సంస్కృతీకరించిన చారిత్రక గ్రంథాల్లో చోటు దక్కని భారతీయుల అన్వేషణ

సంస్కృత గ్రంథాలన్నీ బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియుల జీవితాల గురించే వివరిస్తాయి. ఈ రెండు కులాలూ ఒకే ఆర్య జాతికి చెందినవి. కానీ, వాస్తవంగా హరప్పా నాగరికతను నిర్మించిన భారతీయుల ప్రస్తావన మాత్రం ఆ గ్రంథాల్లో ఎక్కడా కనిపించదు.

ప్రాచీన భారతీయ ప్రజల జాతి, కుల స్వరూపాలపై ఇప్పటికీ అనేక సందిగ్ధతలు, వివాదాలు కొనసాగుతున్నాయి. వారి తొలి జాతి లక్షణాలు, నాగరికతా స్వరూపం, సాంస్కృతిక నేపథ్యాలను జాగ్రత్తగా అధ్యయనం చేయడం ద్వారా కొంత స్పష్టతకు రావచ్చు. అప్పుడు ఆధునిక భారతీయ సమాజపు మూలాలు ఏమిటి, శూద్రులు, దళితులు, ఆదివాసీల ప్రాచీన చరిత్రతో వాటికి ఉన్న సంబంధం ఏమిటి అన్నది అర్థం చేసుకోవడానికి వీలవుతుంది.

హరప్పా నాగరికతను నిర్మించిన ప్రజల చరిత్రే కీలకం

భారతీయుల జాతి మూలాలను తిరిగి పరిశీలించి, పునర్మూల్యాంకనం చేయాలంటే హరప్పా నాగరికతను నిర్మించిన ప్రజలను అర్థం చేసుకోవడం అత్యంత కీలకం.

ఆర్య వలసదారులు భారతదేశంలో స్థిరపడిన తరువాత రచించిన సంస్కృత గ్రంథాలను, ముఖ్యంగా ఋగ్వేదం నుంచి మొదలుపెట్టి చదివినంత మాత్రాన ప్రాచీన భారతీయ సమాజ స్వరూపం గురించి మనకు ఎలాంటి ఆధారాలూ లభించవు.

సంస్కృత గ్రంథాల్లో ఎవరి జీవితాలు కనిపిస్తాయి?

సంస్కృత గ్రంథాలన్నీ ప్రధానంగా బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియుల జీవితాల గురించే వివరిస్తాయి. ఈ రెండు కులాలూ ఒకే ఆర్య జాతికి చెందినవిగా పేర్కొనబడ్డాయి.

ఆహార ఉత్పత్తి చేసే ప్రజలు, పశుసంపద ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థను నిర్మించినవారు, సాంకేతిక ఆవిష్కరణలు చేసినవారు— వీరెవరి గురించీ ఆ గ్రంథాల్లో ప్రస్తావన కనిపించదు.

శూద్రులు, దళితులు, ఆదివాసీల ప్రస్తావన ఏదీ లేదు

నేటి శూద్రులు, దళితులు, ఆదివాసీలతో పోల్చదగిన చర్మవర్ణాలు గానీ, ఇతర జాతి సంబంధిత శారీరక లక్షణాలు గానీ ఆ గ్రంథాల్లో ఎక్కడా కనిపించవు.

రామాయణ, మహాభారతాల్లోనూ అదే పరిస్థితి

అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన రామాయణం, మహాభారతం వంటి ఇతిహాసాలు కూడా ప్రధానంగా బ్రాహ్మణ, క్షత్రియుల జీవన విధానాన్ని, సంస్కృతిని, వర్ణ స్వరూపాన్నే ప్రతిబింబిస్తాయి. శ్రీరాముడు, శ్రీకృష్ణుడు వంటి అతి కొద్దిమంది పాత్రలను మాత్రమే మిశ్రమ జాతి లక్షణాలు కలిగినవారిగా చిత్రించారు.

అయితే, నేటి భారతీయుల వస్త్రధారణను పోలిన అత్యంత ఆధునిక దుస్తుల్లో ఉన్నప్పటికీ, రాముడు, కృష్ణుడి చిత్రాలు, విగ్రహాల రూపాల్లో ఈ లక్షణాలను మనం గమనించవచ్చు.

రాక్షసులు, వానరుల ప్రస్తావనలోనూ ఉత్పత్తి జీవితం కనిపించదు

ఆ గ్రంథాల్లో కనిపించే మరో తరహా పాత్రలైన రాక్షసులు, వానరులు కూడా ఆహార ఉత్పత్తిలోగానీ, పశుపోషణలోగానీ, పనిముట్ల తయారీలోగానీ నిమగ్నమైనట్లు కనిపించరు.

భారతీయ నాగరికత మూలాలపై సంస్కృత గ్రంథాల మౌనం

ఈ విధంగా చూస్తే, భారతీయ నాగరికతకు పునాదులు వేసిన ప్రజల అసలు జాతి, కుల మూలాలను గానీ, తరువాతి కాలంలో కుల వ్యవస్థను బలవంతంగా రుద్దడం వల్ల భారతదేశ ఆర్థిక, సాంస్కృతిక అభివృద్ధి ఎలా కుంటుపడిందో గానీ ప్రాచీన సంస్కృత గ్రంథాలేవీ ప్రతిబింబించవు.

ప్రాచీన మానవుల చిత్రాలు లేదా చిత్రణలు

ప్రాచీన పురుషులు, స్త్రీలకు సంబంధించిన పౌరాణిక చిత్రాల్లో అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందినవి దక్షిణ భారత క్షత్రియుడైన రాజా రవివర్మ గీసిన చిత్రాలు, దృష్టాంత చిత్రాలే. తన కాలంలోని పాలక కుటుంబాల రూపురేఖలు, వస్త్రధారణ, చర్మవర్ణం, శరీరాకృతులను తనకు తెలిసిన అప్పటి క్షత్రియ, బ్రాహ్మణ కుటుంబాల స్వరూపాల ఆధారంగా ఆయన చిత్రాల్లో ప్రతిబింబించారు.

చిత్రాల్లోని పాత్రలను రూపుదిద్దడానికి ఆయన ప్రధానంగా గ్రంథాల్లోని వర్ణనలపైనే ఆధారపడినట్లు కనిపిస్తోంది.

దీని ఫలితంగా, ప్రాచీన పౌరాణిక పాత్రలుగా భావించే ఆయన చిత్రాల్లోని పురుషులు, స్త్రీలు ఎవరూ ప్రాచీన కాలానికి చెందినవారిలా కనిపించరు. అందుకు బదులుగా ఎంతో ఆధునికంగా, అప్పటి ఫ్యాషన్‌కు అనుగుణంగా కనిపిస్తారు. వారి దుస్తులు, ఆభరణాలు, ఇళ్లు ప్రాచీన భారతదేశ ఆర్థిక, నాగరికతా, సాంస్కృతిక పరిస్థితులను ఏమాత్రం ప్రతిబింబించవు.

కృతయుగం లేదా త్రేతాయుగానికి చెందినవారిగా ఆయన చిత్రించిన పాత్రలు ఆధునిక కాలపు క్షత్రియులు లేదా బ్రాహ్మణుల మాదిరిగానే, ముఖ్యంగా ఉత్తర భారతదేశానికి చెందినవారిలా కనిపిస్తారు.

పౌరాణిక పాత్రల చిత్రాల్లో ప్రాచీనత ఏది?

ఇదే తరహా లక్షణాలు భారతీయ దేవాలయాల్లోని విగ్రహాల్లోనూ, సినిమాల్లో చూపించే పౌరాణిక పాత్రల్లోనూ కనిపిస్తాయి. వాటిలో ప్రాచీనతకు సంబంధించిన ఆనవాళ్లు మనకు కనిపించవు.

ఉదాహరణకు, రామాయణం కృతయుగానికి చెందినదని, మహాభారతం ద్వాపరయుగానికి చెందినదని చెబుతారు. కానీ ప్రాచీన నాగరికతలోని ఏ కాలానికి చెందినవిగా వాటిని గుర్తించలేం.

వాటి వస్త్రధారణ, శరీరాకృతి, ముఖకవళికలను మన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల రూపాలతో పోల్చి చూస్తే, రామాయణ, మహాభారత పాత్రల కంటే స్వాతంత్ర్య సమరయోధులే ప్రాచీన కాలానికి చెందినవారిలా కనిపిస్తారు.

ప్రాచీన కాలపు ఉత్పత్తి విధానాలకు పొంతనలేని పౌరాణిక చిత్రాలు

ప్రాచీన కాలంలో వస్తు ఉత్పత్తికి సంబంధించిన మనకు తెలిసిన చారిత్రక వాస్తవాలతో ఈ గ్రంథాలు, వాటికి అనుబంధంగా ఉన్న చిత్రాలు ఏమాత్రం పొంతన లేకుండా ఉన్నాయి.

కృతయుగం లేదా ద్వాపరయుగం నాటి ప్రజలు రాజా రవివర్మ చిత్రాల్లో కనిపించే దుస్తులు, ఆభరణాలు, బూట్లు, చెప్పులు లేదా ఇతర ఫ్యాషన్ వస్తువులను తయారు చేయగల సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అప్పటికి అభివృద్ధి చేసుకోలేదు.

ప్రాచీన సమాజంలో ఉత్పత్తి వ్యవస్థలు ఎలా ఉండేవి?

రామాయణం, మహాభారతాల్లో చిత్రించిన సమాజాల్లో గేదెలు, ఎద్దులతో దున్నే వ్యవసాయం ఉండేదా? నీటిపారుదల సౌకర్యాలు ఉండేవా? పంటలు కోసే పద్ధతులు అభివృద్ధి చెందాయా? ఉత్పత్తి చేసే కులాల మధ్య సామాజిక సంబంధాలు ఎలా ఉండేవి? ఆనాటి బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియుల వినియోగ అభిరుచులు నేటి అభిరుచులతో సమానంగా ఉండేవా? ఈ ప్రశ్నలన్నింటికీ సమాధానం లేదనే చెప్పాలి.

సాహిత్యం, చిత్రాలు ఆనాటి ఉత్పత్తి వ్యవస్థలను ప్రతిబింబించాలి

ఒక నిర్దిష్ట చారిత్రక కాలానికి చెందినవిగా చెప్పుకునే రచనలు, వాటికి సంబంధించిన చిత్రాలు లేదా దృష్టాంతాలు తప్పనిసరిగా ఆ కాలపు ఉత్పత్తి వ్యవస్థలను ప్రతిబింబించాలి.

అయితే రామాయణం, మహాభారతం ప్రాచీన గ్రంథాలని చెబుతున్నప్పటికీ, అవి తొలినాటి ఆధునిక కాలంలోనే రచించబడ్డాయనడానికి విస్తృతమైన ఆధారాలు ఉన్నాయని రచయిత పేర్కొంటున్నారు. వాటిని కేవలం ప్రాచీన గ్రంథాలుగా మాత్రమే ప్రచారం చేస్తున్నారని ఆయన వాదన.

అదేవిధంగా, రాజా రవివర్మ చిత్రాల్లో కనిపించే ‘ప్రాచీన’ వ్యక్తులు కూడా వాస్తవానికి ఆ గ్రంథాల్లో చిత్రించిన ఆధునిక సమాజానికి చెందినవారే. అంటే, ఆ చిత్రాల్లోని ప్రాచీన పాత్రలన్నీ ఆధునిక కాలపు జీవన పరిస్థితుల ప్రతిరూపాలే.

సంస్కృత గ్రంథాలు – చరిత్ర

సంస్కృత గ్రంథాల్లో వాస్తవ మానవ చరిత్రకు చోటేది?

సంస్కృత గ్రంథాల్లో వాస్తవ మానవ చరిత్రకు చోటే లేదు. ఎందుకంటే, ఆ గ్రంథాల్లో ఎక్కువ భాగం ఉత్పత్తి ప్రక్రియలో ప్రత్యక్షంగా ఎలాంటి పాత్రా లేని బ్రాహ్మణులచే రచించబడ్డాయి. వారి పాదాలు ఉత్పత్తి పనుల్లో నిమగ్నం కాకుండా, రుషుల మాదిరిగా కాళ్లు ముడుచుకొని కూర్చోవడానికే పరిమితమయ్యాయి. వారి చేతులు కూడా ఎలాంటి శారీరక శ్రమ చేయలేదు.

క్షత్రియ పాలకులను దేవుళ్లుగా, వారి భార్యలను దేవతలుగా కీర్తిస్తూ పూజించడానికి మాత్రమే వారి చేతులు ఉపయోగించబడ్డాయి. ఆ గ్రంథాల్లో వారి పాత్రలు కల్పితమైనవి, వాస్తవానికి మించి అతిశయోక్తులతో కూడినవి. అంతేకాదు, వాటిని ఏ తెలిసిన చారిత్రక కాలానికి చెందినవిగా గుర్తించలేం.

అదేవిధంగా సాంకేతిక పరిజ్ఞానంలోనూ, ఉత్పత్తి పద్ధతుల్లోనూ అనేక నూతన ఆవిష్కరణలతో అభివృద్ధి చెందిన ప్రాచీన భారతీయ నాగరికతలోని సామాజిక, ఆర్థిక పరిస్థితులను రాజా రవివర్మ చిత్రాలు ఏమాత్రం ప్రతిబింబించవు.

ప్రీతి గులాటి కాక్స్ రూపొందించిన హరప్పా ప్రజల చిత్రణ

హరప్పా: నాగరికతకు దేవతల నగరం (Harappa: God’s City of Civilisation) నవల తొలి ప్రతిని నేను పూర్తి చేసిన తరువాత, నా చిరకాల మిత్రుడు, కౌంటర్‌కరెంట్స్ సంపాదకుడు బిను మాథ్యూ ఆ ప్రతిని అమెరికాలో తన భర్త స్టాన్ కాక్స్‌తో కలిసి నివసిస్తున్న ప్రీతి గులాటి కాక్స్‌కు పంపించారు. ఆమె భారతదేశంలోనే పుట్టి పెరిగారు.

నవల ఇతివృత్తం, దాని రూపకల్పన ఆమెకు నచ్చడంతో, కథలోని పాత్రలు, సంఘటనలు, ప్రదేశాలకు సంబంధించిన చిత్రాలు గీయడానికి ఎంతో ఆసక్తితో అంగీకరించారు.

ప్రాచీన భారతీయ ప్రజలను ఆమె తన చిత్రాల్లో ఏ విధంగా చూపిస్తారో నాకు ఎలాంటి అవగాహన లేదు. అందుకే ఆమె తొలి చిత్రాలను చూడటానికి ఎంతో ఆసక్తిగా ఎదురుచూశాను.

తరువాత మా పుస్తకానికి రాసిన ముగింపు మాటల్లో ఆమె స్వయంగా ఇలా పేర్కొన్నారు: “హరప్పా: గాడ్స్ సిటీ ఆఫ్ సివిలైజేషన్” నవలకు చిత్రాలు గీయడం తనకు ఎంతో ఆనందాన్ని కలిగించిందని చెప్పారు.

భారతదేశపు అసలైన నాగరికతా నిర్మాతలకు తొలిసారిగా భౌతిక రూపాన్ని తన చిత్రాల ద్వారా అందించిన వ్యక్తిగా ఆమె నిలిచారు.

నేటి ఆదివాసీలు, దళితులు, శూద్రులు తమ ప్రాచీన పూర్వీకులను ఆమె చిత్రాల్లో చూసుకోగలరు. ఆమె చిత్రించిన వ్యక్తుల రూపురేఖలు మధ్య భారతదేశంలోని గొండ్లు, కోయలు, భిల్లులు, సంతాళ్లు తదితర గిరిజన తెగల ప్రజలను విస్తృతంగా పోలి ఉంటాయి.

పురావస్తు పరిశోధనల ఆధారంగా హరప్పా ప్రజల చిత్రణ

ప్రీతి అద్భుతమైన చిత్రకళా కృషి వెనుక పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు, చరిత్రకారులు, మానవ శాస్త్రవేత్తలు చేసిన పరిశోధనలపై ఆమెకు ఉన్న లోతైన అవగాహన ఉంది.

ఈ పరిశోధనలు హరప్పా ప్రజల గురించి, వారి నాగరికత గురించి ఎన్నో విషయాలను వెలుగులోకి తెచ్చాయి. వారి నివాస నిర్మాణాలు, పశుసంపద ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థ, ఆహార ఉత్పత్తి, నీటి నిర్వహణ, ఇతర సాంకేతిక విజయాల గురించి విలువైన సమాచారాన్ని అందించాయి.

అయితే, హరప్పా కుటుంబంలోని ప్రధాన పాత్ర జీవనశైలిని గానీ, జంబూద్వీపం అనే పెద్ద గ్రామాన్ని నిర్మించి, దానిని ప్రాచీన ప్రపంచంలోని తొలి నాగరిక నగరమైన హరప్పాగా అభివృద్ధి చేసిన అనేక ఇతర ప్రజల జీవన విధానాన్ని గానీ ఆమె కల్పనాత్మకంగా, అతిశయోక్తులతో కూడిన రీతిలో చిత్రించలేదు. వారి ప్రాచీన జీవనశైలిని వాస్తవిక దృక్పథంతోనే చిత్రించారు.

జాతి, కులం

భారతదేశంలో కూడా కుల సమస్య జాతి సమస్యతో విడదీయరాని సంబంధం కలిగి ఉంది.

ఈ నవల రాస్తున్నప్పుడు నేను కొన్ని ప్రధాన అంశాలపై ప్రత్యేకంగా దృష్టి సారించాను. గ్రామీణ ప్రజలు జంతువులను ఎలా మచ్చిక చేసుకుని పెంపకం ప్రారంభించారు? వారి ఆర్థిక అభివృద్ధి క్రమంలో కాల్చిన ఇటుకలతో నిర్మించిన భవనాలు, అభివృద్ధి చెందిన వడ్రంగి పనితనం, పెద్ద పెద్ద జలాశయాలు, నీటి పంపిణీ వ్యవస్థలతో కూడిన ఇంతటి విస్తారమైన నగరాన్ని ఎలా నిర్మించగలిగారు?

అలాగే ఉత్పత్తి ఆధారితమైన, పరస్పర సహకారంతో కూడిన, సమానత్వ భావన కలిగిన వారి సామాజిక వ్యవస్థ ఎలా అభివృద్ధి చెందింది? అనే అంశాలను పరిశీలించాను.

హరప్పా ప్రజల నిత్యజీవితం – నాగరికత, సంస్కృతి పరిణామం

హరప్పా నాగరికతను నిర్మించిన ప్రజలు వివిధ జాతి నేపథ్యాల కలయికతో ఏర్పడినవారని, వారిలో కుల వ్యవస్థ లేదని నాకు తెలుసు.

అయితే అది నా నవల ఇతివృత్తం కాదు. వారి నిత్యజీవితం ఎలా ఉండేదన్నదే నా ప్రధాన దృష్టి. ప్రీతి గీసిన చిత్రాలు నా రచనకు ప్రాణం పోశాయి. ఒక ప్రజా సమూహం నాగరికత, సంస్కృతి ఎలా పరిణామం చెందాయో ఆ చిత్రాలు కళ్లకు కట్టినట్లు చూపించాయి.

కాలగర్భంలో కలిసిపోయిన గతాన్ని చిత్రాల్లో ఆవిష్కరించడం

ప్రీతి గీసిన చిత్రాలను పుస్తకం అంతటా పొందుపరిచిన తరువాత, దాని ప్రూఫ్ కాపీలు నాకు అందాయి. వాటిని పరిశీలించినప్పుడు తొలి అధ్యాయాల్లో ఆమె బొమ్మలను గ్రాఫైట్‌తో గీసిన బూడిద రంగు ఛాయల్లో రూపొందించినట్లు గమనించాను.

మధ్య అధ్యాయాలకు వచ్చేసరికి అక్కడక్కడా కొద్దికొద్దిగా రంగులు జోడించారు. చివరి అధ్యాయాలకు వచ్చేసరికి పూర్తి స్థాయి, కంటికి ఇంపుగా కనిపించే ప్రకాశవంతమైన రంగులతో చిత్రాలను రూపొందించారు.

ఆమె రంగుల వినియోగంలో ఈ క్రమమైన మార్పు వెనుక ఉద్దేశం ఏమిటని నేను అడిగాను. పుస్తకం అంతటా చిత్రాలకు స్పష్టమైన వివరాలు గానీ, హద్దులు చూపించే గీతలు గానీ లేకుండా రూపొందించానని ఆమె చెప్పారు. కాలగర్భంలోని గాఢమైన మబ్బుల వెనుక నుంచి కనిపిస్తున్నట్లుగా మనుషులు, జంతువులు, దృశ్యాలను చిత్రించానని వివరించారు.

హరప్పాగా రూపాంతరం చెందబోయే గ్రామంలోని ప్రజలు వేలాది సంవత్సరాలుగా ప్రకృతిలో అంతర్భాగంగా జీవించిన తీరును తొలి నాలుగు అధ్యాయాల్లో చిత్రించానని ఆమె చెప్పారు. ఆ తొలి సమాజాలకు సంబంధించిన ఆనవాళ్లు ప్రస్తుతం ఏవీ మిగిలి లేనందున, ఆ కాలాన్ని ఏకవర్ణ చిత్రాల(Monochrome) రూపంలో ఆవిష్కరించానని వివరించారు.

ప్రకృతితో మమేకమైన జీవితం నుంచి రంగుల ప్రపంచంలోకి..

మూడో అధ్యాయం నుంచి గ్రామస్తులు తమ గ్రామ ప్రజల జీవనాన్ని మెరుగుపరిచే విధంగా ప్రకృతితో కలిసి పనిచేయడం ప్రారంభిస్తారు. ఈ దశ నుంచి కొన్ని దృశ్యాల్లోని వివరాలకు సహజమైన రంగులను జోడించడం మొదలుపెట్టానని ప్రీతి చెప్పారు.

ఉదాహరణకు, నీటి తొట్టె పక్కన ఉన్న నెమలి, శీతాకాలపు అయనాంతం (Winter Solstice) సందర్భంగా నృత్యం చేస్తున్న వారి చేతులకు అలంకరించిన కాల్చిన మట్టి గాజులు, రాగిని కరిగించి లోహాన్ని వెలికితీసే దృశ్యం వంటి వాటికి రంగులు అద్దారు.

ఐదో అధ్యాయం నుంచి పూర్తిగా రంగులతో కూడిన దృశ్యాలను పరిచయం చేయడం ప్రారంభించారు. అయితే, వాటిలో కూడా సహజమైన మట్టి రంగులకే పరిమితమయ్యారు. కూరగాయల రంగులతో అద్దిన కొన్ని వస్త్రాలు, ఎర్రమట్టి ఇటుకలతో నిర్మించిన భవనాలు, చెక్కతో తయారుచేసిన పడవ వంటి వాటిని ఆ రంగుల్లో చిత్రించారు.

ఆర్యుల ప్రవేశం – రంగుల్లో కనిపించిన మారుతున్న పరిణామం

తొమ్మిదో అధ్యాయంలో కొద్దిమంది సంచార ఆర్యులు కథలోకి ప్రవేశిస్తారు. ఈ అధ్యాయం ప్రారంభంలో ప్రీతి ఒక ప్రకృతి దృశ్యాన్ని మృదువైన, నిగూఢమైన రంగుల్లో చిత్రించారు.

అయితే, ఆ దృశ్యంలో ఒకటి మాత్రం ఆందోళనకరంగా కనిపిస్తుంది. దూరంగా ఆకాశం, భూమి కలిసే దిక్కున కొంతమేర కాషాయ రంగు ఆకాశం విస్తరించి ఉంటుంది.

చివరి రెండు అధ్యాయాల కోసం గీసిన చిత్రాల్లో ప్రీతి ఆర్యుల తెల్లటి చర్మవర్ణం కలిగిన శరీరాలను హోలీ పండుగలో కనిపించే గాఢమైన, ప్రకాశవంతమైన రంగుల నేపథ్యంతో చిత్రించారు.

పుస్తకంలోని చివరి చిత్రం మరింత ప్రత్యేకంగా ఉంటుంది. హరప్పాలో జరిగిన పురావస్తు తవ్వకాల్లో లభించిన ఒక చెట్టును ఆధారంగా తీసుకుని, ఆ చెట్టు కొమ్మలపై హరప్పా ప్రజల స్వదేశీ సాంకేతిక పరిజ్ఞానానికి సంబంధించిన చిన్నచిన్న చిత్రాలను అమర్చారు.

ఈ మొత్తం చిత్రాన్ని తెల్లటి కాగితంపై చిత్రించినట్లుగా చూపించారు. ఆ కాగితం అంచులను ప్రకాశవంతమైన కాషాయ-నారింజ రంగు మంటలు క్రమంగా దహించివేస్తున్నట్లుగా చిత్రించారు. అంతేకాదు, ఆ చెట్టు పైభాగం కూడా మంటలకు అంటుకుంది.

ఉత్పత్తి – చిత్రకళ

ఏ జాతి ప్రజలైనా, తెగలైనా లేదా ఒక సామాజిక సమూహమైనా భూమిని సాగుచేసి పంటలు పండించడం ద్వారా, అలాగే ప్రకృతిలో సహజంగా లభించే ఆహార వనరులైన భూమి, జంతువులు, చేపలు, అడవి పండ్లు, దుంపలు మొదలైన వాటిని సేకరించి వినియోగించుకోవడం ద్వారా మనుగడ సాగిస్తాయి.

కానీ ఋగ్వేదం నుంచి మనుధర్మశాస్త్రం వరకు, ఆ తర్వాత కూడా సంస్కృతంలో బ్రాహ్మణులు రచించిన గ్రంథాలు ఆహార ఉత్పత్తిలో, ఆహార సేకరణలో నిమగ్నమైన వివిధ జాతులు, కులాలు, తెగలు, సామాజిక సమూహాల ఉనికినే చరిత్ర నుంచి చెరిపివేశాయి.

ఆర్యుల రాకకు ఎంతో ముందే విలసిల్లిన హరప్పా నాగరికతకు సంబంధించిన సాహిత్యాన్ని నేను విస్తృతంగా అధ్యయనం చేస్తున్నప్పుడు ఈ విషయాన్ని గుర్తించాను.

ప్రపంచంలోనే తొలి గొప్ప నాగరికతగా పేరుగాంచిన హరప్పా నాగరికత అత్యున్నత స్థాయిలో ఉన్న కాలం ముగిసిన దాదాపు 1,500 సంవత్సరాల తర్వాత బ్రాహ్మణులు వేదాలను రచించారు. నేటి భారతదేశంలోని బ్రాహ్మణులు ఆర్య జాతికి ప్రధాన ప్రతినిధులుగా ఉన్నారు.

ఉత్పత్తి కులాల చరిత్రను ఉద్దేశపూర్వకంగా విస్మరించడం

ప్రాచీన గ్రంథాల్లో ఉత్పత్తి కార్యకలాపాల్లో నిమగ్నమైన సామాజిక సమూహాల పాత్రను బ్రాహ్మణులు ఉద్దేశపూర్వకంగానే చేర్చకుండా వదిలేశారు.

క్షత్రియ రాజులతో కలిసి, ఆ సమూహాలకు వారి నిజమైన చరిత్ర గురించి విద్యను అందకుండా చేయడంలో కూడా వారు కీలక పాత్ర పోషించారు.

ఆర్యులు భారత ఉపఖండంలోకి వలస రావడానికి ఎంతో ముందే ఉనికిలో ఉన్న ఒక నాగరికత చరిత్రను వారు చెరిపివేశారు. దాని స్థానంలో తమ సొంత ఊహల్లో మాత్రమే ఉన్న చరిత్రను సృష్టించి, అసలైన చరిత్రకు బదులుగా దానిని ప్రతిష్ఠించారు.

టోనీ జోసెఫ్ ప్రతిపాదించిన వలస సిద్ధాంతం

గొప్ప చరిత్రకారుడు, రచయిత టోనీ జోసెఫ్ తన Early Indians అనే పుస్తకంలో నిరూపించినట్లుగా, హరప్పా నాగరికత రెండు పూర్వీకుల సమూహాల నుంచి వచ్చిన ప్రజలచే నిర్మించబడింది. వారిలో ఒక సమూహం ఆఫ్రికా నుంచి తొలుత వలస వచ్చిన ప్రజలు కాగా, రెండో సమూహం ప్రస్తుతం పశ్చిమ ఇరాన్‌గా పిలవబడుతున్న ప్రాంతం నుంచి వలస వచ్చిన వ్యవసాయదారులు.

ఆఫ్రికా నుంచి వచ్చిన ప్రజలు నల్లని చర్మవర్ణం కలిగి ఉండగా, పశ్చిమ ఆసియా నుంచి వచ్చిన ప్రజలు ఇతర చర్మవర్ణాలకు చెందినవారు. ఈ రెండు వలస సమూహాల ప్రజలు పరస్పరం కలవడం, వారి మధ్య జరిగిన జన్యుపరమైన కలయిక ఫలితంగా హరప్పా ప్రజలు ఏర్పడ్డారు. ఆ తర్వాతి కాలంలో ఈ హరప్పా ప్రజలనే శూద్రులుగా పిలిచి ఉండవచ్చు.

ఆర్యులు, హరప్పా ప్రజల కలయిక – భారతీయ సమాజంలో జాతి, కుల వ్యవస్థ ఆవిర్భావం

తెల్లని చర్మవర్ణం కలిగిన ఆర్యులు మధ్య ఆసియాలోని స్టెప్పీ గడ్డి మైదాన ప్రాంతాల నుంచి ఉత్తర భారత ఉపఖండంలోకి వలస వచ్చారు. వారు క్రమంగా హరప్పా నాగరికతకు చెందిన నల్లని చర్మవర్ణం కలిగిన ప్రజలను కలుసుకుని, వారితో కలిసిపోయారు.

ఈ రెండు సమూహాల కలయికతో విభిన్న జాతి లక్షణాలు కలిగిన జనాభా ఏర్పడింది. శతాబ్దాల తర్వాత బ్రాహ్మణులు ఈ సమాజంపై అన్యాయమైన కుల వ్యవస్థను రుద్దారు.

ఇదే సమయంలో మంగోలియా ప్రాంతం నుంచి వలస వచ్చిన ప్రజలు భారతదేశంలోని తూర్పు ప్రాంతంలో, ప్రస్తుతం ఈశాన్య భారతదేశంగా పిలవబడుతున్న ప్రాంతంలో స్థిరపడ్డారు. వీరి రాకతో భారతీయ సమాజంలోని జాతి–కుల నిర్మాణంలో మరో సామాజిక సమూహం చేరింది.

హరప్పా నాగరికతను నిర్మించిన తొలి వలస ప్రజలు – ఆర్యుల రాక

ప్రీతి రూపొందించిన చిత్రాలు సింధు నదీ ప్రాంతంలో స్థిరపడిన తొలి వలస జాతుల ప్రజలను కళ్లకు కడుతున్నాయి. తరతరాలుగా వారు అక్కడ స్థిరపడి, హరప్పా ఆర్థిక వ్యవస్థను, నాగరికతను, సంస్కృతిని నిర్మించారు. చివరకు ఆర్యులు భారతదేశానికి రావడానికి ఎంతో ముందే, భారతదేశంలోనే అత్యంత ప్రాచీనమైన, గొప్ప పట్టణ నాగరికతను నిర్మించారు.

ఆమె చిత్రాల్లో ఉపయోగించిన రంగులు, ఆ ప్రజలు ఉత్తర, దక్షిణ భారతదేశాల్లోని ద్రావిడ ప్రజానీకాన్ని పోలి ఉన్నారని సూచిస్తున్నాయి.

కొత్తగా వచ్చిన ఆర్యులను కూడా ఆమె తన చిత్రాల్లో చూపించారు. తెల్లని చర్మవర్ణం, నల్లని జుట్టు, నీలి కళ్లతో ఉన్న ఆర్యులు తమ వెంట గుర్రాలు, ఆవులు, ఎద్దులు, ఇనుప ఆయుధాలను తీసుకొచ్చారు.

హరప్పా ప్రజల వారసులు – శూద్రులు, దళితులు, ఆదివాసీలు

హరప్పా ప్రజల వారసులైన నేటి శూద్రులు, దళితులు, ఆదివాసీలు తమ ప్రాచీన జీవన విధానం గురించి పుస్తకాలు రాయకుండా, తర్వాతి కాలంలో వలస వచ్చిన ఆర్యులు నిషేధించారు.

పురావస్తు శాస్త్రం, చరిత్ర, జన్యు పరిశోధనల ద్వారా హరప్పా ప్రజలు, వారి నాగరికత, సంస్కృతి గురించి మనకు లభించిన పరిశోధనల ఆధారంగా, ఆ ప్రాచీన కథను కల్పిత నవల రూపంలో అందించిన తొలి రచన ఇదే.

ప్రాచీన, మధ్యయుగ కాలాల్లో బ్రాహ్మణులు సంస్కృతంలో రచించిన గ్రంథాల్లో స్థానం లేని భారతీయ ప్రజలు వీరే. ఆ గ్రంథాల్లో వీరి ఉనికి, వీరి చరిత్ర కనిపించదు.

అయితే నేడు అధికారంలో ఉన్న కుల–వర్గ శక్తులైన రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్(ఆర్‌ఎస్‌ఎస్), భారతీయ జనతా పార్టీ (బీజేపీ) శక్తులు కూడా శూద్ర, దళిత, ఆదివాసీ విద్యార్థులు ప్రాచీన సంస్కృత గ్రంథాలను చదవాలని, వాటినే అసలైన చరిత్రగా అంగీకరించాలని పాఠశాలలు, కళాశాలల్లో ఒత్తిడి చేస్తూనే ఉన్నాయి.

హరప్పా – నాగరికతకు దేవుని నగరం

హరప్పా: నాగరికతకు దేవుని నగరం అనే ఈ రచన, సంస్కృత గ్రంథాల్లో వర్ణించిన కాలం కంటే ఎంతో ప్రాచీనమైన భారతదేశంలో తొలి భారతీయులు, అంటే తమ పూర్వీకులు, ఎలా కనిపించేవారు, ఎలా జీవించేవారు, ఎలాంటి పనులు చేసేవారు అనే విషయాలను చదివి తెలుసుకోవడానికి, చిత్రాల ద్వారా ప్రత్యక్షంగా చూడడానికి విద్యార్థులకు ఒక అవకాశాన్ని కల్పిస్తుంది.

హరప్పా ప్రజల నిజమైన రూపం – కల్పిత పాత్రలకు భిన్నంగా

రాజా రవివర్మ తన ప్రసిద్ధ చిత్రాల్లో చిత్రించిన రామాయణం, మహాభారతంలోని కల్పిత పాత్రలకు భిన్నంగా, శూద్రులు, దళితులు, ఆదివాసీ ప్రజానీకానికి నిజమైన పూర్వీకులైన హరప్పా ప్రజలను కాక్స్ తన చిత్రాల్లో చూపించారు.

కాక్స్ తన సొంత కుల, వర్గ, జాతి దృక్పథానికి అద్దం పట్టే విధంగా హరప్పా ప్రజలను చిత్రించగా, ప్రీతి మాత్రం హరప్పా ప్రజలు వాస్తవంగా ఎలా ఉండేవారో అలా తన చిత్రాల్లో ఆవిష్కరించారు.

అనువాదం: కె మనోహర రాజు

About the Author

Kancha Ilaiah Shepherd

Ppma_guest_author

వ్యాస రచయిత కంచ ఐలయ్య షెపర్డ్ ఒక రాజకీయ సిద్ధాంతకర్త, సామాజిక కార్యకర్త, రచయిత. ఆయన తాజా పుస్తకం ది శూద్రా రెబెల్లియన్(The Shudra Rebellion).

View All Posts