ఆయనను ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఫైబర్ ఆప్టిక్స్ పితామహుడు అని పిలుస్తారు. 2026 అక్టోబరు 31 నాటికి ఆయన జన్మించి 100 సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాయి. అంటే ఇది ఆయన శతజయంతి సంవత్సరం.
ఆయన పరిశోధనలు ఆధునిక ఇంటర్నెట్, టెలికమ్యూనికేషన్స్, వైద్యరంగం, సమాచార సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అభివృద్ధికి పునాదులు వేశాయి. భారతదేశంలో పుట్టి ప్రపంచ విజ్ఞాన రంగంలో చెరగని ముద్ర వేసిన శాస్త్రవేత్తల్లో ఆయన ఒకరు.
డాక్టర్ నరేందర్ సింగ్ కపానీ 1926 అక్టోబరు 31న అప్పటి బ్రిటిష్ ఇండియాలోని పంజాబ్ రాష్ట్రం మొగాలో జన్మించారు. ఆయన తల్లిదండ్రులు సుందర్ సింగ్, కుందన్ కౌర్. ఆయన బాల్యం డెహ్రాడూన్‌లో గడిచింది.
చిన్నప్పటి నుంచే భౌతిక శాస్త్రం, కాంతి, కెమెరాలు, కటకాలు వంటి అంశాలపై ఆసక్తి పెంచుకున్నారు. ఆయన తండ్రి ఇచ్చిన కెమెరా ఆయనలో కాంతి ప్రయాణం, కటకాల పనితీరు గురించి తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తిని పెంచింది. ఆయన ఆగ్రా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి 1948లో పట్టభద్రులయ్యారు. ఆ తర్వాత భారత ప్రభుత్వ ఆయుధ కర్మాగారాల విభాగంలో కొంతకాలం పనిచేశారు.
కాంతి, ఆప్టికల్ పరికరాలపై మరింత పరిశోధన చేయాలనే లక్ష్యంతో 1952లో ఇంగ్లండ్‌కు వెళ్లి లండన్‌లోని ఇంపీరియల్ కాలేజీలో ఉన్నత పరిశోధనలు ప్రారంభించారు. 1955లో ఆప్టిక్స్ విభాగంలో డాక్టరేట్ పొందారు.
ఫైబర్ ఆప్టిక్స్ ఆవిష్కరణ – ప్రపంచాన్ని మార్చిన పరిశోధన
కపానీ పేరు ప్రపంచ శాస్త్ర చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోవడానికి ప్రధాన కారణం ఫైబర్ ఆప్టిక్స్ రంగంలో ఆయన చేసిన పరిశోధనలు. దీని ప్రాముఖ్యతను అర్థం చేసుకోవాలంటే మొదట ఫైబర్ ఆప్టిక్స్ అంటే ఏమిటో తెలుసుకోవాలి.
సాధారణంగా సమాచారాన్ని ఒక ప్రాంతం నుంచి మరొక ప్రాంతానికి పంపడానికి విద్యుత్ సంకేతాలను ఉపయోగిస్తారు. పాత టెలిఫోన్ వ్యవస్థల్లో రాగి తీగల ద్వారా విద్యుత్ సంకేతాలు ప్రయాణించేవి. కానీ ఫైబర్ ఆప్టిక్స్‌లో చాలా సన్నని గాజు లేదా ప్రత్యేక ప్లాస్టిక్ తంతువుల ద్వారా కాంతి సంకేతాలను పంపిస్తారు. ఈ తంతువులను ఆప్టికల్ ఫైబర్స్ అంటారు.
ఈ సాంకేతికతలో కాంతి ఒక చివర నుంచి ప్రవేశించి, ఫైబర్ లోపలి గోడల వద్ద వరుసగా ప్రతిబింబిస్తూ మరో చివర వరకు చేరుతుంది. దీన్ని సంపూర్ణ అంతర్గత పరావర్తనం అంటారు. దీని వల్ల సమాచారాన్ని చాలా ఎక్కువ వేగంతో, ఎక్కువ దూరాలకు, తక్కువ నష్టంతో పంపించడం సాధ్యమవుతుంది.
కపానీ పరిశోధనలో ప్రత్యేకత
ఆయన లండన్‌లోని ఇంపీరియల్ కాలేజీలో ప్రొఫెసర్ హారోల్డ్ హాప్కిన్స్‌తో కలిసి పరిశోధనలు చేశారు. 1953లో వీరిద్దరూ ఆప్టికల్ ఫైబర్ల కట్టల ద్వారా నాణ్యమైన చిత్రాలను ఒకచోటు నుంచి మరొకచోటుకు ప్రసారం చేయడంలో విజయం సాధించారు. 1954లో వీరి పరిశోధన ఫలితాలు ప్రఖ్యాత శాస్త్రీయ పత్రిక ‘నేచర్’లో ప్రచురితమయ్యాయి.
ఇది కేవలం ఒక ప్రయోగం మాత్రమే కాదు. కాంతిని వంచి, సన్నని తంతువుల ద్వారా చిత్రాలను, సమాచారాన్ని పంపవచ్చని ఆచరణాత్మకంగా నిరూపించిన ముఖ్యమైన ముందడుగు.
1960లో ‘సైంటిఫిక్ అమెరికన్’ పత్రికలో ప్రచురించిన వ్యాసం ద్వారా కపానీ ‘ఫైబర్ ఆప్టిక్స్’ అనే పదాన్ని ప్రాచుర్యంలోకి తీసుకువచ్చారు. ఈ విధంగా ఆయన పరిశోధనలు ఒక కొత్త సాంకేతిక పరిజ్ఞాన రంగం అభివృద్ధికి పునాదులు వేశాయి.
ఫైబర్ ఆప్టిక్స్ వల్ల ప్రపంచంలో వచ్చిన మార్పులు
కపానీ పరిశోధనల ప్రాముఖ్యతను నేటి ప్రపంచంలో మనం ప్రతిరోజూ అనుభవిస్తున్నాం.
ఇంటర్నెట్ విప్లవం: ప్రపంచంలోని వివిధ దేశాలను అనుసంధానించే సముద్రగర్భ కేబుళ్లలో ఫైబర్ ఆప్టిక్స్ కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. భారతదేశం నుంచి అమెరికా, యూరప్, ఆస్ట్రేలియా వంటి దేశాలకు సమాచారాన్ని క్షణాల్లో చేరవేయడానికి ఈ సాంకేతికత ఉపయోగపడుతోంది. మనం మొబైల్ ఫోన్లలో వీడియో కాల్స్ చేయడం, ఆన్‌లైన్‌లో సమావేశాలు నిర్వహించడం, సినిమాలు చూడటం, సమాచారాన్ని డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవడం వెనుక ఫైబర్ ఆప్టిక్ నెట్‌వర్క్ ఒక ప్రధాన సాంకేతిక ఆధారం.
టెలికమ్యూనికేషన్స్ రంగం: టెలిఫోన్, మొబైల్ నెట్‌వర్క్‌లు, బ్రాడ్‌బ్యాండ్ సేవలు, అంతర్జాతీయ సమాచార వ్యవస్థల అభివృద్ధిలో ఫైబర్ ఆప్టిక్స్ కీలకంగా మారింది.
వైద్యరంగంలో విప్లవం: ఎండోస్కోపీ వంటి వైద్య పరికరాల్లో ఆప్టికల్ ఫైబర్లు ఉపయోగపడుతున్నాయి. శరీరంలో పెద్ద శస్త్రచికిత్స చేయకుండానే కొన్ని అంతర్గత అవయవాలను పరిశీలించడానికి, వ్యాధులను గుర్తించడానికి ఇవి సహాయపడుతున్నాయి.
అంతరిక్షం, రక్షణ రంగాలు: అధిక వేగంతో సమాచార ప్రసారం, సెన్సార్లు, ప్రత్యేక కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలు, లేజర్ సాంకేతికత వంటి రంగాల్లో ఆప్టికల్ పరిశోధనల ప్రభావం విస్తరించింది.
పరిశ్రమలు, శాస్త్రీయ పరిశోధనలు: పరిశ్రమల్లో ఉష్ణోగ్రత, పీడనం, కంపనాలు వంటి అంశాలను గుర్తించే సెన్సార్లలో కూడా ఫైబర్ ఆప్టిక్స్ ఉపయోగిస్తున్నారు.
ఈ విధంగా ఒక శాస్త్రవేత్త చేసిన ప్రాథమిక పరిశోధన ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ, వైద్యరంగం, సమాచార వ్యవస్థల అభివృద్ధిపై ఎంతటి ప్రభావం చూపగలదో కపానీ జీవితం తెలియజేస్తుంది.
శాస్త్రవేత్త మాత్రమే కాదు – గొప్ప పారిశ్రామికవేత్త కూడా
కపానీ తన పరిశోధనలను ప్రయోగశాలలకే పరిమితం చేయలేదు. వాటిని వాణిజ్యపరంగా అభివృద్ధి చేసి సమాజానికి అందించడానికి కృషి చేశారు.
1960లో అమెరికాలోని కాలిఫోర్నియాలో ‘ఆప్టిక్స్ టెక్నాలజీ ఇన్‌కార్పొరేటెడ్’ అనే సంస్థను ప్రారంభించారు. తర్వాత ‘క్యాప్ట్రాన్’, ‘కే2 ఆప్ట్రానిక్స్’ వంటి సాంకేతిక సంస్థలను కూడా స్థాపించారు.
ఫైబర్ ఆప్టిక్స్, లేజర్లు, సౌరశక్తి, బయోమెడికల్ పరికరాలు, కాలుష్య నియంత్రణ, పర్యవేక్షణ వంటి రంగాల్లో పరిశోధనలు కొనసాగించారు. ఆయన జీవితకాలంలో 100కు పైగా పేటెంట్లు పొందారు. శాస్త్రీయ పరిశోధనలను పారిశ్రామిక అభివృద్ధితో అనుసంధానం చేయడంలో ఆయన విశేషమైన ప్రతిభ కనబరిచారు.
విద్యారంగంలో సేవలు
పారిశ్రామికవేత్తగా ఎదిగినప్పటికీ కపానీ విద్యారంగానికి కూడా ఎంతో ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. అమెరికాలోని రోచెస్టర్ విశ్వవిద్యాలయం, కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయం బర్కిలీ, శాంటా క్రూజ్ తదితర విద్యాసంస్థల్లో పనిచేశారు.
స్టాన్‌ఫోర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంతో కూడా ఆయనకు సంబంధం ఉంది. కొత్త తరం శాస్త్రవేత్తలను తయారు చేయడం, పరిశోధనలను ప్రోత్సహించడం, విజ్ఞానాన్ని సమాజానికి అందించడం ఆయన లక్ష్యాల్లో భాగంగా ఉండేవి.
1999లో కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయం శాంటా క్రూజ్‌లో ఆప్టో ఎలక్ట్రానిక్స్ విభాగానికి ప్రత్యేక అధ్యాపక పీఠాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి ఆయన విరాళం అందించారు.
సిక్కు సంస్కృతి, కళల పరిరక్షణకు విశేష కృషి
కపానీ కేవలం శాస్త్రవేత్త, పారిశ్రామికవేత్త మాత్రమే కాదు. తన మాతృ సంస్కృతి, చరిత్ర, కళలు, వారసత్వం పట్ల కూడా ఎంతో అభిమానం కలిగిన వ్యక్తి.
1967లో ఆయన ‘సిఖ్ ఫౌండేషన్’ అనే సంస్థను స్థాపించారు. ఈ సంస్థ ద్వారా సిక్కు మత చరిత్ర, కళలు, సాహిత్యం, సంస్కృతిని అంతర్జాతీయ స్థాయిలో పరిచయం చేయడానికి కృషి చేశారు.
సిక్కు కళాఖండాలను సేకరించి పరిరక్షించారు. ప్రపంచంలోని ప్రముఖ మ్యూజియంలలో సిక్కు కళా ప్రదర్శనలు నిర్వహించడానికి సహకరించారు.
తన తల్లి కుందన్ కౌర్ జ్ఞాపకార్థం కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయం శాంటా బార్బరాలో సిక్కు అధ్యయనాలకు ప్రత్యేక అధ్యాపక పీఠాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి విరాళం అందించారు. ఇది ఆయనలోని మరో గొప్ప లక్షణాన్ని తెలియజేస్తుంది.
ఆధునిక విజ్ఞానాన్ని అందిపుచ్చుకుంటూనే తన చరిత్ర, సంస్కృతి, వారసత్వాన్ని కాపాడుకోవాలనే తపన ఆయనలో ఉండేది.
అవార్డులు, పురస్కారాలు – అంతర్జాతీయ గుర్తింపు
ఆయన చేసిన పరిశోధనలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందాయి. ముఖ్యమైన గౌరవాలు:
OSA Fellow (1961): ఆప్టికల్ సొసైటీ ఆఫ్ అమెరికా ఆయనను ఫెలోగా గుర్తించింది. ప్రస్తుతం ఈ సంస్థ ఆప్టికా పేరుతో కొనసాగుతోంది.
Royal Academy of Engineering Fellow: బ్రిటన్‌లోని రాయల్ అకాడమీ ఆఫ్ ఇంజినీరింగ్‌లో ఫెలోగా గుర్తింపు పొందారు.
ప్రవాసీ భారతీయ సమ్మాన్ (2008): భారత ప్రభుత్వం విదేశాల్లో భారతీయుల ప్రతిభ, సేవలను గుర్తించి ఇచ్చే అత్యున్నత గౌరవాల్లో ఒకటైన ఈ పురస్కారాన్ని అందించింది.
Fiat Lux Award (2008): కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి ఈ గౌరవం పొందారు.
పద్మవిభూషణ్ (2021): మరణానంతరం భారత ప్రభుత్వం దేశ రెండవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మవిభూషణ్‌ను ప్రదానం చేసింది.
ఆయన 2009లో భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతికి కూడా పోటీదారుగా చర్చకు వచ్చారు. అయితే ఆ సంవత్సరం ఫైబర్ ఆప్టిక్స్‌లో కాంతి ప్రసారానికి సంబంధించిన కీలక పరిశోధనలకు చార్లెస్ కే కావోకు నోబెల్ బహుమతి లభించింది.
చార్లెస్ కే కావో – మరో కీలక శాస్త్రవేత్త
ఫైబర్ ఆప్టిక్స్ చరిత్రను పూర్తిగా అర్థం చేసుకోవాలంటే మరో శాస్త్రవేత్త గురించి కూడా తెలుసుకోవాలి. ఆయన పేరు చార్లెస్ కే కావో. ఫైబర్ ఆప్టిక్స్ ద్వారా సమాచారాన్ని ఎక్కువ దూరాలకు పంపించాలంటే గాజు తంతువుల్లో కాంతి నష్టం చాలా తక్కువగా ఉండాలని కావో పరిశోధనల ద్వారా నిరూపించారు.
1966లో ఆయన, జార్జ్ హాకమ్‌తో కలిసి తక్కువ నష్టంతో కాంతిని ప్రసారం చేయగల ఆప్టికల్ ఫైబర్ల అభివృద్ధికి మార్గం చూపారు. దీంతో ఫైబర్ ఆప్టిక్స్ ప్రయోగశాలల స్థాయి నుంచి ప్రపంచవ్యాప్త సమాచార వ్యవస్థగా ఎదగడానికి అవసరమైన సాంకేతిక పునాదులు మరింత బలపడ్డాయి. 2009లో చార్లెస్ కే కావోకు భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి లభించింది.
కపానీ, హాప్కిన్స్ చేసిన తొలి ప్రయోగాత్మక పరిశోధనలు, కావో చేసిన తక్కువ కాంతి నష్టంతో సమాచార ప్రసారానికి సంబంధించిన పరిశోధనలు రెండూ ఫైబర్ ఆప్టిక్స్ చరిత్రలో అత్యంత ముఖ్యమైన మైలురాళ్లు.
మరణం
డాక్టర్ నరేందర్ సింగ్ కపానీ 2020 డిసెంబరు 4న అమెరికాలోని కాలిఫోర్నియాలో 94 సంవత్సరాల వయసులో మరణించారు. ఆయన మరణంతో ప్రపంచ శాస్త్రరంగం ఒక గొప్ప పరిశోధకుడిని కోల్పోయింది. కానీ ఆయన చేసిన పరిశోధనలు నేటికీ ప్రపంచవ్యాప్తంగా కోట్లాది ప్రజల జీవితాల్లో భాగమై ఉన్నాయి.
మనం ఇంటర్నెట్ ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు, వీడియో కాల్ చేస్తున్నప్పుడు, ఆసుపత్రుల్లో ఆధునిక వైద్య పరికరాలను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు, ప్రపంచ దేశాల మధ్య సమాచార మార్పిడి జరుగుతున్నప్పుడు ఫైబర్ ఆప్టిక్స్ ప్రాధాన్యాన్ని గుర్తించవచ్చు.
ఈ సంవత్సరం అక్టోబరు 31 ఆయన 100వ జన్మదినం. ఆయన జన్మస్థలమైన పంజాబ్‌లోని మొగాలో శతజయంతి సందర్భంగా ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు.
విద్యార్థుల కోసం విజ్ఞాన ప్రదర్శనలు, శాస్త్రీయ కార్యక్రమాలు నిర్వహించడంతో పాటు ఆయన జ్ఞాపకార్థం స్మారక గ్యాలరీ ఏర్పాటు కార్యక్రమాలు చేపట్టారు.
ఇది కేవలం ఒక గొప్ప శాస్త్రవేత్తకు నివాళి అర్పించడం మాత్రమే కాదు. శాస్త్రీయ పరిశోధనలకు సమాజంలో ఎంతటి ప్రాధాన్యం ఉండాలో గుర్తుచేసుకునే సందర్భం కూడా.
యువత, ప్రభుత్వాలకు స్ఫూర్తి
డాక్టర్ నరేందర్ సింగ్ కపానీ జీవితాన్ని పరిశీలిస్తే భారతదేశంలోని విద్యార్థులకు, యువతకు, ప్రభుత్వాలకు, పాలకులకు అనేక ముఖ్యమైన అంశాలు కనిపిస్తాయి.
ప్రాథమిక పరిశోధనలు: ప్రాథమిక పరిశోధనలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. ప్రపంచాన్ని మార్చే ఆవిష్కరణలు ఒక్కరోజులో పుట్టుకురావు. సంవత్సరాల తరబడి పరిశోధనలు, ప్రయోగాలు, వైఫల్యాలు, నిరంతర కృషి అవసరం. కపానీ పరిశోధనలు దీనికి మంచి ఉదాహరణ.
అవకాశాల కల్పన : శాస్త్రవేత్తలకు తగిన అవకాశాలు కల్పించాలి. భారతదేశంలో ప్రతిభావంతులైన విద్యార్థులకు పరిశోధనల కోసం నాణ్యమైన విద్య, ఆధునిక ప్రయోగశాలలు, తగిన ఆర్థిక సహాయం, స్వేచ్ఛాయుత పరిశోధనా వాతావరణం అవసరం. ప్రతిభావంతులైన యువత మెరుగైన అవకాశాల కోసం విదేశాలకు వెళ్లాల్సిన పరిస్థితులను తగ్గించాలి.
ప్రజా అవసరాలతో అనుసంధానం: పరిశోధనలను ప్రజల అవసరాలకు అనుసంధానం చేయాలి. కపానీ పరిశోధనలు ఇంటర్నెట్, వైద్యం, కమ్యూనికేషన్ రంగాల్లో మానవాళికి ఎంతో ఉపయోగపడుతున్నాయి. అదేవిధంగా భారతదేశంలో కూడా వ్యవసాయం, ఆరోగ్యం, రవాణా, పర్యావరణ పరిరక్షణ, పారిశ్రామిక భద్రత వంటి ప్రజా అవసరాలకు ఉపయోగపడే పరిశోధనలను ప్రోత్సహించాలి.
అందరికీ అందుబాటులోకి: శాస్త్ర సాంకేతిక పరిజ్ఞానం కొద్దిమంది సంపదగా మిగిలిపోకూడదు. ఇంటర్నెట్, ఆధునిక కమ్యూనికేషన్, వైద్య సాంకేతికత వంటి అభివృద్ధి ఫలాలు సమాజంలోని అన్ని వర్గాల ప్రజలకు అందుబాటులో ఉండాలి. పట్టణాలు, గ్రామాలు, పేదలు, కార్మికులు, విద్యార్థులు అందరికీ డిజిటల్ సౌకర్యాలు అందించాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వాలపై ఉంది.
డాక్టర్ నరేందర్ సింగ్ కపానీ జీవితం ఒక గొప్ప శాస్త్రవేత్త జీవిత చరిత్ర మాత్రమే కాదు. ఆసక్తి, పట్టుదల, నిరంతర పరిశోధన, సృజనాత్మకత కలిస్తే ఒక వ్యక్తి ప్రపంచ చరిత్రనే మార్చగలడని నిరూపించిన స్ఫూర్తిదాయకమైన ప్రయాణం.
1926లో పంజాబ్‌లోని ఒక చిన్న పట్టణంలో జన్మించిన ఆయన పరిశోధనలు నేడు ప్రపంచంలోని కోట్లాది ప్రజలను సమాచారంతో అనుసంధానం చేస్తున్నాయి. కాంతిని వంచి ప్రయాణింపజేసిన ఆయన ఆవిష్కరణలు మానవ సమాజాన్ని సమాచార విప్లవం వైపు నడిపించడంలో గొప్ప పాత్ర పోషించాయి.
ఒకప్పుడు కాంతి నేరుగా మాత్రమే ప్రయాణిస్తుందని భావించిన ప్రపంచానికి, కాంతిని వంచి కూడా సమాచారాన్ని ప్రసారం చేయవచ్చని నిరూపించిన శాస్త్రవేత్త నరేందర్ సింగ్ కపానీ.
About the Author
Discover more from The Wire Telugu
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
