ఇంగ్లీష్ మాధ్యమం: సామాజిక ఆకాంక్షలు-శాస్త్రీయ వాస్తవాలు

సామాజికంగా, ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వర్గాల ఇంగ్లీష్ మాధ్యమ విద్య డిమాండ్‌ను సామాజిక గౌరవం, అవకాశాల కోసం సహజమైన ఆకాంక్షగా అర్థం చేసుకోవాలి.

అదే సమయంలో ముఖ్యంగా ప్రాథమిక దశలో, ఇంగ్లీష్‌ను బోధనా మాధ్యమంగా విధించడం పట్ల విద్యావేత్తలు, భాషా శాస్త్రజ్ఞులు, పిల్లల బౌద్ధిక వికాసం, కాగ్నిటివ్ సైన్స్ విషయాల ఆధారంగా చేస్తున్న హెచ్చరికలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.

ఈ ఆకాంక్షకు, పెడగాజికి మధ్య ఉన్న ఈ విరోధాన్ని విడిగా అర్థం చేసుకోలేం. ఈ విరోధాన్ని సరిగా అర్థం చేసుకోవాలంటే, దీన్ని కేవలం “భాష” సమస్యగా కాకుండా, నయా-ఉదారవాద విధానాలు, సామాజిక అసమానతలు, విముక్తి ఆలోచనల మధ్య ఉన్న సంబంధంగా చూడాలి. ఈ విధానాలు విద్యను ఒక ప్రజా హక్కుగా కాకుండా, వ్యక్తిగత పెట్టుబడిగా మలుస్తున్నాయి. ఈ సందర్భంలో జ్యోతిరావు ఫూలే, బీఆర్‌ అంబేద్కర్‌ భావనలు కీలకమైన మార్గదర్శకత్వాన్ని ఇస్తాయి.

విద్య, విముక్తి సాధనమా? లేక మార్కెట్ సాధనమా?..

నయా-ఉదారవాద విధానాలు విద్యను ఒక మార్కెట్ పెట్టుబడిగా మలుస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఇంగ్లీష్ ఒక మార్కెట్ భాషగా మారింది. “ఇంగ్లీష్ లేకుండా పిల్లలకు భవిష్యత్తు లేదు” అనేది వెనుకబడిన వర్గాల ఒక గాఢమైన నమ్మకం.

ఈ ఆకాంక్షను బీఆర్‌ అంబేద్కర్‌ కూడా అర్థం చేసుకున్నారు. ఆయన ఇంగ్లీష్‌ను “విముక్తి భాష”గా చూశారు.

ఎందుకంటే అది శాస్త్రీయ జ్ఞానానికి, చట్టాలపైన అవగాహనకు, సామాజిక చైతన్యానికి ద్వారం.

అదే సమయంలో, ఇంగ్లీష్ మాధ్యమమే విద్యకు ఒకే ఒక మార్గమని కూడా చెప్పలేదు. జ్ఞాన వికాసం కోసం మాతృభాషలో పునాదిని, సామాజిక ప్రగతి కోసం ఇంగ్లీష్ పరిజ్ఞానాన్ని ప్రతిపాదించారు.

జ్యోతిరావు ఫూలే విద్యను శూద్ర–అతిశూద్రుల విముక్తికి ప్రధాన సాధనంగా భావించారు. విద్య ప్రజల భాషలో లేకపోతే, అది ప్రజలకు చేరదు అని ఆయన స్పష్టంగా చెప్పారు.

ఫూలే దృష్టిలో, మాతృభాషలో విద్య అంటే కేవలం సౌలభ్యం కాదు—అది సామాజిక న్యాయం.

ప్రస్తుత విధానాలు ఈ సమతుల్యతను చెరిపేస్తున్నాయి. ఉపాధ్యాయ శిక్షణ, పాఠ్యపుస్తకాలు, మద్దతు వ్యవస్థలు లేకుండా ప్రభుత్వ పాఠశాలలను ఇంగ్లీష్ మాధ్యమంగా మార్చడం ఒక ప్రతీకాత్మక సంస్కరణ మాత్రమే.

హక్కు స్థాయి నుంచి మార్కెట్ వస్తువుగా విద్య..

నయా-ఉదారవాద విధానాలు, విద్యను సమగ్ర మానవ వికాస ప్రక్రియగా కాకుండా, ప్రపంచ మార్కెట్లో పోటీకి సిద్ధం చేసే సాధనంగా చూస్తున్నాయి.

ఈ నేపథ్యంలో ఇంగ్లీష్, ఉద్యోగాలు, గౌరవం, సామాజిక ఎదుగుదలకు ఒక పాస్‌పోర్ట్‌ అనే మార్కెట్ భాషగా మారింది.

“ఇంగ్లీష్ లేకుండా భవిష్యత్తు లేదు” అనే ఒక బలమైన నమ్మకాన్ని ఇది వెనుకబడిన వర్గాలలో సృష్టిస్తోంది.

ఈ నమ్మకం అసంబద్ధం కాదు. ఇది వారి అనుభవాల నుంచి పుట్టింది.

అయితే, ఈ ఆకాంక్షకు ప్రభుత్వాలు ఇస్తున్న ప్రతిస్పందన లోతైన సమస్యలను కలిగిస్తోంది. సమానత్వంతో కూడిన, శాస్త్రీయంగా బలమైన విద్యను బలోపేతం చేయకుండా, ప్రభుత్వం చాలా సందర్భాల్లో ఒక ప్రతీకాత్మక పరిష్కారాన్ని అందిస్తోంది.

సరైన సంసిద్ధత లేకుండా ప్రభుత్వ పాఠశాలలను ఇంగ్లీష్ మాధ్యమంగా మారుస్తున్నారు.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా దశాబ్దాలుగా జరిగిన పరిశోధనలు పిల్లలు ప్రాథమిక దశలో తమ మాతృభాషలోనే ఉత్తమంగా నేర్చుకుంటారు అని నిరూపించాయి.

ఇది సాంస్కృతిక అభిరుచి కాదు—ఇది ఒక కాగ్నిటివ్ సైన్స్ అవసరం.

అయితే, ఈరోజు అనేక ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో, మొదటి తరానికి చెందిన విద్యార్థులు ఒకటవ తరగతి నుంచే ఇంగ్లీష్‌లో బోధనను ఎదుర్కొంటున్నారు.

చాలాసార్లు ఉపాధ్యాయులే ఆ భాషలో పూర్తిగా నైపుణ్యం కలిగి ఉండని పరిస్థితుల్లో ఈ పిల్లలు ఇంగ్లీష్ నేర్చుకోలేరు, ఇతర విషయాలను కూడా సరిగా అర్థం చేసుకోలేరు.

దాగి ఉన్న అసమానతలు..

ఇంగ్లీష్ మాధ్యమం సమాన అవకాశాలను కల్పించే ఏర్పాటులాగా అనిపించినా, విద్యార్థుల నేపథ్యాన్ని బట్టి పూర్తిగా వేర్వేరు ఫలితాలను ఇస్తుంది.

ఉన్నత వర్గాలకు చెందిన విద్యార్థులకు ఇంట్లో కొంత ఇంగ్లీష్ వాడకం, పుస్తకాలు, ఇంటర్నెట్, ట్యూషన్ల అందుబాటు, మీడియా ద్వారా ఇంగ్లీష్ పరిచయం ఉంటుంది.

వెనుకబడిన వర్గాలకు చెందిన విద్యార్థులు విద్యాపరంగా మొదటి తరానికి చెందిన వారు. ఇంట్లో ఇంగ్లీష్ పరిచయం ఉండదు, పూర్తిగా పాఠశాలపై ఆధారపడాలి.

ఇద్దరూ “ఇంగ్లీష్ మాధ్యమం”లోనే చదువుతారు. కాని వాస్తవం ఏమిటి? మొదటి వర్గం విద్యార్థులు పాఠశాలను జ్ఞానాన్ని మెరుగుపరుచుకోవడానికి ఉపయోగిస్తారు.

రెండవ వర్గం విద్యార్థులు భాషనే అర్థం చేసుకోవడానికి పోరాడుతారు. బయటకు “సమాన విద్య”లా కనిపించేది, వాస్తవానికి వ్యవస్థీకృత అసమానతగా మారుతుంది.

సమాన అవకాశాల మిథ్యాభావం..

ప్రభుత్వాలు ఇంగ్లీష్ మాధ్యమాన్ని సమానత్వ సాధనంగా ప్రచారం చేస్తుంటే, ఒక ముఖ్యమైన నిజాన్ని విస్మరిస్తున్నాయి. భాష ఒక మాధ్యమం మాత్రమే కాదు, సమాజంలో అసమానంగా పంపిణీ చేయబడిన వనరు. ఈ అసమానతను పరిష్కరించకుండా ఇంగ్లీష్ మాధ్యమాన్ని అమలు చేయడం అంటే, “ఒక పందెంలో అందరినీ పరిగెత్తమని చెప్పి, కొందరిని ముందే దూరం నుంచి ప్రారంభించనివ్వడం” లాంటిది.

నయా-ఉదారవాద తర్కం..

అయితే ప్రభుత్వాలు ఎందుకు ఇంగ్లీష్ మాధ్యమాన్ని ప్రోత్సహిస్తున్నాయి? ఎందుకంటే ఇది నయా-ఉదారవాద తర్కానికి సరిపోతుంది. ఇది తక్కువ ఖర్చుతో చేసే సంస్కరణ. ఇది ప్రతీకాత్మకంగా ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది. ఇది బాధ్యతను ప్రభుత్వం నుంచి వ్యక్తులపైకి మళ్లిస్తుంది. ఒక విద్యార్థి విఫలమైతే, తప్పు విధానంలో కాదు, ఆ విద్యార్థిలోనే వెతుకుతారు. “మీరు కోరిన ఇంగ్లీష్ మాధ్యమం ఇచ్చాము, మీ వైఫల్యానికి మీరే కారకులు” అనే వాదన ముందుకు వస్తుంది.

ఈ సందర్భంలో వెనుకబడిన వర్గాలు తరచుగా అడిగే ఒక బలమైన ప్రశ్న స్వరూపాన్ని కూడా సరిగా అర్థం చేసుకోవాలి. మాతృభాష మంచిదైతే, ఉన్నత వర్గాలు తమ పిల్లలను ఇంగ్లీష్ మాధ్యమంలో ఎందుకు చదివిస్తున్నారు అనే తర్కంతో “మీ పిల్లలను ఎక్కడ చదివిస్తున్నారు?” అనే ప్రశ్న సంధించబడుతుంటుంది. ఈ ప్రశ్న ఒక నిజమైన విరోధాన్ని బయటపెడుతుంది. కాని దాన్ని అర్థం చేసుకోవడంలో ఒక ముఖ్యమైన లోపం ఉంది.

ఎలైట్ కుటుంబాలు ఇంగ్లీష్ మాధ్యమాన్ని ఎంచుకోవడం విద్యాపరంగా అది ఉత్తమం కాబట్టి కాదు. వారు దాని లోపాలను అధిగమించగల మద్దతు వ్యవస్థలు కలిగి ఉన్నారు. వారి పిల్లలకు అవసరమైన సాంస్కృతిక మూలధనం ఇప్పటికే ఉంది.

ఒక సరళమైన ఉపమానంతో చూద్దాం. బాగా పోషణ పొందిన వ్యక్తికి భారమైన సంచితో పరిగెత్తడం సాధ్యమే. పోషణలేమితో ఉన్న వ్యక్తికి అదే భారం తీవ్రమైన అడ్డంకి. మొదటి తరానికి చెందిన విద్యార్థులకు ఇంగ్లీష్ మాధ్యమం ఆ “అదనపు భారం” అవుతుంది.

ఆకాంక్ష నుంచి వేర్పాటుకు..

వాస్తవానికి, పేదల్ని శక్తివంతం చేయాలనే ఉద్దేశంతో తీసుకొచ్చిన విధానాలు, వారిని విద్య నుంచి దూరం చేసే పరిస్థితిని సృష్టిస్తున్నాయి. బోధనా భాష అర్థం కాని పిల్లలు ఆత్మవిశ్వాసం కోల్పోతారు. క్రియాశీల అభ్యాసకులుగా మారలేరు. చివరకు పాఠశాల నుంచి దూరమవుతారు. ఇలా, శక్తివంతం చేయాలనే వాగ్దానం, నిశ్శబ్ద బహిష్కరణగా మారుతుంది.

న్యాయబద్ధమైన శాస్త్రీయ ప్రత్యామ్నాయం..

పరిష్కారం ఇంగ్లీష్‌ను తిరస్కరించడం కాదు, మాతృభాషను మహిమాన్వితం చేయడం కూడా కాదు. పరిష్కారం ప్రాధాన్యతలను సరిచేయడంలో ఉంది.

1. భావపరమైన స్పష్టత, జ్ఞాన వికాసం కోసం ప్రాథమిక దశలో మాతృభాషలో బలమైన పునాదిని వేయాలి.
2. అవకాశాల ప్రాప్తి కొరకు ఇంగ్లీష్‌ను ఒక భాషగా నాణ్యతతో బోధించాలి.
3. దశలవారీగా ద్విభాషా నైపుణ్యం సాధించడానికి, సమతుల్యతతో అభ్యసనానికి, ఆకాంక్షకు మధ్య వైరుధ్యాన్ని తొలగించాలి.

మార్కెట్ నుంచి విద్యను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవాలి..

ఈ చర్చ భాష గురించి కాదు— విద్య ఉద్దేశ్యం గురించి. విద్య ఆలోచించే, ఆత్మవిశ్వాసం గల వ్యక్తులను తయారు చేయడానికా? లేక మార్కెట్‌కు సరిపోయే కార్మికులను తయారు చేయడానికా? నయా-ఉదారవాద విధానాలు మనల్ని రెండవ దిశలోకి నెడుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఇంగ్లీష్ ఒక శ్రేణీకరణ సాధనంగా మారుతోంది.

న్యాయబద్ధమైన విద్యా వ్యవస్థ ఇలా ఉండాలి, ఏ పిల్లవాడూ అర్థం చేసుకోవడం, అవకాశాలు పొందడం మధ్య ఒకదాన్ని మాత్రమే ఎంచుకోవాల్సిన పరిస్థితి రాకూడదు. పేదలలో ఇంగ్లీష్ పై ఉన్న ఆకాంక్ష, వారి భాషను తిరస్కరించడం కాదు— సమానత్వం కోసం చేసిన పిలుపు.

ఈ పిలుపును తప్పుగా అర్థం చేసుకుని, పైపై విధానాలతో స్పందించడం అసమానతలను మరింతగా పెంచుతుంది. విద్యలో నిజమైన న్యాయం సాధించాలంటే, ఇంగ్లీష్ మాధ్యమం అనే మాయాభ్రమ నుంచి బయటపడి, శాస్త్రీయంగా బలమైన, సామాజికంగా సమానమైన విద్యా వ్యవస్థను నిర్మించాలి.

అప్పుడు మాత్రమే విద్య తన అసలు పాత్రను నిర్వర్తిస్తుంది. పోటీ మార్కెట్ కాకుండా, మానవ వికాసం, సామాజిక మార్పుకు వేదికగా మారుతుంది.

(వ్యాస రచయిత ఎడమ శ్రీనివాస రెడ్డి కాకతీయ ప్రభుత్వ కళాశాల(అటానమస్), కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం, హనుమకొండలో అధ్యాపకుడు. తెలంగాణలో Society for Change in Education ప్రధాన కార్యదర్శి. ప్రజా విద్య, విధానాలు, ప్రజాస్వామ్య బోధనపై రచనలు చేస్తున్నారు. సమానత్వం, సంస్కరణలు, సంస్థాగత మార్పులపై Economic and Political Weekly, Mainstream Weeklyలో వ్యాసాలు ప్రచురించారు.)

About the Author

Telugu staff

Administrator

View All Posts