యాయ సమీక్షల నుండి రక్షణ తగ్గుతుంది.
ఈ ఉపఎన్నికల ఫలితాలు ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యత కలిగినవి. ఎందుకంటే, ఇవి బీజేపీకి భారీ నష్టంతో పాటు స్పష్టమైన రాజకీయ సంకేతాన్ని అందించాయి.
బీజేపీకి, తక్షణ సవాలు కేవలం ఒక ఓటమిని గుర్తించడం మాత్రమే కాదు. ఇది ఓటర్ల మనోభావాలలో వచ్చిన పెద్ద మార్పును ప్రతిబింబిస్తుందని అంగీకరించడం.
మధ్యప్రదేశ్లోని దాటియా గ్రామీణ ప్రాంతం. కానీ పాట్నాలోని బాంకీపూర్ అనేది పట్టణ ఓటుకు ఒక నమూనా. ఇది హిందీ బెల్ట్లోని అగ్ర కులం, ఎగువ మధ్య తరగతి మనోభావాలను ప్రతిబింబిస్తుంది.
ఈ తరగతులలో బీజేపీకి ఎంతో ప్రయోజనం ఉందని ఇప్పటిదాకా గొప్పగా చెప్పుకుంది. ఈ ఉపఎన్నిక స్థానిక నష్టం కంటే ఎక్కువే అని గుర్తుంచుకోవాలి.
About the Author
Discover more from The Wire Telugu
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
