భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమ చరిత్ర అనేక మంది మహనీయులు, లక్షలాది ప్రజల త్యాగాల చరిత్ర. దేశ స్వాతంత్ర్యం కోసం దేశంలో, విదేశాల్లో, గ్రామాల్లో, పట్టణాల్లో, విద్యార్థుల్లో, కార్మికుల్లో, సాహిత్యరంగంలో అనేక మంది తమ జీవితాలను త్యాగం చేశారు. అటువంటి వారిలో శ్యామ్‌జీ కృష్ణవర్మ, తిరుప్పూర్ కుమరన్, హుయిల్‌గోళ నారాయణరావు, సుబ్రమణియా శివ ప్రత్యేక స్థానాన్ని కలిగి ఉన్నారు.
వీరి మార్గాలు వేరు. వారి ప్రాంతాలు వేరు. వారి పోరాట పద్ధతులు వేరు. కానీ లక్ష్యం ఒక్కటే. బ్రిటిష్ వలస పాలన నుంచి భారతదేశ విముక్తి, ప్రజల్లో జాతీయ చైతన్యం, స్వాభిమానాన్ని పెంపొందించడం.
శ్యామ్‌జీ కృష్ణవర్మ: విదేశీ గడ్డపై భారత విప్లవ చైతన్యానికి కేంద్ర బిందువు
శ్యామ్‌జీ కృష్ణవర్మ 1857 అక్టోబర్ 4న గుజరాత్లోని కచ్ ప్రాంతంలో జన్మించారు. 1857లో భారతదేశంలో బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా సిపాయిల తిరుగుబాటు జరుగుతున్న సంవత్సరంలోనే ఆయన జన్మించడం చారిత్రకంగా ఆసక్తికరమైన విషయం. ఆయన సంస్కృతంలో మంచి పాండిత్యం సంపాదించారు. తరువాత ఇంగ్లాండ్‌కు వెళ్లి ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో విద్యాభ్యాసం చేశారు. సంస్కృత పండితుడిగా కూడా పేరు సంపాదించారు.
కొంతకాలం ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో సంస్కృతం బోధించారు. కానీ క్రమంగా ఆయన స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలోకి వచ్చారు.
ఇండియా హౌస్: విదేశాల్లో విప్లవకారుల కేంద్రం
1905లో లండన్‌లో శ్యామ్‌జీ కృష్ణవర్మ స్థాపించిన ఇండియా హౌస్ భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమ చరిత్రలో అత్యంత ముఖ్యమైన సంస్థలలో ఒకటిగా నిలిచింది.
బ్రిటన్‌కు చదువుకోవడానికి వెళ్లిన భారతీయ విద్యార్థులు, జాతీయవాదులు, స్వాతంత్ర్య భావాలు కలిగిన యువకులకు ఇండియా హౌస్ ఒక వేదికగా మారింది.
బ్రిటిష్ సామ్రాజ్య రాజధాని లండన్‌లోనే భారత స్వాతంత్ర్యంపై చర్చలు, ప్రచారం జరగడం దాని ప్రత్యేకత.
శ్యామ్‌జీ కృష్ణవర్మ ‘ది ఇండియన్ సోషియాలజిస్ట్’ అనే పత్రికను కూడా ప్రారంభించారు. బ్రిటిష్ పాలనను విమర్శిస్తూ, భారతదేశంలో స్వపరిపాలన, జాతీయ స్వాతంత్ర్య భావాలను ప్రచారం చేయడానికి అది ఒక సాధనంగా మారింది.
యువ విప్లవకారులకు ప్రేరణ
ఇండియా హౌస్‌తో అనేక మంది భారత జాతీయవాద యువకులకు సంబంధం ఏర్పడింది. భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలోని తీవ్ర జాతీయవాద ధోరణికి ఇండియా హౌస్ ఒక ముఖ్యమైన కేంద్రంగా ఎదిగింది.
బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఇండియా హౌస్ కార్యకలాపాలను అణచివేయడానికి ప్రయత్నించడంతో శ్యామ్‌జీ కృష్ణవర్మ 1907లో పారిస్‌కు వెళ్లారు. తరువాత జెనీవాలో కూడా నివసించారు. విదేశాల్లో ఉన్నప్పటికీ భారత స్వాతంత్ర్య లక్ష్యాన్ని విడిచిపెట్టలేదు.
స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి భౌగోళిక సరిహద్దులు ఉండవు. దేశం కోసం పోరాడే మనసు ఎక్కడ ఉన్నా, అక్కడి నుంచే జాతీయ ఉద్యమానికి బలం చేకూర్చవచ్చని ఆయన నమ్మకం.
1930 మార్చి 30న ఆయన మరణించారు. 2010లో గుజరాత్లోని మాండ్వి సమీపంలో ఆయన జ్ఞాపకార్థం క్రాంతి తీర్థ్ స్మారకాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. అందులో లండన్‌లోని ఇండియా హౌస్ నమూనాను కూడా నిర్మించారు.
తిరుప్పూర్ కుమరన్: జాతీయ పతాకాన్ని కాపాడుతూ ప్రాణత్యాగం చేసిన యువకుడు
తిరుప్పూర్ కుమరన్ 1904 అక్టోబర్ 4న తమిళనాడులోని చెన్నిమలై ప్రాంతంలో ఒక చేనేత కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయన అసలు పేరు కుమారస్వామి. ఆయన గాంధీజీ సిద్ధాంతాలకు ప్రభావితమయ్యారు.
యువతను స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో భాగస్వాములను చేయడానికి దేశబంధు యువ సంఘాన్ని స్థాపించారు.
1932లో జాతీయ పతాకం కోసం పోరాటం
1932లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం జాతీయోద్యమాన్ని తీవ్రంగా అణచివేస్తున్న సమయంలో తిరుప్పూర్ కుమరన్ ఉద్యమంలో చురుకుగా పాల్గొన్నారు. 1932 జనవరి 11న తిరుప్పూర్‌లో జరిగిన నిరసన ప్రదర్శనలో ఆయన భారత జాతీయ పతాకాన్ని చేతబట్టి ముందుకు సాగారు.
బ్రిటిష్ పోలీసులు ప్రదర్శనకారులపై తీవ్రంగా దాడి చేశారు. కుమరన్‌పై కూడా లాఠీచార్జి జరిగింది. తీవ్రంగా గాయపడినప్పటికీ ఆయన చేతిలోని జాతీయ పతాకాన్ని మాత్రం వదల్లేదు. చివరకు ఆ దాడుల కారణంగా ఆయన 1932 జనవరి 11న ప్రాణాలు కోల్పోయారు. అప్పటికి ఆయన వయస్సు కేవలం 27 సంవత్సరాలు. అందుకే ఆయనను తమిళ ప్రజలు ప్రేమతో “కొడికాత్త కుమరన్” అంటే జెండాను కాపాడిన కుమరన్‌గా స్మరించుకుంటారు.
జెండా కంటే జీవితం చిన్నదా?
తిరుప్పూర్ కుమరన్ జీవితంలోని అత్యంత గొప్ప విషయం ఇదే. ఆయనకు జాతీయ పతాకం కేవలం ఒక వస్త్రపు ముక్క కాదు. అది దేశ గౌరవానికి, స్వాతంత్ర్య ఆకాంక్షకు, ప్రజల ఆత్మగౌరవానికి ప్రతీక. తన ప్రాణం పోతున్నా జెండాను నేల కూలనివ్వకుండా పట్టుకుని ఉండటం భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలోని అత్యంత హృదయ విదారకమైన త్యాగ ఘట్టాలలో ఒకటి. ఆయన జీవితం నుండి మనం నేర్చుకోవలసినది దేశం కోసం పోరాడటానికి వయస్సు అడ్డంకి కాదు. ఒక సాధారణ యువకుడి ధైర్యం కూడా చరిత్రను ప్రభావితం చేయగలదు.
హుయిల్‌గోళ నారాయణరావు: కవిత్వాన్ని జాతీయ చైతన్యానికి ఆయుధంగా మార్చిన కవి
హుయిల్‌గోళ నారాయణరావు 1884 అక్టోబర్ 4న కర్ణాటకలోని గదగ్ ప్రాంతంలో జన్మించారు. గదగ్, గోకాక్, ధార్వాడ్ ప్రాంతాల్లో విద్యాభ్యాసం చేసి 1902లో మెట్రిక్యులేషన్ పూర్తి చేశారు. తరువాత పూణేలోని ఫెర్గూసన్ కాలేజీలో చదివారు. 1907లో పట్టభద్రులయ్యారు.
తరువాత ధార్వాడ్‌లోని విక్టోరియా హైస్కూల్‌లో ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేశారు. అక్కడ ఆయన బోధించిన విద్యార్థులలో తరువాత ప్రముఖ కన్నడ కవి అయిన దత్తాత్రేయ రామచంద్ర బేంద్రే కూడా ఉన్నారు. అనంతరం న్యాయ విద్య అభ్యసించి న్యాయవాదిగా పనిచేశారు.
జాతీయోద్యమంలో సాహిత్య పాత్ర
భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాటలు, కవిత్వం, నాటకాలు, పత్రికలు ప్రజల్లో చైతన్యం కలిగించడానికి ముఖ్యమైన సాధనాలుగా ఉపయోగపడ్డాయి.
హుయిల్‌గోళ నారాయణరావు కూడా సాహిత్యాన్ని ప్రజల్లో జాతీయ భావాలను పెంపొందించే సాధనంగా ఉపయోగించారు.
ఆయన రచనల్లో ముఖ్యంగా “ఉదయవాగలి నమ్మ చెళువ కన్నడ నాడు” అనే పాట విశేష ప్రాచుర్యం పొందింది. 1924లో బెలగావి కాంగ్రెస్ సమావేశాల సందర్భంగా ఈ పాట పాడారు. అది కన్నడ జాతీయ-సాంస్కృతిక చైతన్య చరిత్రలో ముఖ్యమైన ఘట్టంగా నిలిచింది. ఆయన కేవలం కవి మాత్రమే కాదు.
ఆధునిక కన్నడ సాహిత్యంలో ప్రముఖ నాటక రచయితగా, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడిగా కూడా గుర్తింపు పొందారు. ప్రజల హృదయాలను కదిలించే సాహిత్యం సామాజిక మార్పుకు శక్తివంతమైన సాధనంగా మారుతుందని ఆయన విశ్వాసం. 1971 జూలై 4న ఆయన మరణించారు.
సుబ్రమణియా శివ
ఈయన 1884 అక్టోబర్ 4న తమిళనాడులోని వట్టలకుండు ప్రాంతంలో జన్మించారు. యువకుడిగా ఉన్నప్పుడే ఆయనలో ఆధ్యాత్మికతతో పాటు దేశభక్తి బలపడింది. తరువాత ఉద్యోగాన్ని వదిలి పూర్తిగా స్వాతంత్ర్యోద్యమంలోకి ప్రవేశించారు. ఆయన గొప్ప వక్త. ప్రజలతో నేరుగా మాట్లాడి జాతీయ చైతన్యాన్ని పెంచడంలో ప్రత్యేక ప్రతిభ కలిగినవారు.
తిలక్ ప్రభావం
సుబ్రమణియా శివపై బాల గంగాధర్ తిలక్ ఆలోచనల ప్రభావం బలంగా ఉంది. రాజీ లేకుండా వలస పాలనను ఎదిరించాలనే జాతీయవాద ధోరణితో పని చేశారు.
తమిళనాడులో వీఓ చిదంబరం పిళ్లై, సుబ్రమణియా భారతి తదితర జాతీయవాదులతో ఆయనకు సన్నిహిత సంబంధాలు ఏర్పడ్డాయి. వీఓ చిదంబరం పిళ్లై ప్రారంభించిన స్వదేశీ స్టీమ్ నావిగేషన్ కంపెనీకి చెందిన స్వదేశీ ఉద్యమంలో కూడా శివ చురుకుగా పాల్గొన్నారు.
ప్రజల్లోకి స్వాతంత్ర్య సందేశం
ప్రజలతో మాట్లాడి వారిని ఉద్యమంలోకి తీసుకురావడం సుబ్రమణియా శివ ప్రత్యేకత. గ్రామాలు, పట్టణాలు తిరుగుతూ బ్రిటిష్ పాలన దుష్పరిణామాలను వివరించారు.
“వందే మాతరం” వంటి జాతీయ నినాదాలను ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లారు. ఆయన ఉపన్యాసాలు యువతను ప్రత్యేకంగా ప్రభావితం చేశాయి.
జైలు జీవితం
బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఆయన కార్యకలాపాలను సహించలేదు. ఆయనపై దేశద్రోహ ఆరోపణలు మోపి జైలుకు పంపింది. జైలులో ఉన్న సమయంలో ఆయనకు తీవ్రమైన అనారోగ్యం, ముఖ్యంగా కుష్ఠు వ్యాధి సోకింది.
విడుదలైన తరువాత కూడా బ్రిటిష్ అధికారులు ఆయన ప్రయాణాలపై ఆంక్షలు విధించారు. అయినా ఆయన వెనక్కి తగ్గలేదు. ప్రజల్లో రాజకీయ చైతన్యం కలిగించడం కొనసాగించారు.
సుబ్రమణియా శివ ఒక వక్త మాత్రమే కాదు, రచయిత కూడా. ఆయన “జ్ఞానభాను” అనే పత్రికను నిర్వహించారు. రామానుజ విజయమ్, మాధ్వ విజయమ్ వంటి రచనలు చేశారు. నాటకాలు, భజనలు, సాహిత్యం ద్వారా కూడా ప్రజల్లో చైతన్యం కలిగించడానికి ప్రయత్నించారు.
1921లో ధర్మపురి జిల్లాలోని పాప్పారపట్టికి వెళ్లి అక్కడ భారతాశ్రమం స్థాపించాలని ప్రయత్నించారు. ఆయన జీవితంలోని చివరి సంవత్సరాలు కూడా జాతీయ చైతన్య కార్యక్రమాలతోనే గడిచాయి. 1925 జూలై 23న ఆయన మరణించారు. 2026 జూలై 23న ఆయన వర్ధంతి సందర్భంగా భారత ఉపరాష్ట్రపతి కూడా ఆయనకు నివాళులు అర్పించడం, స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో ఆయన స్థానాన్ని గుర్తుచేస్తుంది.
నలుగురి పోరాటాన్ని కలిపి చూస్తే లక్ష్యం ఒకటే, మార్గాలు వేరు
ఈ నలుగురిలో మనకు నాలుగు విభిన్నమైన పోరాట పద్ధతులు కనిపిస్తాయి. శ్యామ్‌జీ కృష్ణవర్మ విదేశీ గడ్డపై భారత స్వాతంత్ర్యానికి అంతర్జాతీయ వేదికను నిర్మించారు. తిరుప్పూర్ కుమరన్ సాధారణ యువకుడిగా వీధిలో జాతీయ పతాకాన్ని పట్టుకుని బ్రిటిష్ పోలీసుల దాడికి ఎదురొడ్డి అమరుడయ్యారు.
హుయిల్‌గోళ నారాయణరావు కవిత్వం, పాట, సాహిత్యాన్ని జాతీయ చైతన్యానికి సాధనాలుగా మార్చారు. సుబ్రమణియా శివ తన వాగ్ధాటితో గ్రామగ్రామాన ప్రజలను చైతన్యపరిచారు. జైలు, అనారోగ్యం, నిర్బంధాలను వేటినీ ఆయన లెక్కచేయలేదు.
అంటే స్వాతంత్ర్యోద్యమం ఒకే వ్యక్తి లేదా ఒకే పద్ధతి వల్ల సాధించిన విజయం కాదు. అది వేలాది తెలిసిన, తెలియని వ్యక్తుల త్యాగాల సమ్మేళనం.
స్వాతంత్ర్యం సాధించిన తరువాత ఈ మహనీయుల జీవితాలను కేవలం జయంతి, వర్ధంతి సందర్భాల్లో స్మరించుకోవడం సరిపోదు. వారి జీవితాల్లోని విలువలను అర్థం చేసుకోవాలి.
About the Author
Discover more from The Wire Telugu
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
