ఆధునిక పెట్టుబడిదారీ ప్రపంచంలో హరిత ఇంధనం పర్యావరణ పరిరక్షణకు ప్రతీకగా ప్రచారం పొందుతోంది.
కాలుష్యాన్ని తగ్గించడం, శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం లాంటి లక్ష్యాలతో పునరుత్పాదక ఇంధన రంగం విస్తరిస్తున్నప్పటికీ, ఈ అభివృద్ధి భారాన్ని ఎవరు మోస్తున్నారు అనే ప్రశ్న మరింత కీలకంగా మారుతోంది.
హరిత అభివృద్ధి పేరుతో భూములను కోల్పోతున్న రైతులు, మరోవైపు పెరుగుతున్న కార్పొరేట్ లాభాలు అభివృద్ధి నమూనాపైనే ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నాయి.
గుజరాత్లోని మోర్బీ జిల్లాలో అదానీ సంస్థ చేపట్టిన విద్యుత్ ప్రసార మార్గ నిర్మాణానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన రైతుల ఉద్యమం ఈ వైరుధ్యాన్ని దేశం ముందుంచింది.
ఇది కేవలం నష్టపరిహారం కోసం జరిగిన పోరాటం కాదు; భూమి, జీవనోపాధి, ప్రజాస్వామ్య హక్కులు, ప్రభుత్వ పాత్ర, కార్పొరేట్ ఆధిపత్యంపై సాగిన ప్రజా పోరాటం.
16 రోజుల ఆమరణ నిరాహార దీక్ష..
ఖావ్డా పునరుత్పాదక ఇంధన కేంద్రం నుంచి విద్యుత్ను తరలించేందుకు నిర్మిస్తున్న భారీ విద్యుత్ లైన్లు, టవర్ల వల్ల సాగుభూములు దెబ్బతింటాయని, భూముల విలువ పడిపోతుందని రైతులు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.
తమ డిమాండ్లను పట్టించుకోకపోవడంతో 11 మంది రైతులు 16 రోజులకుపైగా ఆమరణ నిరాహార దీక్ష చేపట్టారు.
ఉద్యమం తీవ్రరూపం దాల్చడంతో ప్రభుత్వం మార్కెట్ ధరకు రెండింతల పరిహారం ఇస్తామని ప్రకటించింది.
అయినప్పటికీ రైతులు నోటి మాటలను నమ్మకుండా, మార్కెట్ ధరకు 4 రెట్లు పరిహారం, చట్టబద్ధమైన ఉత్తర్వులు వెలువడే వరకు పోరాటం కొనసాగిస్తామని స్పష్టం చేశారు.
హక్కులు పాలకుల దయాదాక్షిణ్యాలు కావని, ప్రజల పోరాటాల ద్వారానే సాధ్యమవుతాయని ఈ ఉద్యమం మరోసారి నిరూపించింది.
పాలక వ్యవస్థ నిజస్వరూపం..
ఈ పరిణామాలు ప్రభుత్వం తటస్థంగా వ్యవహరించడం లేదనే ప్రశ్నను కూడా ముందుకు తెచ్చాయి.
ప్రజల జీవనాధారాల కంటే కార్పొరేట్ ప్రాజెక్టులకే ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం, నిరసనలు ఉధృతం అయిన తర్వాత మాత్రమే వెనక్కి తగ్గడం పాలక వ్యవస్థ స్వభావాన్ని బహిర్గతం చేశాయి.
చట్టాలు, అధికార యంత్రాంగం, ప్రభుత్వ నిర్ణయాలు చివరికి ఎవరి ప్రయోజనాలను కాపాడుతున్నాయనే ప్రశ్నకు గుజరాత్ రైతుల పోరాటమే సమాధానంగా నిలిచింది.
కార్పొరేట్ లాభాలే కేంద్రంగా అభివృద్ధి..
భూమి, సంపద, సహజ వనరులు, రాజకీయ అధికారంపై ఎవరి ఆధిపత్యం ఉండాలనే సంఘర్షణ సమాజంలో నిరంతరం కొనసాగుతూనే ఉంది.
భూమిని జీవనాధారంగా చూసే రైతులకు, భూమిని లాభాల సాధనంగా చూసే కార్పొరేట్ శక్తులకు మధ్య జరిగే ఘర్షణకు ఈ ఉద్యమం తాజా ఉదాహరణ.
పెట్టుబడిదారీ అభివృద్ధిలో భూమి, నీరు, ప్రకృతి, చివరకు హరిత ఇంధనం కూడా లాభాల సాధనంగా మారుతున్నాయి.
పర్యావరణ పరిరక్షణ అవసరం అనేది వివాదాస్పద అంశం కాదు. కానీ ఆ పేరుతో రైతులే మూల్యం చెల్లించాల్సి వస్తే, అది ప్రజల సంక్షేమాన్ని కేంద్రంగా చేసుకున్న అభివృద్ధి కాదు; కార్పొరేట్ లాభాలను కేంద్రంగా చేసుకున్న అభివృద్ధి.
రైతాంగ ఐక్యత ఆవశ్యకత..
ఈ పోరాటం భారత రైతాంగ ఉద్యమాల సామాజిక నిర్మాణంపై కూడా ఒక కీలకమైన ప్రశ్నను ముందుకు తెస్తోంది.
భూమిని కోల్పోయే ముప్పు అందరికీ ఉన్నప్పటికీ, భూసేకరణ వ్యతిరేక పోరాటాల్లో ప్రధానంగా కనిపించేది చిన్న, సన్నకారు రైతులైన దళిత, బహుజన, ఆదివాసీ, గిరిజన, మైనారిటీ వర్గాలే.
దేశంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో గ్రామీణ సమాజాన్ని విభజిస్తున్న కుల ఆధిపత్య భావజాలం విస్తృత రైతాంగ ఐక్యతకు అడ్డంకిగా మారుతోంది.
ప్రజా వ్యతిరేక విధానాలు కులాన్ని చూసి దెబ్బకొట్టవు; అవి ప్రజల జీవనాధారాలనే లక్ష్యంగా చేసుకుంటాయి. అందువల్ల భూమి, జీవనోపాధి, సామాజిక న్యాయం లాంటి ఉమ్మడి ప్రశ్నలపై రైతులు, కార్మికులు, శ్రామిక ప్రజలు విస్తృత ఐక్యతతో ముందుకు రావడం నేటి అవసరం.
ప్రజల సంఘటిత శక్తికి విజయం..
గుజరాత్ రైతుల ఉద్యమం మరో గొప్ప సత్యాన్ని నిరూపించింది. కార్పొరేట్ శక్తులు ఎంత బలంగా ఉన్నా, ప్రజలు ఐక్యంగా పోరాడితే పాలకులు వెనక్కి తగ్గక తప్పదు. ఈ విజయం నష్టపరిహారం పెంపుకు మాత్రమే పరిమితం కాదు; సంఘటిత ప్రజా ఉద్యమం ప్రభుత్వ నిర్ణయాలను కూడా మార్చగలదని నిరూపించింది.
భూమి, జీవనోపాధి, ప్రజాస్వామ్య హక్కుల కోసం జరిగే పోరాటాలు ఐక్యంగా సాగినప్పుడే ప్రజా వ్యతిరేక విధానాలను వెనక్కి నెట్టడం సాధ్యమవుతుందని ఈ ఉద్యమం దేశానికి స్పష్టమైన సందేశం ఇచ్చింది.
విభజన రాజకీయాలకు అతీతంగా..
ప్రజలను కులం, మతం, ప్రాంతం, భాష, లింగం పేర్లతో విభజించడం పాలక వర్గాలకు లాభదాయకం కావచ్చు; కానీ ప్రజలకు కాదు.
ప్రజా వ్యతిరేక విధానాలు కులాలను చూసి దాడి చేయవు; అవి రైతును, కార్మికుడిని, యువతను, శ్రామిక ప్రజలను ఒకే విధంగా ప్రభావితం చేస్తాయి. అందువల్ల కులం, మతం, ప్రాంతం, భాష, లింగం అనే విభజనలను అధిగమించి, ప్రజల ఉమ్మడి ప్రయోజనాల కోసం సంఘటితంగా పోరాడటమే నేటి అత్యవసరం.
అధికారంలో ఎవరు ఉన్నారన్నది కాదు, వారు ఎవరి ప్రయోజనాలను కాపాడుతున్నారన్నదే అసలు ప్రశ్న. ప్రజల రక్షణకు ఆధారం కులాధికారం కాదు; ప్రజల సంఘటిత శక్తి.
భవిష్యత్ పోరాటాలకు గుణపాఠం..
గుజరాత్ రైతుల పోరాటం భవిష్యత్తులో జరిగే ప్రతి భూసేకరణ పోరాటానికీ ఒక గుణపాఠం. ప్రజల సమ్మతి, న్యాయమైన పరిహారం, జీవనాధారాల రక్షణ లేకుండా జరిగే ఏ అభివృద్ధి అయినా చివరికి ప్రజా ప్రతిఘటనను ఎదుర్కొంటుంది.
భూమి కేవలం ఆస్తి కాదు; కోట్లాది కుటుంబాల జీవనాధారం, ఆత్మగౌరవానికి పునాది. అందువల్ల నిజమైన అభివృద్ధి కార్పొరేట్ లాభాల చుట్టూ కాదు; ప్రజల జీవన హక్కులు, సామాజిక న్యాయం, ప్రకృతి పరిరక్షణ చుట్టూ నిర్మించబడాలి.
గుజరాత్ రైతులు సాధించిన విజయం ఒక రాష్ట్రానికే పరిమితమైన సంఘటన కాదు; ప్రజా వ్యతిరేక ప్రభుత్వ విధానాలను, కార్పొరేట్ ఆధిపత్యాన్ని ప్రజల సంఘటిత పోరాటం ఎదుర్కోగలదని దేశానికి ఇచ్చిన చారిత్రక సందేశం.
About the Author
Discover more from The Wire Telugu
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
