కేరళ సహకార రంగం చరిత్రలో రమేశన్ పాలేరి నిష్క్రమణ ఓ తీరని గాయం. శ్రామిక సైన్యానికి దారి చూపిన దార్శనికుడికి శాశ్వత వీడ్కోలు.
ఆసియాలోనే అతిపెద్ద కార్మిక సహకార సంఘమైన ‘ఉరలుంగల్ లేబర్ కాంట్రాక్ట్ కోఆపరేటివ్ సొసైటీ'(యూఎల్సీసీఎస్) అధినేతగా, మూడున్నర దశాబ్దాల పాటు శ్రామికుల ఆత్మగౌరవాన్ని విశ్వవేదికపై నిలబెట్టిన మహానాయకుడు ఆయన.
ఆయన భౌతికంగా మన మధ్య లేకపోయినా, ఆయన వేసిన బాటలు, నిర్మించిన మౌలిక సదుపాయాలు, వెలిగించిన వేలాది కుటుంబాల జీవితాలు ఆయన ఆదర్శాలను నిరంతరం స్మరింపజేస్తూనే ఉన్నాయి.
రమేశన్ పాలేరి ప్రయాణం కేవలం ఒక వ్యక్తి ప్రగతి కాదు, అది ఒక మహా సహకార విప్లవం.
అణచివేతపై తిరుగుబాటుగా మొదలైన వారసత్వ బలం..
రమేశన్ పాలేరి శ్రమ సంస్కృతి ఆయనకు వారసత్వంగా లభించింది. 1925లో సామాజిక సంస్కర్త వాగ్భటానంద దివ్య మార్గదర్శకత్వంలో, ఉపాధి దక్కక అణచివేతకు గురైన సామాన్యులు కలిసి ఉరలుంగల్ సొసైటీని నిర్మించారు.
ఆ వ్యవస్థాపకుల్లో రమేశన్ తాతయ్య పాలేరి చందమ్మన్ ఒకరు కాగా, మాజీ అధ్యక్షుడు పాలేరి కనరన్ ఆయన తండ్రి. 1960లో జన్మించిన రమేశన్, చిన్నతనం నుంచే సామాజిక స్పృహను, మట్టి వాసనను, కార్మికుల చెమట విలువను సొంతం చేసుకున్నారు.
పర్యవేక్షకుడిగా మొదలై… ప్రగతికి సేనాధిపతిగా..
సివిల్ ఇంజనీరింగ్ పూర్తి చేసిన రమేశన్, 1984లో యూఎల్సీసీఎస్లో ఒక సాధారణ ‘పర్యవేక్షకుడిగా'(ఓవర్సీయర్) తన ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించారు.
క్షేత్రస్థాయిలో ప్రతీ కార్మికుడి కష్టాన్ని ప్రత్యక్షంగా చూసిన ఆయన, కష్టపడే తత్వానికే తొలిపీఠం వేశారు. నిజాయితీ, సమయపాలన, నిశిత దార్శనికతలతో పనిచేస్తూ, కార్మికుల హృదయాల్లో చెరగని స్థానం సంపాదించుకున్నారు.
ఆ నమ్మకమే 1995లో, కేవలం 35 ఏళ్ల చిన్న వయస్సులోనే ఆయనను సొసైటీ అధ్యక్ష స్థానంలో కూర్చోబెట్టింది.
శ్రామిక సామ్రాజ్యంగా రూపాంతరం చెందిన ప్రస్థానం..
ఒకప్పుడు ఉత్తర మలబార్ ప్రాంతంలో చిన్న కాంట్రాక్ట్ పనులకే పరిమితమైన ఒక సాధారణ కార్మిక సొసైటీని, నేడు 1,700 కోట్ల రూపాయలకు పైగా వార్షిక టర్నోవర్ కలిగిన గ్లోబల్ బ్రాండ్గా మార్చడంలో రమేశన్ పాలేరి కృషి అమూల్యం.
కార్పొరేట్ దిగ్గజాలు సైతం ముక్కున వేలేసుకునేలా, ప్రాజెక్టులను నిర్ణీత సమయం కంటే ముందే, నాణ్యతతో పూర్తి చేసే అద్భుతమైన నిర్వహణ శైలిని ఆయన వ్యవస్థీకృతం చేశారు.
ఇంజనీరింగ్ అద్భుతాలకు సజీవ చిరునామా..
ఆసియాలోనే అతి పొడవైన ‘టెన్షన్ స్టీల్ బార్ కాంక్రీట్ బోస్ట్రింగ్’ వంతెన అయిన ‘వలియాళికల్ బ్రిడ్జ్’ (ఆలప్పుళ-కొల్లం) నిర్మాణం నుంచి కొచ్చిలోని పాలరివట్టం వంతెన పునరుద్ధరణ, జాతీయ రహదారి-66 విస్తరణ పనుల వరకు ఉరలుంగల్ ముద్ర అద్భుతం.
ఆధునిక యంత్రాలు, సొంత ప్లాంట్లను ఏర్పాటు చేసుకుంటూ సంస్థను సాంకేతికంగా అత్యున్నత శిఖరాలకు తీసుకెళ్లారు.
గునపం పట్టిన చేతులతో… కంప్యూటర్ కీబోర్డులపై విజయం..
కేవలం రోడ్లు, భవనాలకే పరిమితం కాకుండా, మలబార్ ప్రాంతంలోనే మొట్టమొదటి ఐటీ ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి(సెజ్) అయిన ‘యూఎల్ సైబర్ పార్క్’ను నెలకొల్పడం రమేశన్ పాలేరి సాధించిన అతిపెద్ద విజయం.
కార్మికుల పిల్లలు కేవలం కష్టపడటమే కాకుండా, ఆధునిక సాంకేతిక రంగాన్ని ఏలాలనే ఆయన ఆలోచన వేలాదిమంది ఐటీ నిపుణులకు ఉపాధిని తెచ్చిపెట్టి, ప్రాంతీయ ఆర్థిక రూపురేఖలను మార్చేసింది.
15,000 కుటుంబాలకు వెలుగులు నింపిన అభయహస్తం..
నేడు ఉరలుంగల్ ద్వారా 15,000 మందికి పైగా ప్రత్యక్షంగా, పరోక్షంగా ఉపాధి పొందుతున్నారు. ఇక్కడ యజమానులు, నౌకర్లు అనే భేదాలు లేవు. లాభాలన్నీ కార్మికుల క్షేమానికే ఉపయోగపడతాయి.
విద్యాసంస్థలు, నైపుణ్యాభివృద్ధి కేంద్రాలు, వృద్ధాశ్రమాలు, ‘సర్గశేషి’ వంటి దివ్యాంగుల సాధికారత కేంద్రాలను నెలకొల్పి సహకార రంగానికి మానవీయ ముఖచిత్రాన్ని అందించారు.
మచ్చలేని నిజాయితీ… వరించిన పురస్కారాలు..
ఆయన సేవా నిరతికి గుర్తింపుగా కేరళ ప్రభుత్వం అందించే అత్యున్నత సహకార పురస్కారం ‘రాబర్ట్ ఓవెన్ అవార్డు’ సాధించిన తొలి విజేతగా రమేశన్ నిలిచారు.
2005లో ‘ఇందిరాగాంధీ సద్భావనా అవార్డు’, జాతీయ సహకార అభివృద్ధి సంస్థ(ఎన్సీడీసీ) నుంచి ‘కో-ఆపరేటివ్ ఎక్సలెన్స్ అవార్డు’ అందుకున్నారు.
జాతీయ కార్మిక సహకార సమాఖ్య అడ్వైజరీ కమిటీల్లో సభ్యుడిగా సేవలందించి, దేశీయ సహకార విధానాల రూపకల్పనలో కీలక పాత్ర పోషించారు.
సీపీఐ(ఎం) నేత ఎంవీ గోవిందన్ మాస్టర్ నివాళి..
రమేశన్ పాలేరి మృతి పట్ల సీపీఐ(ఎం) కేరళ రాష్ట్ర కార్యదర్శి కామ్రేడ్ ఎంవీ గోవిందన్ మాస్టర్ సంతాపం తెలుపుతూ ‘రమేశన్ పాలేరి మరణం భారత సహకార ఉద్యమానికి తీరని లోటు.
మూడున్నర దశాబ్దాల తన సాటిలేని దార్శనిక నాయకత్వంతో, యూఎల్సీసీఎస్ను ఆసియాలోనే అతిపెద్ద కార్మిక సహకార సంఘంగా తీర్చిదిద్దడమే కాకుండా, అంతర్జాతీయ వేదికలపై దానికి ప్రపంచస్థాయి గుర్తింపు తెచ్చిపెట్టారు.
నిబద్ధత, నిశిత దార్శనికత, అసమానమైన పరిపాలనా నైపుణ్యాలు కలిగిన ఒక గొప్ప నాయకుడిగా ఆయన చెరగని ముద్ర వేశారు’ అని కొనియాడారు.
అధికారం చలాయించే యజమాని కాదు.. ముందడుగు వేసే తోటి శ్రామికుడు..
రమేశన్ పాలేరి విశ్వసించిన సిద్ధాంతం ఒక్కటే – ‘సహకారం అంటే స్వార్థాన్ని చంపడం, సామూహిక వృద్ధిని పెంచడం.’ ఆయన ఎన్నడూ శ్రేణి విభేదాలను ప్రోత్సహించలేదు.
క్షేత్రస్థాయికి వెళ్తే కార్మికులతో కలిసి భోజనం చేసేవారు, వారి కష్టసుఖాలు అడిగి తెలుసుకునేవారు. అందుకే ఆయన నాయకుడు మాత్రమే కాక, ప్రతి కార్మికుడి గుండెల్లో ఒక ఆత్మీయ బంధువయ్యారు.
కార్పొరేట్ విమర్శకులకు పదునైన సమాధానం..
‘సహకార రంగాలు విఫలమవుతాయి, అవినీతికి నిలయాలు’ అనే విమర్శకులకు రమేశన్ తన పారదర్శకమైన పనితనంతో సమాధానం చెప్పారు.
రాజకీయాలకు అతీతంగా, పూర్తి సమర్థతతో, ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగిస్తూ ఉరలుంగల్ను ప్రపంచస్థాయి బ్రాండ్గా మార్చారు.
యునెస్కో నుంచి ఐక్యరాజ్యసమితి అంతర్జాతీయ సహకార కూటమి(ఐసీఏ) వరకు ప్రశంసలు దక్కడానికి రమేశన్ నిరంతర శ్రమే కారణం.
ఆంధ్రప్రదేశ్ నేర్చుకోవాల్సిన పాఠాలు..
ప్రాథమిక వ్యవసాయ సహకార పరపతి సంఘాలు(పీఏసీఎస్) నుంచి జిల్లా సహకార బ్యాంకుల వరకు అనేక సంస్థలు పునరుజ్జీవనం కోసం ప్రయత్నిస్తున్న వేళ, యూఎల్సీసీఎస్ నమూనా ఆంధ్రప్రదేశ్కు కూడా మార్గదర్శకం.
సహకార సంస్థలను కేవలం రుణాలకే పరిమితం చేయకుండా నిర్మాణం, పరిశ్రమలు, సేవలు, ఐటీ, నైపుణ్యాభివృద్ధి రంగాల్లోకి తీసుకెళ్లాల్సిన అవసరాన్ని పాలేరి చూపించారు.
సహకార జ్యోతి అస్తమయం..
దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యం, గుండెపోటు కారణంగా 2026 జూలై 28న రమేశన్ పాలేరి కన్నుమూశారు. ఆయన భౌతికకాయాన్ని కోజికోడ్ టౌన్ హాల్, యూఎల్ సైబర్ పార్క్, మడాపల్లి పాఠశాల, వడకరలలో ఉంచినప్పుడు వేలాదిమంది శ్రామికులు అశ్రునయనాలతో నివాళులర్పించారు.
బుధవారం ఉదయం వడకరలోని ఆయన స్వగృహంలో అంత్యక్రియలు పూర్తయ్యాయి. ఆయన భౌతికంగా దూరమైనా, ఆయన నిర్మించిన వంతెనలు, రహదారులు ఆయన పేరును నిరంతరం స్మరిస్తూనే ఉంటాయి.
నేటి తరానికి రమేశన్ అందించిన సందేశం..
‘నాది, నా లాభం’ అనే స్వార్థం రాజ్యమేలుతున్న ప్రస్తుత సమాజంలో- ‘మనది, మనందరి ప్రగతి’ అనే సహకార స్ఫూర్తి ఎంత శక్తివంతమైనదో రమేశన్ జీవితం చాటిచెప్పింది.
నాయకత్వ లక్షణాలతో పాటు తోటి మనిషిని ప్రేమించే గుణం, శ్రమను గౌరవించే సంస్కృతిని ఆయన రాబోయే తరాలకు వారసత్వంగా అందించారు.
కొండంత దుఃఖం… చెరగని నిబద్ధత..
ఆయన మరణం భారత సహకార ఉద్యమానికి పూరించలేని లోటు. ఆయన భార్య శోభ, కుమారులు రెమిన్, అశ్విన్, వేలాదిమంది ఉరలుంగల్ కుటుంబ సభ్యులకు ఈ కొండంత దుఃఖాన్ని తట్టుకునే గుండె నిబ్బరాన్ని ఆయన ఆదర్శాలే ప్రసాదించాలి.
ఆయన రగిలించిన సహకార జ్యోతి రాబోయే తరాలకు సైతం మార్గదర్శకంగా వెలుగుతూనే ఉంటుంది.
చిరస్థాయి వారసత్వం..
రమేశన్ పాలేరి జీవితం మనకు ఒక గొప్ప సందేశం ఇస్తోంది. సహకారం అనేది గతానికి చెందిన వ్యవస్థ కాదు. భవిష్యత్తును నిర్మించే అభివృద్ధి నమూనా. ఒక దూరదృష్టి గల నాయకుడు, నిబద్ధత గల సభ్యులు, పారదర్శక నిర్వహణ ఉంటే సహకార సంస్థలు ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యపరిచే విజయాలను సృష్టించగలవు. అదే పాలేరి భారత సహకార ఉద్యమానికి అందించిన చిరస్థాయి వారసత్వం.
జేజేలు రమేశన్… నీ స్ఫూర్తి అమరం..
మట్టిలో నుంచి పుట్టి, శ్రమను నమ్ముకుని, వేలాది జీవితాల్లో వెలుగులు నింపి, అంతర్జాతీయ వేదికలపై భారత సహకార జెండాను ఎగురవేసిన అపర భాస్కరుడు రమేశన్ పాలేరికి సహకార సమాజం వినమ్ర నివాళులు అర్పిస్తోంది.
మీరు నిర్మించిన బాటలో, మీరు చూపిన వెలుగులో ఉరలుంగల్ సమాజం మరింత ఎత్తుకు ఎదుగుతుంది. శ్రామిక లోకం ఉన్నంతవరకు, సహకార ఉద్యమం ఊపిరి పీల్చుకున్నంత వరకు రమేశన్ పాలేరి పేరు చరిత్ర పుటల్లో అమరమై నిలుస్తుంది.
Discover more from The Wire Telugu
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
