ద్రవిడ భాషాశాస్త్రానికి దిక్సూచి భద్రిరాజు కృష్ణమూర్తి..

భద్రిరాజు కృష్ణమూర్తి తెలుగు భాషకు, ద్రవిడ భాషల అధ్యయనానికి ప్రపంచస్థాయిలో ఖ్యాతిని తెచ్చిన మహోన్నత భాషాశాస్త్రవేత్త.

ఆధునిక ద్రవిడ భాషాశాస్త్ర పరిశోధనకు శాస్త్రీయ పునాదులు వేసిన వారిలో ఆయన అగ్రగణ్యుడు.

తెలుగు భాషా నిర్మాణం, వ్యాకరణం, మాండలికాలు, ద్రావిడ భాషల పరిణామ క్రమం వంటి అంశాలపై ఆయన చేసిన పరిశోధనలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందాయి.

జననం – విద్యాభ్యాసం..

భద్రిరాజు కృష్ణమూర్తి 1928 జూన్ 19న ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ఒంగోలులో జన్మించారు.

ప్రాథమిక విద్య అనంతరం తెలుగు భాషా అధ్యయనంలో ప్రవేశించి, తరువాత అమెరికాలోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ పెన్సిల్వేనియాలో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించారు.

అక్కడే భాషాశాస్త్రంలో ఎంఏ, పీహెచ్డీ పట్టాలు పొందారు.

ఉపాధ్యాయ జీవితం..

1949లో ఉపాధ్యాయ వృత్తిలో ప్రవేశించిన ఆయన ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో తెలుగు అధ్యాపకునిగా పనిచేశారు. అనంతరం అమెరికాలోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా, బర్కిలీలలో కూడా బోధించారు. 1962లో ఉస్మానియా యూనివర్సిటీలో భాషాశాస్త్ర విభాగాన్ని స్థాపించి, దానికి తొలి అధిపతిగా వ్యవహరించారు. ఈ విభాగాన్ని దేశంలోనే ప్రముఖ భాషాశాస్త్ర పరిశోధనా కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దారు.

ద్రవిడ భాషాశాస్త్ర పరిశోధనలు..

భద్రిరాజు కృష్ణమూర్తి పేరు వినగానే ద్రవిడ భాషాశాస్త్రం గుర్తుకు వస్తుంది. ద్రవిడ భాషల మధ్య ఉన్న సంబంధాలు, వాటి మూలరూపాలు, శబ్దపరిణామాలు, వ్యాకరణ నిర్మాణాలను శాస్త్రీయంగా విశ్లేషించారు.

ఆయన రచించిన “ది ద్రవిడియన్ లాంగ్వేజెస్” గ్రంథం ద్రావిడ భాషలపై అత్యంత ప్రామాణిక గ్రంథంగా గుర్తించబడింది.

దాదాపు శతాబ్దానికి పైగా ప్రమాణ గ్రంథంగా ఉన్న బిషప్ కాల్డ్‌వెల్ రచనకు సమానమైన ఆధునిక పరిశోధనాత్మక గ్రంథంగా దీనిని పరిగణిస్తారు.

తెలుగు భాషకు చేసిన సేవ..

తెలుగు భాషా చరిత్ర, వ్యాకరణం, క్రియారూపాలు, మాండలికాలపై ఆయన విస్తృత పరిశోధనలు చేశారు.

ముఖ్యంగా “తెలుగు వెర్బల్ బేసెస్” అనే గ్రంథం తెలుగు క్రియారూపాలపై అత్యంత ప్రాముఖ్యమైన పరిశోధనగా నిలిచింది.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో వివిధ వృత్తుల వారిచే ఉపయోగించే పదజాలాన్ని సేకరించి “తెలుగు మాండలిక వృత్తిపదకోశాలు” రూపొందించే మహత్తర కార్యక్రమానికి ఆయన నాయకత్వం వహించారు.

ఇది భారతదేశంలోనే తొలి సమగ్ర మాండలిక పదకోశ ప్రాజెక్టుగా గుర్తింపు పొందింది.

1986 నుంచి 1993 వరకు యూనివర్సిటీ ఆఫ్ హైదరాబాద్ వైస్-ఛాన్సలర్‌గా పనిచేశారు.

ఈ కాలంలో విశ్వవిద్యాలయ అభివృద్ధికి విశేష కృషి చేసి, జాతీయ స్థాయిలో దాని ప్రతిష్ఠను పెంచారు.

తెలుగు భాష భవిష్యత్తుపై ఆయనకు అపారమైన శ్రద్ధ ఉండేది. ఉన్నత విద్య, వైద్యం, ఇంజనీరింగ్, మేనేజ్‌మెంట్ వంటి వృత్తిపరమైన కోర్సులను కూడా తెలుగులో బోధించాల్సిన అవసరాన్ని ఆయన బలంగా వాదించారు. మాతృభాషలో విద్య ద్వారానే భాష అభివృద్ధి చెందుతుందని విశ్వసించారు.

పురస్కారాలు – గౌరవాలు..

భద్రిరాజు కృష్ణమూర్తి అనేక జాతీయ, అంతర్జాతీయ గౌరవాలను అందుకున్నారు. రాయల్ సొసైటీ ఆఫ్ ఎడిన్‌బర్గ్ ఫెలోగా ఎన్నికయ్యారు. లింగ్విస్టిక్ సొసైటీ ఆఫ్ అమెరికా గౌరవ సభ్యత్వం పొందారు. సాహిత్య అకాడెమీ ఫెలోషిప్ అందుకున్నారు. గిడుగు రామమూర్తి పురస్కారం, తెలుగు భారతి పురస్కారం, జీవిత సాఫల్య పురస్కారాలు తదితర అనేక సత్కారాలు పొందారు.

మరణం..

2012 ఆగస్టు 11న భద్రిరాజు కృష్ణమూర్తి హైదరాబాద్‌లో కన్నుమూశారు. ఆయన మరణంతో భారత భాషాశాస్త్ర రంగం ఒక మహామేధావిని కోల్పోయింది.

భద్రిరాజు కృష్ణమూర్తి కేవలం భాషా శాస్త్రవేత్త మాత్రమే కాదు. తెలుగు భాష గౌరవాన్ని ప్రపంచవ్యాప్తంగా చాటిన మహనీయుడు. ద్రవిడ భాషలపై ఆయన చేసిన పరిశోధనలు నేటికీ విద్యార్థులు, పరిశోధకులు, భాషా ప్రేమికులకు మార్గదర్శకంగా నిలుస్తున్నాయి.

తెలుగు భాషకు, ద్రవిడ సంస్కృతికి ఆయన చేసిన సేవలు చిరస్మరణీయమైనవి. ఆయన పేరు భారతీయ భాషాశాస్త్ర చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచి ఉంటుంది.

About the Author

The Wire Staff

View All Posts