ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త మాధవరావు!

బిఎస్ రావు మాధవరావు భౌతి భౌతిక శాస్త్ర వేత్త గారి జన్మదిన జయంతి మే 29. వారికి నివాళులు అర్పిస్తూ వారిని గురించి తెలుసుకుందాం.

ఆయనను సాధారణంగా భౌతిక శాస్త్రంలోనే కాకుండా, భారతీయ సిద్ధాంత, భౌతిక శాస్త్ర అభివృద్ధిలో ఒక ముఖ్యమైన వ్యక్తిగా పరిగణిస్తారు.

బి.ఎస్. మాధవరావు భారత సిద్ధాంత భౌతిక శాస్త్రానికి ఒక మేధావి

భారతదేశంలో విజ్ఞానశాస్త్ర అభివృద్ధి చరిత్రలో కొన్ని పేర్లు ఎక్కువగా వినిపిస్తాయి. మరికొన్ని పేర్లు గొప్ప కృషి చేసినప్పటికీ ప్రజల్లో అంతగా ప్రసిద్ధి చెందవు. అలాంటి గొప్ప శాస్త్రవేత్తలలో ఒకరు బి.ఎస్. మాధవరావు. ఆయన గణితశాస్త్ర వేత్త మాత్రమే కాదు. భౌతిక శాస్త్రంలో సిద్ధాంతంలో విశిష్టమైన కృషి చేసిన మేధావి. భారతదేశంలో ఆధునిక సిద్ధాంత భౌతిక శాస్త్ర పునాదుల నిర్మాణంలో ఆయన పాత్ర విశేషమైనది.

జననం-విద్యాభ్యాసం:

బి.ఎస్. మాధవరావు పూర్తి పేరు “బెంగళూరు శ్రీనివాసరావు మాధవరావు”. ఆయన 1900 మే 29న మైసూరు రాజ్యంలో జన్మించారు. బాల్యం నుంచే గణితం, శాస్త్రాలపై అసాధారణ ఆసక్తి కనబరిచారు. తరువాత మైసూరు విశ్వ విద్యాలయంలో బి.ఎస్‌సి పూర్తి చేసి, ఆపై ఉన్నత విద్య కోసం కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయానికి వెళ్లారు. అక్కడ ఎం.ఎస్‌సి, డి.ఎస్‌సి పట్టాలు సాధించారు. ఆయన డాక్టరల్ పరిశోధన “Born’s Field Theory” పై సాగింది.

మాధవరావు ప్రధానంగా సిద్ధాంత భౌతిక శాస్త్రం, గణిత భౌతిక శాస్త్రంలో పరిశోధనలు చేశారు. ముఖ్యంగా నాన్-లీనియర్ ఎలక్ట్రోమాగ్నెటిక్ సిద్ధాంతాలపై ప్రముఖ పరిశోధనలు చేశారు. ఆయన చేసిన పరిశోధనలు అప్పటి ఆధునిక క్వాంటం సిద్ధాంతాల అభివృద్ధికి తోడ్పడ్డాయి.

ఆయన పనిచేసిన రంగాలు:

గణిత భౌతిక శాస్త్రం,క్వాంటం సిద్ధాంతం, ఫీల్డ్ థియరీ, క్లాసికల్ మెకానిక్స్, రిలేటివిస్టిక్ వేవ్ సమీకరణాలు, నాన్-లీనియర్ ఎలక్ట్రోమాగ్నెటిక్ సిద్ధాంతం.

మాధవరావు జీవితంలో అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం ప్రపంచ ప్రఖ్యాత భౌతిక శాస్త్రవేత్త Max Born తో కలిసి పని చేయడం. ఆయనతో కలిసి పనిచేస్తూ ఎనిమిది ముఖ్యమైన పరిశోధనా పత్రాలు ప్రచురించారు. ఈ పరిశోధనలు శాస్త్ర ప్రపంచంలో గుర్తింపు పొందాయి.

అలాగే ఆయనకు భారత అణు కార్యక్రమ నిర్మాతలలో ఒకరైన Homi J. Bhabha తో సన్నిహిత, శాస్త్రీయ సహకారం ఉంది. ఇద్దరూ కలిసి రిలేటివిస్టిక్ సమీకరణాలపై పనిచేశారు. ఈ పరిశోధనల ఫలితంగా “Bhabha–Madhavarao Theory” అనే సిద్ధాంతం వెలుగులోకి వచ్చింది. అలాగే ఆయనకు Harish-Chandra వంటి మహా గణిత శాస్త్రవేత్తలతో కూడా శాస్త్రీయ సంబంధాలు ఉన్నాయి.

విద్యా రంగంలో సేవలు:

మాధవరావు చాలా కాలం పాటు బెంగళూరులోని సెంట్రల్ కాలేజీలో అధ్యాపకుడిగా పనిచేశారు. తరువాత ప్రిన్సిపల్‌గా కూడా వ్యవహరించారు. ఆయన కేవలం పరిశోధకుడు మాత్రమే కాదు. గొప్ప ఉపాధ్యాయుడు కూడా. అనేక మంది శాస్త్రవేత్తలను తయారు చేశారు. తరువాత ఆయన పూణేలోని ఆయుధ సాంకేతిక సంస్థలో (Institute of Armament Technology) బాలిస్టిక్స్ ప్రొఫెసర్‌గా కూడా పనిచేశారు. తరువాత పూణే విశ్వవిద్యాలయంలో అప్లైడ్ మ్యాథమెటిక్స్ చైర్ నిర్వహించారు.

భారతదేశంలో సిద్ధాంత భౌతిక శాస్త్రం బలపడటానికి మాధవరావు వంటి శాస్త్రవేత్తలు వేసిన పునాదులు చాలా ముఖ్యమైనవి. ఆయన శాస్త్రీయ పరిశోధనలు మాత్రమే కాకుండా, భారతీయ శాస్త్ర సంస్థల నిర్మాణంలో కూడా భాగస్వామ్యం వహించారు. ఆయన దీర్ఘకాలం పాటు Indian Academy of Sciences కార్యకలాపాల్లో కూడా ముఖ్య పాత్ర పోషించారు.

వ్యక్తిత్వం-ఇతర ఆసక్తులు:

మాధవరావు కేవలం శాస్త్రవేత్త మాత్రమే కాదు. మంచి క్రీడాకారుడు కూడా. హాకీ, టెన్నిస్ వంటి క్రీడల్లో చురుకుగా పాల్గొన్నారు. గణితంలో “మ్యాజిక్ స్క్వేర్స్” పై ఆసక్తి కనబరిచారు. జీవితాంతం పరిశోధనలతో మమేకమై ఉన్నారు.

మాధవరావు 1987 జూన్ 11న మరణించారు. కానీ ఆయన పరిశోధనలు, సిద్ధాంతాలు, శాస్త్రానికి చేసిన సేవలు ఇంకా భారత శాస్త్ర చరిత్రలో నిలిచిపోయాయి. ఆయన పేరు ఈరోజు సాధారణ ప్రజలకు అంతగా తెలియకపోయినా, శాస్త్ర ప్రపంచంలో మాత్రం ఒక గౌరవనీయ స్థానం కలిగి ఉన్నారు.

ముగింపు:

బి.ఎస్. మాధవరావు భారతదేశానికి చెందిన అరుదైన సిద్ధాంత భౌతిక శాస్త్రవేత్తలలో ఒకరు. ప్రపంచ స్థాయి శాస్త్రవేత్తలతో కలిసి పనిచేసి, భారతీయ శాస్త్ర పరిశోధనలను అంతర్జాతీయ స్థాయికి తీసుకెళ్లిన వ్యక్తి. ఆయన జీవితం భారతీయ యువ శాస్త్రవేత్తలకు స్ఫూర్తిదాయకం.

ది వైర్ తెలుగు స్టాఫ్

About the Author

The Wire Editorial Team

Administrator

View All Posts