గ్రామ ప్రజాస్వామ్యానికి మొదటి మెట్టు వార్డు సభ్యుడు. తెల్లవారగానే తాగునీరు రావడం లేదని, డ్రైనేజీ పొంగిపొర్లుతోందని, వీధి దీపాలు వెలగడం లేదని ప్రజలు వారిని ఆశ్రయిస్తారు.
సమస్యల పరిష్కారం కోసం గ్రామ పంచాయతీ కార్యాలయం నుంచి మండల కార్యాలయం వరకు తిరగాల్సి వస్తుంది. బస్సు ఛార్జీలు, ఫోన్ ఖర్చులు, పని మానుకున్న రోజున కోల్పోయే కూలీ.. ఇవన్నీ చాలామంది వార్డు సభ్యులకు వ్యక్తిగత భారంగా మారుతున్నాయి.
ప్రజలు ఓటు వేసి బాధ్యతలు అప్పగించారు. కానీ ఆ బాధ్యతలను సమర్థంగా నిర్వహించడానికి అవసరమైన ఆర్థిక వనరులు, సదుపాయాలు కల్పించడంపై ప్రభుత్వం స్పష్టమైన విధానం రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది.
హామీ ఇచ్చారు.. అమలు ఎక్కడ?
2023 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల సందర్భంగా గ్రామ పంచాయతీ వార్డు సభ్యులకు నెలకు రూ 1,500 గౌరవ వేతనం ఇస్తామని కాంగ్రెస్ పార్టీ హామీ ఇచ్చినట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.
ఈ హామీ అమలు స్థితిపై ప్రభుత్వం స్పష్టత ఇవ్వాలి. అమలుకు సంబంధించిన ఉత్తర్వులు, చెల్లింపుల వివరాలను బహిరంగంగా ప్రకటించాలి.
అమలు కాకపోతే కారణాలను వెల్లడించి, నిర్దిష్ట గడువుతో కార్యాచరణ ప్రకటించాలి. ఎన్నికల సమయంలో ప్రజాప్రతినిధులకు ఇచ్చిన హామీలకు కూడా జవాబుదారీతనం ఉండాలి.
బాధ్యతలు ఉన్నాయి.. ఆర్థిక భద్రత ఏది?
వార్డు సభ్యుల సమస్య గౌరవ వేతనంతోనే ముగియదు. అధికారిక సమావేశాలకు హాజరుకావడం, ప్రజా సమస్యలపై అధికారులను కలవడం, అభివృద్ధి పనుల కోసం ప్రయత్నించడం వంటి బాధ్యతలకు సమయం, డబ్బు ఖర్చవుతాయి.
రోజువారీ కూలీపై ఆధారపడే వ్యక్తి సమావేశానికి వెళ్తే ఆ రోజు ఆదాయాన్ని కోల్పోయే పరిస్థితి ఉంటుంది. అధికారిక పనుల కోసం చేసే ప్రయాణ ఖర్చులకు తగిన భత్యం లేకపోతే ప్రజాసేవే ఆర్థిక భారంగా మారుతుంది.
మరోవైపు, వార్డుకు కేటాయించిన నిధులెంత, ఏ పనులకు ఖర్చు చేస్తున్నారు, పనులు ఏ దశలో ఉన్నాయి అనే సమాచారం వార్డు సభ్యులకు అందుబాటులో ఉండాలి.
ప్రజలు తమ సమస్యలపై సమాధానం అడిగేది వార్డు సభ్యులనే. అలాంటప్పుడు అభివృద్ధి పనుల ప్రతిపాదనలు, నిధుల వినియోగం, పనుల పురోగతిపై వారికి తగిన సమాచారం అందించడం అవసరం. గ్రామ పంచాయతీ నిర్ణయాల్లో వారి చట్టబద్ధమైన భాగస్వామ్యాన్ని కూడా నిర్ధారించాలి.
బలహీన వర్గాల ప్రాతినిధ్యానికి ఆర్థిక అడ్డంకులు
రిజర్వేషన్ల ద్వారా బీసీ, ఎస్సీ, ఎస్టీ వర్గాలకు చెందినవారు, మహిళలు స్థానిక సంస్థల్లో ప్రాతినిధ్యం పొందుతున్నారు.
అయితే వారిలో కొందరు రోజువారీ కూలీపై ఆధారపడినవారే. ఎన్నికైన తర్వాత కూడా ఆదాయం లేకుండా, ప్రజా సమస్యల కోసం తిరగడానికి సొంత డబ్బు ఖర్చు చేయాల్సి వస్తే వారి భాగస్వామ్యానికి ఆర్థిక అడ్డంకులు ఏర్పడవచ్చు.
రిజర్వేషన్ల లక్ష్యం పదవులు కేటాయించడం మాత్రమే కాదు; నిర్ణయ ప్రక్రియలో అణగారిన వర్గాలకు వాస్తవమైన భాగస్వామ్యం కల్పించడం కూడా.
ఆర్థిక వనరులు, తగిన సమాచారం, అవసరమైన అధికారాలు లేకపోతే ఈ లక్ష్యం పూర్తిస్థాయిలో నెరవేరడం కష్టమవుతుంది. అందుకే గౌరవ వేతనం, ప్రయాణ భత్యం, శిక్షణ, ఫిర్యాదుల పరిష్కార వ్యవస్థ వంటి సదుపాయాలను సమగ్ర విధానంలో భాగం చేయాలి.
గౌరవ వేతనం ప్రభుత్వ దయ కాదు.. ప్రజాసేవకు గుర్తింపు
చట్టసభలకు ఎన్నికైన ప్రజాప్రతినిధులకు, స్థానిక సంస్థల్లో బాధ్యతలు నిర్వహించే ప్రతినిధులకు నిబంధనల ప్రకారం గౌరవ వేతనాలు, భత్యాలు కల్పిస్తున్నప్పుడు గ్రామస్థాయిలో ప్రజల సమస్యల కోసం పనిచేసే వార్డు సభ్యులకు కూడా తగిన గౌరవ వేతనం కల్పించడం సముచితమే.
పదవుల స్థాయిలు, బాధ్యతల పరిధి వేర్వేరుగా ఉండవచ్చు. కానీ ప్రజాసేవ నిర్వహించడానికి అవసరమైన కనీస ఆర్థిక భద్రతపై ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టాలి.
తెలంగాణ పంచాయతీరాజ్ చట్టం-2018తో పాటు సంబంధిత నిబంధనలు, ప్రభుత్వ ఉత్తర్వుల ప్రకారం వార్డు సభ్యుల బాధ్యతలు, అధికారాలు, పారితోషికానికి సంబంధించిన నిబంధనలను స్పష్టంగా పరిశీలించి, వాటికి అనుగుణంగా విధానం రూపొందించాలి.
బాధ్యతలు అప్పగించినంత మాత్రాన సరిపోదు; వాటిని నిర్వహించడానికి అవసరమైన వనరులు, సమాచారం, సంస్థాగత సహకారం కూడా అందాలి.
ప్రభుత్వానికి స్పష్టమైన డిమాండ్లు
నెలవారీ గౌరవ వేతనం: వార్డు సభ్యులందరికీ నెలకు కనీసం రూ.1,500 గౌరవ వేతనం కల్పించేందుకు ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేయాలి. జీవన వ్యయాల పెరుగుదలకు అనుగుణంగా ఈ మొత్తాన్ని సమీక్షించే విధానం రూపొందించాలి.
ఎన్నికల హామీపై స్పష్టత: గౌరవ వేతనంపై ఇచ్చిన హామీ అమలు స్థితిని ప్రభుత్వం ప్రకటించి, అమలుకు నిర్దిష్ట గడువు వెల్లడించాలి.
ప్రయాణ భత్యం: అధికారిక సమావేశాలు, ప్రజా సమస్యల పరిష్కారం కోసం చేసే పర్యటనలకు తగిన ప్రయాణ భత్యం కల్పించాలి.
అధికారాలు, సమాచార హక్కు: వార్డు సభ్యులకు చట్టబద్ధంగా కల్పించిన అధికారాలను అమలు చేయాలి. వార్డుల అభివృద్ధి పనులు, నిధుల కేటాయింపులు, ఖర్చులు, పనుల పురోగతిపై సమాచారం అందుబాటులో ఉంచాలి.
సంక్షేమం, శిక్షణ: ప్రమాద బీమా, పాలనా విధానాలపై శిక్షణ, ఫిర్యాదుల పరిష్కార వ్యవస్థ కల్పించాలి.
ప్రభుత్వంతో చర్చలు: వార్డు సభ్యుల ఫోరం ప్రతినిధులతో చర్చలు జరిపి, వారి సమస్యల పరిష్కారానికి కార్యాచరణ ప్రకటించాలి.
ఐక్యంగా కదలండి.. హక్కులు సాధించండి
గ్రామ పంచాయతీ వ్యవస్థకు వార్డు సభ్యులు కీలకమైన పునాది. వారి సమస్యలను వ్యక్తిగత అభ్యర్థనలుగా కాకుండా, స్థానిక ప్రజాస్వామ్యంలో భాగస్వామ్యం, ఆర్థిక భద్రత, ప్రజాసేవకు గుర్తింపుతో ముడిపడిన అంశాలుగా ప్రభుత్వం గుర్తించాలి.
వార్డు సభ్యుల ఫోరం గ్రామ, మండల, జిల్లా స్థాయిల్లో సమావేశాలు నిర్వహించి, గౌరవ వేతనం, ప్రయాణ భత్యం, అధికారాలు, సమాచార పారదర్శకతపై తీర్మానాలు చేయాలి. వాటిని సంబంధిత అధికారులకు, ప్రభుత్వానికి సమర్పించి ముఖ్యమంత్రి, సంబంధిత మంత్రులతో చర్చలు జరపాలి.
ప్రభుత్వం నిర్ణీత గడువులో స్పందించకపోతే ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా తదుపరి కార్యాచరణ చేపట్టాలి.
వార్డు సభ్యులారా.. మీ సమస్యలను ఉమ్మడి హక్కుల సమస్యగా గుర్తించండి. ఐక్యంగా సంఘటితమై, గౌరవ వేతనం సాధన కోసం క్రమబద్ధమైన ఉద్యమాన్ని నిర్మించండి.
ప్రజాసేవకు గౌరవం, బాధ్యతలకు తగిన ఆర్థిక భద్రత, నిర్ణయాల్లో సముచిత భాగస్వామ్యం సాధించే వరకు మీ గొంతును ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా వినిపించండి. ప్రభుత్వం హామీలపై స్పష్టత ఇవ్వాలి, న్యాయమైన డిమాండ్లను పరిష్కరించాలి, గ్రామస్థాయి ప్రజాస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయాలి.
About the Author
Discover more from The Wire Telugu
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
