క్రొవ్విడి లింగరాజు 1904 నవంబరు 3న ఘంటసాలలో జన్మించారు. స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడిగానే కాకుండా, రచయితగా, అనువాదకుడిగా, రాజకీయ నాయకుడిగా ఆయన విశిష్ట సేవలందించారు.
భారతదేశ చరిత్రలో 20వ శతాబ్దపు తొలి దశాబ్దాలు బ్రిటిష్ వలస పాలనకు వ్యతిరేకంగా జాతీయోద్యమం బలపడుతున్న కాలం.
ఒకవైపు మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వంలో సహాయనిరాకరణ, శాసనోల్లంఘన వంటి ఉద్యమాలు సాగుతుండగా, మరోవైపు భగత్‌సింగ్, అల్లూరి సీతారామరాజు వంటి విప్లవకారుల త్యాగాలు యువతరాన్ని ప్రభావితం చేస్తున్నాయి.
ఇలాంటి రాజకీయ వాతావరణంలో పెరిగిన క్రొవ్విడి లింగరాజు జాతీయోద్యమ భావజాలానికి ఆకర్షితులయ్యారు.
స్వాతంత్ర్యం అనేది కేవలం అధికార మార్పిడి కాదని, ప్రజలకు రాజకీయ స్వేచ్ఛ, సామాజిక న్యాయం, సమానత్వం లభించాలనే ఆకాంక్ష ఆయన రచనల్లో కనిపిస్తుంది.
బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా రచనలు – దేశద్రోహం కేసు
1931లో తెలుగు జాతీయవాద వారపత్రిక ‘ది కాంగ్రెస్’లో ఆయన వీరబలి, ప్రథమ స్వాతంత్ర్య సమర వార్షికోత్సవం అనే రెండు వ్యాసాలు రాశారు.
ఈ వ్యాసాల్లో అల్లూరి సీతారామరాజు, భగత్‌సింగ్ వంటి విప్లవ వీరుల త్యాగాలను ప్రస్తావిస్తూ, భారత యువత వారిని ఆదర్శంగా తీసుకోవాలని పిలుపునిచ్చారు.
ఈ రచనలు బ్రిటిష్ పాలకులకు ఆగ్రహం కలిగించాయి. ఫలితంగా భారతీయ శిక్షాస్మృతిలోని 124A సెక్షన్ కింద ఆయనపై దేశద్రోహం కేసు పెట్టి విచారణ జరిపారు.
దేశం కోసం జైలుకు వెళ్లే అవకాశం లభించినందుకు గర్విస్తున్నానని ఆయన ప్రకటించారు. పత్రికా స్వేచ్ఛ, జాతీయ భావజాలం, స్వాతంత్ర్యోద్యమ విలువలను సమర్థిస్తూ ధైర్యంగా నిలబడ్డారు.
రాజకీయ, ప్రజాసేవా రంగంలో కృషి
స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొన్న నాయకులు స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ నిర్మాణంలోనూ భాగస్వాములు కావాల్సిన అవసరాన్ని లింగరాజు గుర్తించారు. ఆయన రాజమండ్రి పురపాలక సంఘం అధ్యక్షుడిగా, శాసనసభ్యుడిగా సేవలందించారు. అఖిల భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల సంఘానికి ఉపాధ్యక్షుడిగా కూడా వ్యవహరించారు.
మున్సిపల్ పాలన అనేది ప్రజల దైనందిన జీవితానికి నేరుగా సంబంధించింది. తాగునీరు, పారిశుద్ధ్యం, రహదారులు, పట్టణ అభివృద్ధి వంటి అంశాలు పురపాలక వ్యవస్థలో కీలకమైనవి.
ఈ ప్రజా పాలనా రంగంలో ఆయన బాధ్యతలు నిర్వహించడం ఆయన జీవితంలో మరో ముఖ్యమైన అధ్యాయం.
సాహిత్య రంగంలో విశేష కృషి
క్రొవ్విడి లింగరాజు కేవలం రాజకీయ నాయకుడు మాత్రమే కాదు. ఆయన మంచి రచయిత, అనువాదకుడు కూడా. ఆయన రచనలు సమాజంలోని వర్గ వైరుధ్యాలు, పేదరికం, మానవ సంబంధాలు, సామాజిక అన్యాయాల వంటి అంశాలను ప్రతిబింబిస్తాయి.
ఆయన ముఖ్యమైన రచనలు: జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ రచించిన ‘ది డిస్కవరీ ఆఫ్‌ ఇండియా’ గ్రంథానికి తెలుగు అనువాదం(భారతదేశం). మాక్సిమ్ గోర్కీ రచించిన ‘మదర్’ నవలకు తెలుగు అనువాదం(అమ్మ). గొప్పోళ్ల న్యాయం(కథల సంపుటి), గోదారి, చతురంగ యోధులు, పాత పరిచయం, తీర్పు కథలు.
ముఖ్యంగా నెహ్రూ రచించిన ది డిస్కవరీ ఆఫ్‌ ఇండియాను తెలుగులోకి అనువదించడం ద్వారా భారతదేశ చరిత్ర, సంస్కృతి, నాగరికత గురించి తెలుగు పాఠకులకు విస్తృతమైన అవగాహన కల్పించడానికి తోడ్పడ్డారు.
మాక్సిమ్ గోర్కీ మదర్ నవలను ‘అమ్మ’ పేరుతో అనువదించడం కూడా ప్రాధాన్యం కలిగిన విషయం. ఈ నవల కార్మికవర్గ చైతన్యం, సామాజిక మార్పు, అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా ప్రజల పోరాటాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.
అవార్డులు, గౌరవాలు
సాహిత్య రంగంలో ఆయన చేసిన కృషికి గుర్తింపుగా పలు గౌరవాలు లభించాయి. సోవియట్ లాండ్ నెహ్రూ అవార్డును ఆయన గెలుచుకున్నారు.
ఈ అవార్డు పొందిన తొలి తెలుగు రచయిత ఆయనే. 1984లో అమరజీవి పులుపుల వెంకట శివయ్య సాహితీ సత్కారం పొందారు.
స్వాతంత్ర్య పోరాటం ఆయుధాలు పట్టిన విప్లవకారుల చరిత్ర మాత్రమే కాదు. పత్రికలు నడిపినవారు, రచనలు చేసినవారు, జైళ్లకు వెళ్లినవారు, ప్రజలను చైతన్యపరిచినవారు, సామాజిక మార్పు కోసం కృషి చేసినవారు కూడా ఆ మహత్తర ఉద్యమంలో భాగస్వాములే. క్రొవ్విడి లింగరాజు అటువంటి బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి.
About the Author
Discover more from The Wire Telugu
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
