2015 జూన్ 8న దాశరథి రంగాచార్య హైదరాబాదులో మరణించారు. వారికి శ్రద్ధాంజలి ఘటిస్తూ, వారి గురించి, వారు సమాజానికి చేసిన సేవ గురించి తెలుసుకుందాం.
ఆయన 1928 ఆగస్టు 24న ఖమ్మం జిల్లా పరిసర ప్రాంతంలో జన్మించారు. తండ్రి వెంకటాచార్యులు సంస్కృత పండితులు. వీరిది సాంప్రదాయ పాండిత్య కుటుంబ నేపథ్యం. తల్లి వెంకటమ్మ. వీరి సోదరులే అత్యంత ప్రసిద్ధులైన దాశరథి కృష్ణమాచార్యులు. దాశరథి కృష్ణమాచార్యులు తెలంగాణ విమోచన కవిగా ప్రసిద్ధి చెందగా, రంగాచార్య గొప్ప సాహిత్య రచయితగా ఎదిగారు.
చిన్ననాటి నుంచే తెలుగు, సంస్కృత భాషలపై ఆసక్తి పెంచుకున్నారు. కుటుంబ వాతావరణం కూడా ఆయనలో సాహిత్యాభిరుచిని పెంపొందించింది.
నిజాం పాలన ప్రభావం..
నిజాం పాలనలో ప్రజలు ఎదుర్కొన్న అణచివేతను ఆయన చిన్నప్పటి నుంచే చూశారు. ఆ అనుభవాలే తరువాత ఆయన రచనలకు ప్రేరణ అయ్యాయి.
సాహిత్య ప్రస్థానం..
దాశరథి రంగాచార్య రచనలు సామాన్య ప్రజల జీవన వాస్తవాలను ప్రతిబింబిస్తాయి. తెలంగాణ భాషను సాహిత్యంలో గౌరవప్రద స్థాయికి తీసుకెళ్లడంలో ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు. ఆయన రచనలలో ముఖ్యంగా ‘చిల్లర దేవుళ్లు’, ‘మోదుగు పూలు’, ‘జానపదం’ ప్రసిద్ధి గాంచాయి.
ఈ రచనలు తెలంగాణ గ్రామీణ జీవితాన్ని, సామాజిక నిర్మాణాన్ని, దోపిడీ వ్యవస్థలను స్పష్టంగా చూపిస్తాయి.
‘చిల్లర దేవుళ్లు’ నవల తెలంగాణ సాహిత్యంలో మైలురాయిగా నిలిచింది. ఇందులో గ్రామీణ సమాజంలోని వర్గ సంబంధాలు, భూస్వామ్య వ్యవస్థ, పేదల జీవన పోరాటం ప్రతిబింబించబడ్డాయి.
తెలంగాణ భాషకు చేసిన సేవ..
దాశరథి రంగాచార్య తెలంగాణ మాండలికాన్ని సాహిత్య భాషగా నిలబెట్టిన వారిలో ముందువరుసలో నిలుస్తారు. ఆయన రచనల వల్ల తెలంగాణ మాట, సంస్కృతి, ఆచారాలు సాహిత్యంలో స్థానం సంపాదించాయి.
ఉద్యమాలతో సంబంధం..
ఆయన రచనలు కేవలం కథలు కావు. అవి సామాజిక చరిత్ర పత్రాలుగా కూడా భావించబడతాయి. రైతాంగ ఉద్యమాలు, సామాజిక మార్పు, వర్గ పోరాటాల ప్రభావం ఆయన రచనల్లో కనిపిస్తుంది. ఆయన తన సాహిత్య సేవలకు అనేక గౌరవాలు అందుకున్నారు. తెలుగు సాహిత్యంలో తెలంగాణ స్వరాన్ని బలంగా వినిపించిన రచయితగా ఆయనకు ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది.
దాశరథి రంగాచార్య ఒక రచయిత మాత్రమే కాదు; సమాజాన్ని అర్థం చేసుకున్న చరిత్రకారుడు, ప్రజల గొంతుక, తెలంగాణ సంస్కృతికి ప్రతినిధి. ఆయన రచనలు ఇప్పటికీ సమాజాన్ని ఆలోచింపజేస్తున్నాయి.
దాశరథి రంగాచార్య కమ్యూనిస్టు పార్టీ అధికారిక నాయకుడిగా ఎక్కువగా గుర్తింపు పొందలేదు. కానీ కమ్యూనిస్టు ఉద్యమ ప్రభావం ఆయనపై పడింది.
రైతాంగ ఉద్యమాలకు అనుకూల దృక్పథం కలిగి ఉన్నారు. ఆయన రచనల్లో వర్గ పోరాటం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. వామపక్ష భావజాల ప్రభావం ఆయన రచనలపై బలంగా ఉంది. “పార్టీ కార్యకర్త” కంటే “ప్రజా–వామపక్ష భావజాల రచయిత”గానే ఆయన ప్రసిద్ధి చెందారు.
యువకుడిగా నిజాం వ్యతిరేక భావజాలంలో భాగమయ్యారు. తెలంగాణ రైతాంగ ఉద్యమాల పట్ల అనుకూలంగా పనిచేశారు. సాహిత్యాన్ని ఆయుధంగా ఉపయోగించారు.
Discover more from The Wire Telugu
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
