ఎస్ఐఆర్ – పౌరసత్వ హక్కులను కాలరాసే ఫాసిస్ట్ ప్రాజెక్ట్..

రిటైర్డ్ ఐఏఎస్ అధికారి ఎంజీ దేవసహాయం ‘వార్తా భారతి’ కన్నడ దినపత్రికతో మాట్లాడుతూ ప్రతిపక్షాలు ఓటర్లను దగా చేశాయని చెప్పారు. కర్ణాటక ఓటర్ల జాబితా నుంచి చివరికి ఒక కోటి మందికి పైగా తొలగించబడతారని అన్నారు.

“కర్ణాటకతో సహా పలు రాష్ట్రాల్లో నిర్వహిస్తున్న ఓటర్ల జాబితాల ఎస్ఐఆర్(స్పెషల్ సమ్మరీ రివిజన్) అనేది కేవలం ఓటర్ల జాబితాను సవరించే ప్రక్రియ మాత్రమే కాదు. ఇది ఓటర్ల హక్కులను కాలరాయడానికి, దొడ్డిదారిన ఎన్‌ఆర్‌సీని అమలు చేయడానికి ఉద్దేశించిన ఒక ‘నాజీ-ఫాసిస్ట్ ప్రాజెక్ట్’. ఫాసిస్ట్ పద్ధతిలో వ్యవహరిస్తున్న రాజకీయ నాయకులు దీనిని నడిపిస్తున్నారు” అని ఎస్ఐఆర్ ప్రక్రియను అధ్యయనం చేసిన సీనియర్ రిటైర్డ్ ఐఏఎస్ అధికారి ఎంజీ దేవసహాయం పేర్కొన్నారు.

కాన్స్టిట్యూషన్ కండక్ట్ గ్రూప్ సభ్యుడైన ఎంజీ దేవసహాయంకు ఎన్నికల ప్రక్రియలు, దేశంలో అవసరమైన ఎన్నికల సంస్కరణలపై విస్తృతమైన అనుభవం ఉంది.

2024 ఎన్నికల సమయంలో ఓట్ల తొలగింపు, ఓట్ల దొంగతనం జరిగినట్లు ఆరోపణలు వచ్చాయి. ఈ ఆరోపణలకు సంబంధించిన వ్యవహారాలను వెలుగులోకి తేవడంలో ఆయన ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించారు.

వార్తా భారతితో జరిగిన ఈ ప్రత్యేక ఇంటర్వ్యూలో, కర్ణాటక, ఇతర రాష్ట్రాల్లో జరుగుతున్న ఎస్ఐఆర్ ప్రక్రియ గురించి వార్తా భారతి కన్నడ పత్రిక ప్రతినిధి మనోజ్ ఆజాద్‌తో పంచుకున్న అంశాలు దిగువ ఇస్తున్నాము.

మనోజ్ ఆజాద్: కర్ణాటకలో ఎస్ఐఆర్ ప్రక్రియలో ఇంత పెద్ద సంఖ్యలో ఓటర్లను తొలగించడానికి కారణమేమిటి? సమస్య ప్రక్రియలో ఉందా లేక ఎస్ఐఆర్ వెనుక ఉన్న భావనలోనే ఉందా?

ఎంజీ దేవసహాయం: ఎస్ఐఆర్ అనేది ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియలో జరిగిన ఒక మోసం. దీనిని రూపొందించిన విధానమే ఒక ప్రామాణికమైనది కాదు.

నిబంధనలు, చట్టాలు, రాజ్యాంగ నిబంధనలకు అనుగుణంగా కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం ఎస్ఐఆర్‌ను సరిగ్గా రూపకల్పన చేయలేదు. సమాచార హక్కు చట్టం(ఆర్టీఐ) ద్వారా బయటపడిన వివరాల ప్రకారం, ఎస్ఐఆర్ నిర్ణయం స్వయంగా భారత ఎన్నికల సంఘం తీసుకున్నది కాదు.

“మేము ఈ నిర్ణయం తీసుకోలేదు” అని వారు బహిరంగంగానే చెప్పారు. అలాంటప్పుడు, బహుశా హోం మంత్రి వంటి రాజకీయ నాయకులు దీనిని నిర్ణయించి, భారత ఎన్నికల సంఘంపై రుద్ది ఉండవచ్చు.

నా అభిప్రాయంలో, ముఖ్య ఎన్నికల కమిషనర్ రాజకీయ ఒత్తిళ్లకు సులభంగా లొంగిపోయే వ్యక్తి. మిగిలిన ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు కేవలం పేరుకే ఉన్నారు.

సాధారణంగా, ముగ్గురూ ఐఏఎస్ అధికారులే ఉంటారు. ఐఏఎస్ అధికారులు ఎలా పని చేస్తారో మనకు తెలుసు. ఒక పథకాన్ని ఎలా రూపొందిస్తారు, దాని ఆకృతిని ఎలా డిజైన్ చేస్తారు, తరువాత దానిని ఎలా అమలు చేస్తారో మనకు తెలుసు.

ఎస్ఐఆర్ సరిగ్గా డిజైన్ చేయబడలేదు. దాని ఆకృతి కూడా సరిగ్గా తయారు చేయబడలేదు. ఇప్పుడు దీనిని తొందరపాటుతో, అత్యంత అస్తవ్యస్తమైన రీతిలో అమలు చేస్తున్నారు.

వారు ఎన్‌ఆర్‌సీ(జాతీయ పౌరుల రిజిస్టర్) తీసుకురావాలనుకున్నారు. దానికి వ్యతిరేకంగా పెద్ద ఎత్తున నిరసనలు వ్యక్తమవ్వడంతో, దానిని ఉపసంహరించుకోవాల్సి వచ్చింది.

ఎస్ఐఆర్ నిర్వహించడం వెనుక రెండు లక్ష్యాలు ఉన్నాయి. ఒకటి, ఎన్నికల సంఘాన్ని ఉపయోగించి దొడ్డిదారిన ఎన్‌ఆర్‌సీని అమలు చేయడం. రెండోది, ప్రజల ఓటు హక్కును రద్దు చేయడం. ఓటు హక్కును కోల్పోయే అవకాశం ఎవరికి ఉంది? అసంఘటితంగా ఉన్నవారు, మైనారిటీలు, పత్రాలు లేని ప్రజలు.

కాబట్టి, ఈ మొత్తం ప్రక్రియ అత్యంత అస్తవ్యస్తంగా, విచిత్రమైన రీతిలో నిర్వహించబడింది. అధికారంలో ఉన్న పార్టీకి ఓటు వేసే అవకాశం లేని వీలైనంత ఎక్కువ మంది ప్రజల ఓటు హక్కును కాలరాయడం, దొడ్డిదారిన ఎన్‌ఆర్‌సీని అమలు చేయడమే దీని లక్ష్యం.

మనోజ్ ఆజాద్: అంటే, సరైన నిబంధనలను రూపొందించకుండానే వారు ఈ ప్రక్రియను ప్రారంభించారా? ఎస్ఐఆర్ కింద చేస్తున్న మ్యాపింగ్ రాజ్యాంగబద్ధంగా చెల్లుతుందా?

ఎంజీ దేవసహాయం: అవును. అందుకే ప్రతిచోటా తీవ్రమైన గందరగోళం నెలకొంది. ఓటర్లను చేర్చడానికి బదులుగా, ఈ ప్రక్రియ ఓటర్ల జాబితా నుంచి ప్రజలను తొలగించడానికి దారితీస్తోంది.

ప్రజల కోసం రూపొందించిన ఏ కార్యక్రమాన్నైనా అమలు చేసేటప్పుడు, అది ఆచరణాత్మకంగా, సమర్థవంతంగా అమలు చేయగలిగేదిగా ఉండాలి.

మీరు దీనిని 2002-03లో జరిగిన పరిణామాలతో ముడిపెట్టాలా? మీరు 2002లో అక్కడ ఉన్నారా, మీ తల్లిదండ్రులు అక్కడ ఉన్నారా అని ప్రశ్నిస్తూ, దాని ఆధారంగా సంబంధాన్ని నిరూపించుకోమంటున్నారు. అది ఇరవై మూడు సంవత్సరాల క్రితం నాటి మాట. ఇది ఆచరణలో ఎలా సాధ్యమవుతుంది?

ఉదాహరణకు, నాకు ఇప్పుడు 85 ఏళ్లు. నేను నాలుగు సంవత్సరాల క్రితం తమిళనాడు నుంచి బెంగళూరుకు మారాను. నేను ఇప్పుడు తమిళనాడులో లేనందున, అక్కడ నా పేరు ఓటర్ల జాబితా నుంచి తొలగించబడింది. కానీ ఇక్కడ నన్ను ఎవరూ సంప్రదించలేదు.

2002లో నేను ఎక్కడ ఉన్నానో నేను ఎలా నిరూపించుకోవాలి? నేను 2002లో చెన్నైలో ఉన్నాను. నా తల్లిదండ్రులు ఇప్పుడు జీవించి లేరు. వారు 2003 కంటే ముందే మరణించారు. కాబట్టి, ఈ మ్యాపింగ్ అనేది ప్రశ్నించదగిన ప్రక్రియ.

రాజ్యాంగ విషయానికి వస్తే, రాజ్యాంగం అందరికీ సార్వత్రిక వయోజన ఓటు హక్కును హామీ ఇస్తుంది. ఇది ఒక కలుపుకొని పోయే ప్రక్రియగా ఉండాలి.

ఓటు వేయడానికి అర్హత ఉన్న ప్రతి పౌరుడిని ఓటర్ల జాబితాలో చేర్చాలి. ఓటు హక్కు అనేది ప్రాథమిక హక్కు, మానవ హక్కు కూడా. ఒక వ్యక్తి పౌరుడా కాదా అనే దానిపై తీవ్రమైన సందేహం ఉండి, ఆ వ్యక్తి పుట్టుకతో గానీ లేదా మరొక మార్గంలో గానీ భారతీయ పౌరుడు కాదని నిరూపించబడితే మాత్రమే, ఆ వ్యక్తిని ఓటర్ల జాబితా నుంచి తొలగించవచ్చు.

లేకపోతే, నేను భారత పౌరుడిని. నేను దాదాపు ఎనభై ఐదు సంవత్సరాల క్రితం ఇక్కడే జన్మించాను. నేను ఇక్కడే నివసిస్తున్నాను. నేను భారత పౌరుడిని అని నేను ఎందుకు నిరూపించుకోవాలి?

నిరూపించుకోవడానికి నేను ఏమి చూపించాలి? నేను చదువుకున్న వాడిని కాబట్టి, నా దగ్గర కొన్ని సర్టిఫికెట్లు ఉండవచ్చు. కానీ లక్షలాది, కోట్ల మంది ప్రజల వద్ద సర్టిఫికెట్లు లేవు. వారి వద్ద పాఠశాల సర్టిఫికెట్లు, డిగ్రీ సర్టిఫికెట్లు లేదా ఇతర పత్రాలు లేవు. ఇది ఒక పనికిరాని ఫాసిస్ట్-నాజీ ప్రాజెక్ట్.

మరొక సమస్య ఏమిటంటే, ఈ మొత్తం ప్రక్రియను పూర్తిగా ప్రభుత్వ అధికారుల చేతుల్లో పెట్టేశారు. బీఎల్‌ఓలు(బ్లాక్ లెవల్ ఆఫీసర్లు) దిగువ స్థాయి ప్రభుత్వ సిబ్బంది. మొత్తం ప్రక్రియను వారి చేతుల్లోనే పెట్టారు. మీరు పౌరులా కాదా, మీరు ఓటరా కాదా అని ఒక అంగన్‌వాడీ కార్యకర్త నిర్ణయించే స్థాయికి ఇది చేరుకుంది.

ఉన్నతాధికారుల పాత్ర కేవలం నామమాత్రపు ఆచారంగా మారిపోయింది. మొత్తం ప్రక్రియ పూర్తి బ్యూరోక్రటిక్ వ్యాయామంగా మార్చబడింది.

ఇంత పెద్ద ప్రక్రియకు తనిఖీలు, ఆడిటింగ్ ఉండకూడదా? సాధారణ చిన్న చిన్న కార్యకలాపాలు కూడా తనిఖీలు, ఆడిట్‌లకు లోబడి ఉంటాయి. కాబట్టి, ఇంతటి భారీ ప్రక్రియకు, మేము మొదటి నుండి సూచిస్తున్నట్లుగా సోషల్ ఆడిట్ జరగాలి.

గ్రామ పంచాయతీలు, నగరాల్లోని వార్డు స్థాయిలో సామాజిక తనిఖీలు నిర్వహించాలి. ప్రజలే స్వయంగా ముందుకు రావాలి. ముసాయిదా ఓటర్ల జాబితాను వారి ముందు ఉంచాలి. అక్కడ ఎవరున్నారు, ఎవరు లేరో వారికి బాగా తెలుసు.

ఒక గ్రామంలో ఎవరు నివసిస్తున్నారు, అందులోని పౌరులు ఎవరో ఎవరికి బాగా తెలుస్తుంది? ఆ గ్రామ ప్రజలకే. అందువల్ల, గ్రామసభ ఏర్పాటు చేయాలి. ముసాయిదా ఓటర్ల జాబితాను చదివి వినిపించి, “మేము తయారు చేసిన జాబితా ఇది. ఇది సరైనదేనా?” అని ప్రజలను అడగాలి.

వారు, “ఈ వ్యక్తి ఇక్కడ నివసించడం లేదు, వారు వేరే చోటికి వెళ్లారు” అని చెప్పవచ్చు. అప్పుడు ఆ వ్యక్తిని తొలగించవచ్చు.

అదే సమయంలో, “ఈ వ్యక్తి ఇక్కడ చాలా ఏళ్లుగా నివసిస్తున్నారు, కానీ వారి పేరు జాబితాలో లేదు” అని చెప్పవచ్చు. అప్పుడు ఆ వ్యక్తిని చేర్చవచ్చు. ఆ తర్వాత పంచాయతీ బహిరంగ సమావేశంలో దానికి ఆమోదం తెలపాలి. అది ఆమోదించబడిన తర్వాత, అది ఆఖరి ఓటర్ల జాబితా కావాలి.

మనోజ్ ఆజాద్: కానీ ఈ బీఎల్‌ఓలు ఎక్కడికి వెళ్తున్నారు? వారు అపార్ట్‌మెంట్లను సందర్శిస్తున్నారా?

ఎంజీ దేవసహాయం: ఉదాహరణకు, వారు ఇప్పటివరకు నా అపార్ట్‌మెంట్‌కు రాలేదు. మా అపార్ట్‌మెంట్ కాంప్లెక్స్‌లో దాదాపు 90 ఇళ్లు ఉన్నాయి.

బీఎల్‌ఓ మేనేజర్ దగ్గరకు వచ్చి, కాసేపు కూర్చుని వెళ్లిపోయారని నాకు తెలిసింది. కానీ నాకు గణన ఫారమ్ అందలేదు. ఇప్పుడు వారు నా పేరును ఓటర్ల జాబితా నుండి తొలగించి ఉండవచ్చు లేదా చేర్చకుండా వదిలేసి ఉండవచ్చు.

దేశవ్యాప్తంగా ఇప్పటికే ఐదు నుంచి ఆరు కోట్లకు పైగా ప్రజలను తొలగించారు. కర్ణాటకలోనే ముసాయిదా ఓటర్ల జాబితా నుండి దాదాపు ఒక కోటి మందిని తొలగిస్తారని నేను భావిస్తున్నాను.

ఇప్పుడు ప్రశ్న ఏమిటంటే దీనిని మనం ఎలాంటి ప్రక్రియ అని పిలవాలి? సుప్రీంకోర్టు కూడా ఈ విషయాన్ని సరిగ్గా అర్థం చేసుకోకుండానే దీనికి ఆమోదం తెలిపిందని నేను నమ్ముతున్నాను.

ఈ పనికిరాని ప్రక్రియను వెంటనే నిలిపివేయాలి. పూర్తిగా తిరస్కరించాలి. నేను దీని గురించి ఇకపై చర్చించడానికి కూడా ఇష్టపడటం లేదు.

మనోజ్ ఆజాద్: ఈ పరిస్థితిలో, మీరు కర్ణాటక ప్రభుత్వానికి, ప్రజలకు ఏమి చెప్పాలనుకుంటున్నారు?

ఎంజీ దేవసహాయం: బీహార్, పశ్చిమ బెంగాల్, ఇతర రాష్ట్రాల్లో జరిగిన గందరగోళాన్ని చూసిన తర్వాత, ఇది కర్ణాటకకు కూడా వస్తుందని మేము ఊహించాము. అందుకే మేము ముందస్తు జాగ్రత్తలు తీసుకున్నాము. నేను పౌర సమాజానికి చెందిన ప్రజలకు మార్గదర్శకత్వం వహిస్తున్నాను.

సోషల్ ఆడిట్ డిమాండ్ చేయమని వారికి చెప్పాను. పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థలో బలమైన సంప్రదాయం ఉన్నందున సోషల్ ఆడిట్ నిర్వహించడానికి కర్ణాటక అనుకూలమైన రాష్ట్రం.

మరోవైపు కర్ణాటకలో రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం కూడా ఉంది. ఎన్నికల సంఘం లాగే, సరైన, విశ్వసనీయమైన ఓటర్ల జాబితాను తయారు చేయడంలో ఇది కూడా పాత్ర పోషిస్తుంది.

కాబట్టి, పంచాయతీలు, వార్డు కమిటీలను భాగస్వామ్యం చేస్తూ రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం ద్వారా ప్రక్రియను ప్రారంభించాలి. వారి ద్వారా సరైన సోషల్ ఆడిట్ నిర్వహించాలి.

అది ప్రజలలో నమ్మకాన్ని కలిగిస్తుంది. ఓటర్ల జాబితా నుంచి అర్హులైన ఎవరిని తొలగించకూడదు. తమ ఓటు భద్రంగా ఉందనే నమ్మకం ప్రజలకు ఉండాలి.

ఒకవేళ ఎవరినైనా తొలగించినట్లయితే, అది సరైన, సమర్థనీయమైన కారణంతోనే జరిగిందని నిర్ధారించుకోవాలి.

ఈ అంశంపై మేము రాజకీయ నాయకులతో వరుస చర్చలు జరిపాము, ఎందుకంటే రాజకీయ పార్టీలు కూడా ఇందులో పాల్గొని ఉండాలి.

మేము ఉప ముఖ్యమంత్రితో సమావేశమయ్యాము. ఆయన ఇప్పుడు ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నారు. వారందరూ “అవును, ఇది మంచి సూచన. మేము చేస్తాము” అని చెప్పారు.

కొన్ని గ్రామాల్లో దీనిని ప్రయోగాత్మకంగా అమలు చేశారు కూడా. ఒక నోట్ కూడా తయారు చేశారు. కానీ తుది నిర్ణయం తీసుకునే ముందు, “హైకమాండ్ నుంచి అనుమతి తీసుకోవాలి” అన్నారు.

వారిలో ఒకరు ఈ ప్రతిపాదనతో ఢిల్లీ వెళ్లారు. కానీ హైకమాండ్ దానిని విచ్ఛిన్నం చేసింది. కాంగ్రెస్ హైకమాండ్ ఆఫీస్ ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ మూలకాలతో నిండిపోయింది. నేను వారి పేర్లు చెప్పాలనుకోవడం లేదు. రాహుల్ గాంధీ చుట్టూ ఉన్న కొందరు వ్యక్తులు ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ ఏజెంట్లు. వారు వెంటనే ఈ ప్రతిపాదనను చెడగొట్టారు. వీలైనంత ఎక్కువ మంది ఓటర్ల హక్కులను కాలరాయడానికి వారు ఆర్‌ఎస్‌ఎస్‌తో చేతులు కలిపారనేది నా ఆరోపణ.

స్వతంత్ర నిర్ణయం తీసుకునే స్వేచ్ఛ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు ఇచ్చి ఉంటే, వారు చేసి ఉండేవారు. వారు ఒక తీర్మానాన్ని ఆమోదించి, సోషల్ ఆడిట్‌ను తప్పనిసరి చేయడానికి ప్రక్రియను సవరించి ఉండేవారు. కానీ నాకు ఉన్న సమాచారం ప్రకారం, హైకమాండ్ దీనిని విచ్ఛిన్నం చేసింది.

ఈ విషయంలో కాంగ్రెస్ చాలా విచిత్రంగా వ్యవహరిస్తోంది. వారు కూడా ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ మూలకాలతో చేతులు కలిపారు. ఈ అంశంపై వారు ఎలాంటి వ్యతిరేకతని చూపలేదు. వారి వైఖరి కేవలం మాటలకే పరిమితమైన వ్యతిరేకత తప్ప, ఆచరణలో ఏమీ లేదు.

ఫలితంగా, కర్ణాటకలోని లక్షలాది, కోట్ల మంది ప్రజలు కూడా తమ ఓటు హక్కును కోల్పోబోతున్నారు. ఇది ప్రజాస్వామ్యం కాదు. ప్రజాస్వామ్యం పేరిట జరుగుతున్న మోసం ఇది. అదే అసలు నిజం.

పౌర సమాజం తన వల్ల అయినంత వరకు చేసింది. కానీ రాజకీయ పార్టీలు అత్యంత దారుణమైన రీతిలో ప్రజలను వదిలేశాయి. ఏది ఏమైనా, పౌర సమాజ సంస్థలు ప్రజలను వదిలిపెట్టకూడదు. వారు కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి తెస్తూనే ఉండాలి. త్వరలోనే ఇదంతా వెలుగులోకి వస్తుంది.

రచయిత: మనోజ్ ఆజాద్

(పై ఇంటర్వ్యూ ‘వార్తా భారతి’ కన్నడలో ప్రచురించింది. సౌజన్యం: సబ్రంగ్ ఇండియా)

About the Author

The Wire Editorial Team

Administrator

View All Posts