ప్రజా అధికారం ఎవరి చేతిలో ఉంది? పుదుచ్చేరిలో అదానీ రాజ్యం..

పుదుచ్చేరి ఒక మోస్తరుగా అభివృద్ధి నగరం. విద్యుత్ వినియోగదారుల సంఖ్య నిర్వహించదగినంతగా (తక్కువగా) ఉంది.

దీన్ని విద్యుత్ శాఖ సమర్థవంతంగా నిర్వహించింది. భవిష్యత్తులోనూ నిర్వహించగలదు. దీని ప్రైవేటీకరణ చర్చ మొత్తం రాజకీయ స్వరూపాన్ని మార్చివేసింది.

పుదుచ్చేరి విద్యుత్ శాఖ ప్రైవేటీకరణ ప్రతిపాదన ఇటీవలి సంవత్సరాలలో కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలో రాజకీయ, పాలనా వివాదాలలో ఒకటిగా పరిణమించింది.

ఇది కేవలం ఒక పరిపాలనా సంస్కరణ కంటే ఎక్కువగా, ప్రభుత్వ యాజమాన్యం – కార్పొరేట్ విస్తరణ, కార్మిక హక్కులు, మార్కెట్ ఆధారిత పాలన, జవాబుదారీతనం, నియంత్రణ సంస్థల ప్రేరేపిత ఆర్థిక సంస్కరణల మధ్య ఉన్న ఉద్రిక్తతలను బహిర్గతం చేసింది.

సామర్థ్యం పేరుతో లాభదాయకమైన ప్రభుత్వ రంగ సంస్థను ప్రైవేటు వ్యక్తులకు బదిలీ చేయాలా? అనేది ఒక ప్రధాన ప్రశ్న ఈ చర్చకు కారణమైంది.

విద్యుత్ రంగ ప్రైవేటీకరణపై చర్చలు జరుగుతున్న తరుణంలో అదానీ గ్రూప్‌కు అనుబంధంగా ఉన్న “అదానీ ఎలక్ట్రిసిటీ పుదుచ్చేరి లిమిటెడ్‌”ను ఏర్పాటు చేయడంతో వివాదం తీవ్రమైంది.

ఇది విద్యుత్ సంస్థ పునర్వ్యవస్థీకరణలో భాగంగా జరగడం లేదు. సంస్కరణల పేరిట ప్రైవేట్ కార్పొరేట్ శక్తులకు మొత్తం విద్యుత్ రంగాన్ని అప్పగించే ప్రయత్నంలో భాగంగానే జరుగుతున్నది.

దీనిపై వ్యక్తమవుతున్న ప్రజాభిప్రాయం కూడా సంస్కరణల వెనకాల దాగిన ప్రైవేటీకరణ కుట్రను బలపరుస్తున్నది.

ఇది మొదట్లో ఒక అధికారిక ప్రక్రియగా కనిపించింది. త్వరలోనే ప్రజా మౌలిక సదుపాయాల భవిష్యత్తు, ప్రజాస్వామ్య జవాబుదారీతనంపై ఒక పెద్ద రాజకీయ పోరాటంగా రూపాంతరం చెందింది.

పుదుచ్చేరి విద్యుత్ శాఖ: లాభదాయకమైన చివరి ప్రభుత్వ రంగమా?..

భారతదేశంలో పుదుచ్చేరి ఒక ప్రత్యేకమైన ఆర్థిక స్థానాన్ని కలిగి ఉంది. పెద్ద రాష్ట్రాలకు ఉన్న విస్తృతమైన పారిశ్రామిక పన్నులు, సహజ వనరుల ఆదాయాలు కలిగిన రాష్ట్రం కాదు.

ఈ కేంద్రపాలిత ప్రాంతం పర్యాటకం, ఎక్సైజ్ సుంకాలు, రిజిస్ట్రేషన్ ఆదాయాలు, ప్రభుత్వ రంగ సేవలపై ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ పరిమిత ఆర్థిక వ్యవస్థలో విద్యుత్ శాఖ చారిత్రాత్మకంగా ప్రత్యక్ష ప్రభుత్వ నియంత్రణలో ఉన్న, కొన్ని స్థిరమైన ఆదాయాన్ని ఆర్జించే సంస్థలలో ఒకటిగా ఉంది.

శాఖ అధికారిక నివేదికల ప్రకారం- 2019-2022 కాలంలో ఈ యుటిలిటీ వార్షిక రాబడి అవసరం(ఏఆర్‌ఆర్‌) దాదాపు రూ 1,500 కోట్లను దాటింది.

2019-20 ఆర్థిక సంవత్సరంలో శాఖ ఏఆర్‌ఆర్‌ సుమారుగా రూ 1,496 కోట్లుగా, 2020-21 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రూ 1,537 కోట్లుగా ఉండగా, 2021-22 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఇది రూ 1,602 కోట్లను దాటింది.

ఈ కాలంలో ప్రస్తుత టారిఫ్ విధానాల కింద వచ్చే రాబడి ఏటా స్థిరంగా రూ 1,400 కోట్లను మించిపోయింది. ఈ సంస్థ ఆర్థికంగా నిలదొక్కుకోలేదనే వాదన మోసమని ఈ గణాంకాలు రుజువు చేస్తున్నాయి.

అవి రాజకీయ చర్చను గణనీయంగా ప్రభావితం చేశాయి.

కార్మిక సంఘాలు ఆ విభాగాన్ని “కేంద్రపాలిత ప్రాంత ప్రభుత్వ వ్యవస్థలో లాభదాయకమైన చివరి రంగం”గా పదేపదే అభివర్ణించాయి.

వారి వాదన కేవలం సైద్ధాంతికమైనది మాత్రమే కాదు, గాఢమైన ఆర్థికపరమైనది కూడా.

బాగా పనిచేస్తూ ఆదాయాన్ని ఆర్జిస్తున్న ఒక సంస్థను సైతం ప్రైవేటీకరించగలిగితే, ప్రభుత్వ యాజమాన్యం వెనుక ఉన్న హేతుబద్ధతే అంతకంతకూ ప్రశ్నార్థకమవుతున్నది.

భారతదేశంలోని భారీ నష్టాలు, సబ్సిడీ భారాలతో సతమతమవుతూ అప్పుల ఊబిలో కూరుకుపోయిన అనేక విద్యుత్ పంపిణీ సంస్థల వలె కాకుండా, పుదుచ్చేరి చిన్న పట్టణ భౌగోళిక స్వరూపం, నిర్వహించదగిన వినియోగదారుల సంఖ్య, ఆ విభాగాన్ని తులనాత్మకంగా స్థిరమైన పరిస్థితులలో పనిచేయడానికి అనుమతించాయి.

ఈ వ్యత్యాసం ప్రైవేటీకరణ చర్చ రాజకీయ స్వరూపాన్ని మౌలికంగా మార్చివేసింది.

పెరుగుతున్న విద్యుత్ వినియోగం, వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత..

పుదుచ్చేరిలో పెరుగుతున్న విద్యుత్ డిమాండ్‌ను పరిశీలించినప్పుడు విద్యుత్ శాఖ వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత మరింత స్పష్టమవుతుంది.

అధికారిక ఎనర్జీ ఆడిట్ నివేదికల ప్రకారం, 2023-24 ఆర్థిక సంవత్సరంలో పుదుచ్చేరి ఏటా దాదాపు 3,600 మిలియన్ యూనిట్ల విద్యుత్‌ను కొనుగోలు చేయగా, వ్యవస్థలోకి నికరంగా సరఫరా అయిన విద్యుత్ పరిమాణం సుమారు 3,474 MUగా ఉంది.

ఇదే కాలంలో, బిల్లు చేయబడిన మొత్తం విద్యుత్ పరిమాణం 3,104 MUను మించిపోయింది.

2022-23 ఆర్థిక సంవత్సరంలో, ఈ శాఖ దాదాపు 3,374 MU కొనుగోలు చేసిన విద్యుత్‌ను, 2,908 MU పైగా బిల్ చేయబడిన విద్యుత్‌ను నమోదు చేసింది.

ఈ గణాంకాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతం భౌగోళికంగా చిన్నదైనప్పటికీ, విద్యుత్‌పై ఆధారపడటం ఏ స్థాయిలో ఉందో సూచిస్తున్నాయి. ఈ శాఖ పుదుచ్చేరి, కారైకల్, మాహే, యానాం అనే నాలుగు ప్రాంతాలంతటా విద్యుత్‌ను సరఫరా చేస్తుంది.

తద్వారా ఇది కేంద్రపాలిత ప్రాంత పరిపాలనా వ్యవస్థలో అత్యంత కీలకమైన ప్రజా సేవా సంస్థలలో ఒకటిగా నిలుస్తుంది.

శాఖ మొత్తం సాంకేతిక, వాణిజ్య నష్టాలు గణనీయంగా ఉన్నప్పటికీ, భారతదేశంలోని అనేక రాష్ట్ర విద్యుత్ బోర్డులతో పోలిస్తే తక్కువగానే ఉన్నాయి.

అధికారిక అంచనాల ప్రకారం 2021-22 ఆర్థిక సంవత్సరంలో AT&C నష్టాలు సుమారు 13.67%గా అంచనా వేయబడ్డాయి.

అయితే తదనంతర ఇంధన ఆడిట్‌లు 2023-24 ఆర్థిక సంవత్సరంలో నష్టాలు 19.84%కి చేరువలో ఉన్నట్లు నమోదు చేశాయి. అయినప్పటికీ, చారిత్రాత్మకంగా 25-30% నష్టాలను చవిచూసిన అనేక రాష్ట్ర విద్యుత్ సంస్థలతో పోలిస్తే ఈ గణాంకాలు గణనీయంగా మెరుగ్గా ఉన్నాయి.

2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో కూడా, విద్యుత్ శాఖ జాయింట్ ఎలక్ట్రిసిటీ రెగ్యులేటరీ కమిషన్ నియంత్రణ చట్రంలో ఆర్థికంగా చురుకుగా ఉంటూ, ఆదాయ, వ్యయ సర్దుబాట్లకు సంబంధించిన టారిఫ్ పిటిషన్లు, ట్రూ-అప్ విచారణలను నిర్వహించింది.

ఈ శాఖ నిర్మాణాత్మకంగా కుప్పకూలుతున్న సంస్థగా కాకుండా, గణనీయమైన వార్షిక ఆర్థిక టర్నోవర్‌తో ఒక ప్రధాన ప్రజా ప్రయోజన సంస్థగా తన కార్యకలాపాలను కొనసాగిస్తోందని నిరూపిస్తుంది.

ఈ కార్యాచరణ స్థిరత్వం ప్రైవేటీకరణకు వ్యతిరేకంగా ఉన్న బలమైన వాదనలలో ఒకటిగా మారింది.

నియంత్రించదగిన నష్టాలు, పటిష్టమైన బిల్లింగ్ వ్యవస్థలు కలిగిన సాపేక్షంగా స్థిరమైన యుటిలిటీని ప్రైవేట్ కార్పొరేట్ నియంత్రణలోకి ఎందుకు బదిలీ చేయాలని ఉద్యోగులు, యూనియన్లు పదేపదే ప్రశ్నించాయి.

కేంద్రం సంస్కరణల అజెండా, ప్రైవేటీకరణకు ప్రోత్సాహం..

పుదుచ్చేరిలోని ప్రైవేటీకరణ ప్రతిపాదనను భారతదేశ విద్యుత్ రంగ సంస్కరణల విస్తృత నేపథ్యంలో అర్థం చేసుకోవాలి.

గత రెండు దశాబ్దాలుగా, కేంద్ర స్థాయిలో వరుస ప్రభుత్వాలు విద్యుత్ పంపిణీలో మార్కెట్ ఆధారిత సంస్కరణలను ఎక్కువగా ప్రోత్సహించాయి.

సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడం, ప్రసార నష్టాలను తగ్గించడం, మౌలిక సదుపాయాలను ఆధునీకరించడం, ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని బలోపేతం చేయడం వంటి కారణాలతో ఈ సంస్కరణలను సమర్థించారు.

ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యం సేవల పంపిణీ, బిల్లింగ్ వ్యవస్థలు, సాంకేతిక ఏకీకరణను మెరుగుపరుస్తుందని పుదుచ్చేరి పరిపాలన యంత్రాంగం పేర్కొంది.

అయితే ఉద్యోగులు, కార్మిక సమాఖ్యలు ఈ సంస్కరణలను భిన్నంగా అన్వయించాయి. వారి ప్రకారం ఈ ప్రక్రియ ఆధునీకరణ కాదు, క్రమంగా జరిగే కార్పొరేటీకరణ/ప్రైవేటీకరణ.

దీనిలో ప్రజా వినియోగ సంస్థలు, ప్రజా జవాబుదారీతనం తగ్గి, కేవలం లాభాపేక్షతో పనిచేసే వ్యవస్థలుగా మారిపోతాయి.

ఆ శాఖ ఆర్థికంగా కుప్పకూలుతోందని విస్తృతంగా భావించకపోవడంతో, ఈ విషయం రాజకీయంగా తీవ్రరూపం దాల్చింది.

అందువల్ల, ఆ శాఖ కార్యకలాపాలు సాపేక్షంగా స్థిరంగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రైవేటీకరణను ఎందుకంత దూకుడుగా చేపడుతున్నారని విమర్శకులు ప్రశ్నించారు.

పుదుచ్చేరి వివాదాన్ని, విద్యుత్ రంగ కార్పొరేటీకరణ అనే విస్తృత జాతీయ ధోరణిలో భాగంగా కూడా చూడాలి.

ఈ ధోరణిలో అదానీ, టాటా పవర్, టొరెంట్ వంటి ప్రధాన దిగ్గజ సంస్థలు దేశంలోని రాష్ట్రవ్యాపిత ప్రభుత్వ విద్యుత్ పంపిణీ నెట్‌వర్క్‌లలో తమ ఆసక్తిని అంతకంతకూ పెంచుకుంటున్నాయి.

బీజేపీ మంత్రి ఎ నమశ్శివాయం పాత్ర..

ఈ వివాదంలో బీజేపీ నాయకుడు, పుదుచ్చేరి హోం శాఖ మంత్రి ఎ నమశ్శివాయం పాత్ర ప్రధానమైనది.

పుదుచ్చేరి ప్రభుత్వంలో అత్యంత ప్రభావవంతమైన వ్యక్తులలో ఒకరిగా, ఆ కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలో భారతీయ జనతా పార్టీ(బీజేపీ)కి చెందిన ఒక ప్రధాన రాజకీయ నాయకుడిగా, ప్రైవేటీకరణ ప్రక్రియను అమలు చేయడానికి నమశ్శివాయం గట్టి నిబద్ధతతో ఉన్నారని ప్రతిపక్ష పార్టీలు, కార్మిక సంఘాలు పదేపదే పేర్కొంటున్నాయి.

నిరసన చేస్తున్న ఉద్యోగులకు, ప్రతిపక్ష వర్గాలకు, చారిత్రాత్మకంగా ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలో ఉన్న ఒక శాఖలోకి ప్రైవేట్ కార్పొరేట్ సంస్థల ప్రవేశాన్ని సులభతరం చేయాలనే పరిపాలన యంత్రాంగంలోని రాజకీయ దృఢ సంకల్పానికి నమశ్శివాయం ప్రతీకగా నిలిచారు.

కార్మికులు, పౌర సమాజంలోని కొన్ని వర్గాల నుంచి నిరంతర ప్రతిఘటన ఉన్నప్పటికీ, ఈ సంస్కరణను ముందుకు తీసుకెళ్లడంలో పరిపాలన యంత్రాంగం అసాధారణమైన ఆసక్తి కనబరిచిందని విమర్శకులు ఆరోపించారు.

విద్యుత్ శాఖ ఉద్యోగుల నిరసనలపై క్రమశిక్షణా చర్యలు తీసుకుంటామని, నిత్యావసర సేవల నిర్వహణ చట్టంను ప్రయోగించే అవకాశం ఉందని హెచ్చరికలు జారీ చేయడంతో ఈ విషయం మరింత వివాదాస్పదమైంది.

కార్మికులతో ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా సంప్రదించడం కంటే ప్రైవేటీకరణ అమలుకే ప్రభుత్వం ప్రాధాన్యత ఇస్తోందని కార్మిక సంఘాలు విమర్శిస్తున్నాయి.

అయితే, ప్రభుత్వ మద్దతుదారులు ఈ సంస్కరణలను దీర్ఘకాలిక ఆధునీకరణకు అవసరమైనవిగా సమర్థించారు.

మౌలిక సదుపాయాల సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరిచే లక్ష్యంతో చేసే నిర్మాణాత్మక మార్పులకు రాజకీయ ప్రతిఘటన అడ్డుకాకూడదని వాదించారు.

అదానీ ప్రవేశం, కార్పొరేట్ కేంద్రీకరణ భయం..

అదానీ గ్రూప్ ప్రమేయం ఈ వివాదాన్ని జాతీయ స్థాయిలో ప్రతిధ్వనించే రాజకీయ అంశంగా మార్చింది.

గత దశాబ్ద కాలంలో, ఓడరేవులు, విమానాశ్రయాలు, లాజిస్టిక్స్, పునరుత్పాదక ఇంధనం, మైనింగ్‌తోపాటు విద్యుత్ ప్రసార రంగాలలో విస్తృతమైన ఆసక్తులతో అదానీ భారతదేశంలోని అతిపెద్ద మౌలిక సదుపాయాల సముదాయాలలో ఒకటిగా ఆవిర్భవించింది.

అదానీ ఎలక్ట్రిసిటీ పుదుచ్చేరి లిమిటెడ్‌ను ఏర్పాటు చేయడంతో, ప్రైవేటీకరణ ప్రక్రియ రాజకీయ పలుకుబడి ఉన్న ఒక బహుళ వ్యాపార సంస్థ ఆధ్వర్యంలో కార్పొరేట్ ఏకీకరణ వైపు సాగుతోందనే ప్రజల అనుమానం మరింత బలపడింది.

కీలకమైన మౌలిక సదుపాయాల ఆస్తులను కొద్ది సంఖ్యలో ఉన్న కార్పొరేషన్ల చేతుల్లోకి బదిలీ చేయడం గుత్తాధిపత్య కేంద్రీకరణ, ప్రజాస్వామ్య జవాబుదారీతనంపై తీవ్రమైన ఆందోళనలను రేకెత్తిస్తుందని విమర్శకులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

భారతదేశ మౌలిక సదుపాయాల అవసరాలకు, భారీ స్థాయి ఆధునీకరణ ప్రాజెక్టులను అమలు చేయగల ఆర్థికంగా శక్తివంతమైన కార్పొరేట్ సంస్థలు అవసరమని ప్రైవేట్ రంగ భాగస్వామ్య మద్దతుదారులు వాదించారు.

అయినప్పటికీ, పుదుచ్చేరిలో ఈ సమస్య కేవలం ఆర్థికపరమైనది మాత్రమే కాదు, ప్రతీకాత్మకమైనది కూడా.

చాలా మంది పౌరులకు, కార్మిక సంఘాలకు, అదానీ అంశం వ్యూహాత్మక రంగాలలో రాజకీయ శక్తికి, కార్పొరేట్ విస్తరణకు మధ్య పెరుగుతున్న సంబంధాలకు ప్రతీకగా నిలిచింది.

ఉపాధి, ఖాళీలు, కార్మికుల ఆందోళన..

అత్యంత తీవ్రమైన ప్రతిఘటన విద్యుత్ శాఖ ఉద్యోగుల నుంచే వ్యక్తమైంది. ప్రైవేటీకరణ ప్రభుత్వ ఉద్యోగ స్వరూపాన్ని మౌలికంగా మార్చేస్తుందని ఇంజనీర్లు, సాంకేతిక నిపుణులు, లైన్‌మెన్లు, పరిపాలనా సిబ్బంది భయపడ్డారు.

కాంట్రాక్టు పద్ధతి, పింఛను రక్షణలు బలహీనపడటం, అవుట్‌సోర్సింగ్, దీర్ఘకాలిక ప్రభుత్వ ఉద్యోగ భద్రత క్షీణించడం వంటి అంశాలపై కార్మికులు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.

ప్రభుత్వ రంగ ఉద్యోగాలు చారిత్రాత్మకంగా స్థిరమైన జీతాలు, పదవీ విరమణ ప్రయోజనాలు, వైద్య సహాయంతోపాటు సామాజిక రక్షణలను అందిస్తూ వచ్చాయి.

ప్రైవేటీకరణ ఈ వ్యవస్థను తొలగించి, మార్కెట్ ప్రాధాన్యతలచే నియంత్రించబడే కార్పొరేట్ ఉద్యోగ నిర్మాణాలను ప్రవేశపెట్టే ప్రమాదం ఏర్పడింది.

2025లో 73 జూనియర్ ఇంజనీర్ పోస్టుల భర్తీకి చర్యలు తీసుకోవాలనే ప్రభుత్వ నిర్ణయం, ప్రైవేటీకరణ చర్చకు కేంద్రంగా ఉన్న వైరుధ్యాన్ని ఏకకాలంలో బట్టబయలు చేసింది.

సామర్థ్యం కోసం సంస్కరణలు అవసరమని ప్రభుత్వం వాదించగా, శాఖ కార్యాచరణ ఇబ్బందులు అంతర్గత నిర్మాణ వైఫల్యం వల్ల కాకుండా, ప్రధానంగా దీర్ఘకాలంగా ఉన్న ఖాళీలు, సిబ్బంది కొరత వల్లే తలెత్తాయని ఉద్యోగులు పేర్కొంటున్నారు.

ఉద్యోగుల ప్రకారం, నియామకాలు, పెట్టుబడుల ద్వారా శాఖను బలోపేతం చేయడానికి బదులుగా, ప్రైవేటీకరణను సమర్థించుకోవడానికి యాజమాన్యం సిబ్బంది కొరతను ఒక కారణంగా చూపిస్తోంది.

పన్ను చెల్లింపుదారుల వనరులను ఉపయోగించి దశాబ్దాలుగా అభివృద్ధి చేసిన సబ్‌స్టేషన్లు, ట్రాన్స్‌ఫార్మర్లు, ట్రాన్స్‌మిషన్ లైన్లతో పంపిణీ నెట్‌వర్క్‌ల వంటి మౌలిక సదుపాయాలు, ప్రజా జవాబుదారీతనం లేకుండా ప్రైవేట్ యాజమాన్యం కిందకు బదిలీ చేయబడతాయని కూడా ఉద్యోగులు భయపడ్డారు.

సాంకేతిక, కార్యాచరణ విభాగాల శాఖలో 1,000కి పైగా ఖాళీలు భర్తీ చేయబడలేదని యూనియన్లు పదేపదే ఆరోపించడంతో, ఉద్యోగ గణాంకాలు నిరసనలలో ఒక ప్రధాన అంశంగా మారాయి.

అందువల్ల కార్మికులలో ఆందోళన కేవలం తక్షణ ఉద్యోగ నష్టాలకే పరిమితం కాలేదు. శాశ్వత ప్రభుత్వ రంగ ఉద్యోగాల స్థానంలో క్రమంగా కాంట్రాక్టు, అవుట్‌సోర్స్ కార్మిక వ్యవస్థలు వచ్చే దీర్ఘకాలిక కార్మిక నిర్మాణ పరివర్తన గురించి చాలామంది భయపడ్డారు.

సుంకాలు, జవాబుదారీతనంపై ప్రజల ఆందోళనలు..

ప్రైవేటీకరణకు ప్రజల వ్యతిరేకత కేవలం ఉద్యోగులకే పరిమితం కాలేదు. పంపిణీ లాభాపేక్షతో కూడిన విధానంలోకి ప్రవేశించిన తర్వాత విద్యుత్ ఛార్జీలు చివరికి పెరుగుతాయని చాలా మంది పౌరులు భయపడ్డారు.

ఇతర ప్రాంతాలలో ప్రైవేటీకరణ చర్చల తర్వాత, పెరుగుతున్న వినియోగదారుల ఖర్చులు, తగ్గిన ప్రభుత్వ జవాబుదారీతనంపై ఆందోళనలు తలెత్తిన అనుభవాలను విమర్శకులు ఉదహరించారు.

సామర్థ్య మెరుగుదలలు, స్మార్ట్ మీటరింగ్ వ్యవస్థలు, తగ్గిన ప్రసార నష్టాల ద్వారా మెరుగైన సేవల పంపిణీ ద్వారా అంతిమంగా వినియోగదారులకు ప్రయోజనం చేకూరుతుందని ప్రైవేటీకరణ మద్దతుదారులు వాదించారు.

అయితే విద్యుత్ కేవలం ఒక వాణిజ్య వస్తువు కాదని, దాని పరిపాలన సామాజిక జవాబుదారీతనంతో కూడుకుని ఉండాల్సిన ఒక అత్యవసర ప్రజా సేవ అని వ్యతిరేకులు పేర్కొంటున్నారు. అదే సమయంలో పుదుచ్చేరి నివాసితులలోని కొన్ని వర్గాలలో విద్యుత్ అంతరాయాలు, బిల్లింగ్ లోపాలతోపాటు నిర్వహణలో జాప్యాల పట్ల కూడా అసంతృప్తి ఉంది. ఇది ఈ చర్చలోని సంక్లిష్టతను ప్రతిబింబిస్తుంది.

పౌరులు ప్రజా వినియోగ సేవల్లోని లోపాలను విమర్శిస్తూనే, ఒకవైపు నిత్యావసర సేవలను కార్పొరేట్లు స్వాధీనం చేసుకోవడాన్ని వ్యతిరేకించవచ్చు.

నిరసన ఉద్యమాలు, కార్మిక ప్రతిఘటన..

ప్రైవేటీకరణకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన ఆందోళన, ఇటీవలి సంవత్సరాలలో పుదుచ్చేరిలో జరిగిన అతిపెద్ద కార్మిక సమీకరణలలో ఒకటిగా నిలిచింది.

ప్రతిపాదిత సంస్కరణలకు వ్యతిరేకంగా ఉద్యోగులు రిలే నిరాహార దీక్షలు, రోడ్డు ప్రదర్శనలు, పెన్ డౌన్ సమ్మెలు, నిరవధిక నిరసనలు నిర్వహించారు.

ఈ ఉద్యమానికి భారతదేశవ్యాప్తంగా ఉన్న విద్యుత్ కార్మికుల సమాఖ్యల నుంచి కూడా మద్దతు లభించింది. దీంతో ఈ అంశం ప్రజా వినియోగ సేవల భవిష్యత్తుకు సంబంధించిన జాతీయ చర్చగా మారింది.

నిరసనకారులు ఈ పోరాటాన్ని కేవలం కార్మిక సమస్యగా మాత్రమే కాకుండా, ప్రభుత్వ యాజమాన్యం, ప్రజాస్వామ్య పాలన పరిరక్షణగా కూడా అభివర్ణించారు.

ముఖ్యంగా, అన్ని ప్రజా వినియోగ సేవలు సహజంగానే అసమర్థమైనవని, అందువల్ల అవి ప్రైవేటీకరణకు గురికావాల్సిందేననే భావనను ఈ నిరసనలు సవాలు చేశాయి. ప్రభుత్వ సంస్థలను ప్రైవేట్ చేతుల్లోకి బదిలీ చేయడంపై కాకుండా, వాటిని బలోపేతం చేయడంపై సంస్కరణలు దృష్టి పెట్టాలని కార్మికులు వాదించారు.

టెండర్ ఉపసంహరణ – కొనసాగుతున్న అనిశ్చితి..

నిరంతర నిరసనలు, ప్రజా ఒత్తిడి నేపథ్యంలో, విద్యుత్ శాఖ పూర్తి ప్రైవేటీకరణకు సంబంధించిన టెండర్ల ప్రక్రియను పుదుచ్చేరి ప్రభుత్వం ఉపసంహరించుకున్నట్లు సమాచారం.

కార్పొరేట్ స్వాధీనానికి వ్యతిరేకంగా సాధించిన ఒక పెద్ద విజయంగా కార్మిక సంఘాలు ఈ ఉపసంహరణను సంబరంగా జరుపుకున్నాయి.

అయితే, ఈ చర్చకు మూలమైన విస్తృతమైన నిర్మాణాత్మక సమస్యలు ఇంకా పరిష్కారం కాలేదు. కేంద్ర ప్రభుత్వం జాతీయ స్థాయిలో విద్యుత్ రంగ సంస్కరణలను సమర్థిస్తూనే ఉంది.

సవరించిన రూపాల్లో ప్రైవేటీకరణ ప్రయత్నాలను పునరుద్ధరించే అవకాశాన్ని కొట్టిపారేయలేము.

ఫలితంగా, పుదుచ్చేరి ఉదంతం భారతదేశ సమకాలీన రాజకీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఒక ముఖ్యమైన కేస్ స్టడీగా నిలిచిపోయింది.

ప్రైవేటీకరణ చర్చలు ఎన్నడూ కేవలం ఆర్థిక నిర్ణయాలు కావని, అవి కార్మిక హక్కులు, సమాఖ్య పాలన, ప్రజా జవాబుదారీతనం, కార్పొరేట్ శక్తి వంటి అంశాలతో ముడిపడి ఉన్న లోతైన రాజకీయ ప్రక్రియలని ఇది నిరూపిస్తుంది.

విద్యుత్‌కు అతీతంగా: ప్రభుత్వ యాజమాన్యం భవిష్యత్తుపై ఒక చర్చ..

పుదుచ్చేరి విద్యుత్ శాఖకు సంబంధించిన వివాదం చివరికి కేవలం పరిపాలనా సంస్కరణల తగాదా కన్నా చాలా పెద్దదిగా మారింది.

అది భారతదేశంలో ప్రజా మౌలిక సదుపాయాల భవిష్యత్తుకు సంబంధించిన ఒక పెద్ద రాజకీయ సంఘర్షణగా పరిణామం చెందింది.

సంస్కరణల ప్రతిపాదకులకు, ప్రైవేటీకరణ అనేది సామర్థ్యం, సాంకేతిక ఆధునీకరణతోపాటు పోటీతత్వ ఇంధన ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఏకీకరణకు ప్రతీకగా నిలిచింది.

అయితే ఉద్యోగులకు, కార్మిక సంఘాలకు మరియు ప్రతిపక్ష వర్గాలకు, ఇది ప్రభుత్వ యాజమాన్యం, కార్మిక భద్రత, ప్రజాస్వామ్య జవాబుదారీతనం క్రమంగా క్షీణించడానికి ప్రతీకగా నిలిచింది.

అదానీ ప్రమేయం ఈ ఆందోళనలను మరింత తీవ్రతరం చేసింది.

ఎందుకంటే ఇది ఒక ప్రాంతీయ పాలనా సమస్యను వ్యూహాత్మక మౌలిక సదుపాయాలపై కార్పొరేట్ కేంద్రీకరణ మరియు రాజకీయ ప్రభావానికి సంబంధించిన విస్తృత జాతీయ ఆందోళనలతో ముడిపెట్టింది.

మొత్తంగా పుదుచ్చేరి ఉదంతం సమకాలీన భారతదేశ అభివృద్ధి నమూనాలోని ఒక లోతైన వైరుధ్యాన్ని బయటపెడుతుంది. ప్రభుత్వ రంగాల పనితీరులో కూడా సామర్థ్యానికి ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యం అవసరమని ప్రభుత్వాలు ఎక్కువగా వాదిస్తున్నాయి.

అయినప్పటికీ, చాలా మంది పౌరులు, కార్మికులకు, లాభదాయకమైన ప్రభుత్వ ఆస్తులను కార్పొరేట్ సంస్థల చేతుల్లోకి బదిలీ చేయడం అనేది, ఆర్థిక సంస్కరణల వల్ల అంతిమంగా ఎవరు ప్రయోజనం పొందుతారు? దాని దీర్ఘకాలిక సామాజిక వ్యయాలను ఎవరు భరిస్తారు? అనే ముఖ్యమైన ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతుంది.

అందువల్ల, పుదుచ్చేరి విద్యుత్ శాఖపై జరుగుతున్న పోరాటం ఒక బృహత్తరమైన జాతీయ చర్చకు ప్రతీకగా నిలిచింది. ఈ చర్చ రాబోయే సంవత్సరాలలో భారతదేశ మౌలిక సదుపాయాల రాజకీయాలను, ప్రభుత్వ రంగ పరిపాలనను తీర్చిదిద్దాల్సి ఉంటుంది.

వ్యాస రచయిత అమీర్ హైదర్ ఖాన్ ఒక పరిశోధకుడు, రచయిత. ఆయన రచనలు సమకాలీన భారతదేశంలో పట్టణీకరణ, ప్రజా విధానం, వారసత్వం, సామాజిక-రాజకీయ సమస్యలపై దృష్టి సారిస్తాయి.

About the Author

Ameer Haider Khan

View All Posts