1939 సెప్టెంబర్ 1 మానవ చరిత్రలో మరచిపోలేని రోజు. ఆ రోజు అడాల్ఫ్ హిట్లర్ నాయకత్వంలోని నాజీ జర్మనీ పోలాండ్పై దాడి చేయడంతో రెండో ప్రపంచ యుద్ధానికి నాంది పలికింది. ఆ యుద్ధం 1945 వరకు కొనసాగింది. ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలు ఇందులో ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా పాల్గొన్నాయి.
ఇది కేవలం రెండు సైనిక కూటముల మధ్య జరిగిన యుద్ధం కాదు. ఒకవైపు ఫాసిజం, జాతి ఆధిపత్యం, విస్తరణవాదం, నియంతృత్వం ఉండగా, మరోవైపు వాటిని ఓడించేందుకు ఏర్పడిన విస్తృత మిత్రరాజ్య కూటమి ఉంది.
ఈ యుద్ధంలో కోట్లాది మంది సైనికులు, సామాన్య పౌరులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ముఖ్యంగా యూరప్లోని యూదులపై నాజీ జర్మనీ ఒక పథకం ప్రకారం నిర్వహించిన సామూహిక హత్య, హోలోకాస్ట్ మానవ నాగరికత చరిత్రలో అత్యంత భయంకరమైన, క్రూరమైన మారణహోమంగా నిలిచింది.
నాజీ జర్మనీ, దాని మిత్రులు, సహకారులు సుమారు 60 లక్షల మంది యూదులను హత్య చేశారు.
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత ఏర్పడిన పరిస్థితులు, రెండో ప్రపంచ యుద్ధానికి మూలాలను అర్థం చేసుకోవాలంటే మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తరువాతి పరిస్థితులను పరిశీలించాలి.
1914–1918 మధ్య జరిగిన మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం జర్మనీకి తీవ్ర పరాజయాన్ని మిగిల్చింది. 1919లో కుదిరిన వెర్సైల్స్ ఒప్పందం ద్వారా జర్మనీపై భారీ ఆర్థిక, సైనిక, భౌగోళిక ఆంక్షలు విధించబడ్డాయి.
జర్మనీలో నిరుద్యోగం, ద్రవ్యోల్బణం, పేదరికం, జాతీయ అవమాన భావన పెరిగాయి.
ఈ పరిస్థితులను అడాల్ఫ్ హిట్లర్, అతని నాజీ పార్టీ రాజకీయంగా ఉపయోగించుకుంది. హిట్లర్ జర్మనీకి తిరిగి గౌరవాన్ని తీసుకువస్తానని, నిరుద్యోగాన్ని తొలగిస్తానని, దేశాన్ని బలమైన సైనిక శక్తిగా మారుస్తానని ప్రచారం చేశాడు.
అయితే నాజీ సిద్ధాంతంలో ఒక ప్రమాదకరమైన అంశం ఉంది. జర్మన్ “ఆర్యన్” జాతి ఇతరులకంటే శ్రేష్ఠమైనదనే జాత్యహంకారం. యూదులు, రోమా ప్రజలు, వికలాంగులు, రాజకీయ ప్రత్యర్థులు, కమ్యూనిస్టులు తదితర అనేక వర్గాలను నాజీలు శత్రువులుగా గుర్తించారు.
హిట్లర్ అధికారంలోకి రావడం..
1933 జనవరిలో హిట్లర్ జర్మనీ ఛాన్సలర్గా నియమితుడయ్యాడు. అధికారంలోకి వచ్చిన వెంటనే ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థను క్రమంగా ధ్వంసం చేశాడు. ఇతర రాజకీయ పార్టీలను నిషేధించాడు. స్వేచ్ఛా పత్రికలను అణచివేశాడు, రాజకీయ ప్రత్యర్థులను జైలుకు, నిర్బంధ శిబిరాలకు పంపించాడు. యూదులపై కూడా వెంటనే వివక్ష ప్రారంభమైంది.
1935 న్యూరెంబర్గ్ చట్టాలు యూదుల జర్మన్ పౌరసత్వాన్ని హరించాయి. వారి సామాజిక, ఆర్థిక జీవితంపై అనేక ఆంక్షలు విధించబడ్డాయి. 1938లో క్రిస్టల్నాఖ్ట్ పేరుతో యూదుల ఇళ్లు, వ్యాపార సంస్థలు, ప్రార్థనా స్థలాలపై విస్తృత దాడులు జరిగాయి. అంటే హోలోకాస్ట్ ఒక్క రోజులో ప్రారంభమైనది కాదు.
1933లో వివక్ష -> 1935లో చట్టబద్ధమైన అణచివేత -> 1938లో బహిరంగ హింస -> యుద్ధ సమయంలో సామూహిక హత్య -> చివరకు సంపూర్ణ నిర్మూలన ప్రయత్నంగా అది క్రమంగా తీవ్రమైంది.
హిట్లర్ విస్తరణవాదం..
హిట్లర్ కేవలం జర్మనీని పునర్నిర్మించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకోలేదు. తూర్పు యూరప్లో జర్మన్ ప్రజలకు “లెబెన్స్రామ్” – అంటే జీవించడానికి మరింత భూభాగం అవసరమని నాజీ సిద్ధాంతం ప్రచారం చేసింది.
ఆస్ట్రియాను విలీనం చేసుకుంది. చెకోస్లోవేకియాపై ఆధిపత్యం సాధించింది. తరువాత పోలాండ్పై దృష్టి పెట్టింది.
1939 సెప్టెంబర్ 1న జర్మనీ పోలాండ్పై దాడి చేసింది. దీనికి ప్రతిస్పందనగా బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్ సెప్టెంబర్ 3న జర్మనీపై యుద్ధం ప్రకటించాయి. ఇలా రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైంది.
యూదులపై హిట్లర్ ఎందుకు దాడి చేశాడు?
నాజీ సిద్ధాంతంలో యూదులపై యాంటీ-సెమిటిజం(యూదు వ్యతిరేకత) ఒక ప్రాథమిక సిద్ధాంతం. జర్మనీ ఎదుర్కొంటున్న ఆర్థిక, రాజకీయ సమస్యలకు యూదులను నిందించడం ద్వారా హిట్లర్ ప్రజల అసంతృప్తిని ఒక సమాజంపైకి మళ్లించాడు.
ఇది ఒక ప్రమాదకరమైన రాజకీయ పద్ధతి. ప్రజల అసలు సమస్యలకు పరిష్కారం చూపకుండా, ఒక “శత్రు సమూహాన్ని” సృష్టించి దానిని నిందించడం. యూదులను జర్మనీకి అంతర్గత శత్రువులుగా చిత్రీకరించారు. కానీ వాస్తవానికి యూదులు జర్మనీ ఎదుర్కొన్న ఆర్థిక సమస్యలకు కారణం కాదు.
హోలోకాస్ట్ – ఆరు మిలియన్ల యూదుల మారణహోమం..
రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైన తరువాత జర్మనీ అనేక యూరోపియన్ దేశాలను ఆక్రమించింది. దీంతో లక్షలాది యూదులు నాజీ నియంత్రణలోకి వచ్చారు.
మొదట వారిని ప్రత్యేక ప్రాంతాల్లోకి తరలించారు. ఘెట్టోస్లో నిర్బంధించారు. ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. బలవంతపు శ్రమకు పంపించారు. ఆహారం, వైద్యం వంటి ప్రాథమిక అవసరాలను నిరాకరించారు. తరువాత నాజీ విధానం మరింత భయంకరమైన దశకు చేరింది.
1941 తరువాత నాజీ నాయకత్వం యూరప్లోని యూదులను వ్యవస్థాపితంగా నిర్మూలించే కార్యక్రమాన్ని అమలు చేసింది. దీనినే “ఫైనల్ సొల్యూషన్” అని పిలిచారు.
నాజీలు ప్రత్యేకంగా సామూహిక హత్య కోసం కిల్లింగ్ సెంటర్లు ఏర్పాటు చేశారు. ప్రధానమైనవి ఆష్విట్జ్-బిర్కెనౌ, ట్రెబ్లింకా, బెల్జెక్, సోబిబోర్, చెల్మ్నో. వీటిలో విషవాయువులతో సామూహిక హత్యలు జరిగాయి.
అయితే హోలోకాస్ట్ కేవలం గ్యాస్ ఛాంబర్లలో జరిగిన హత్యలకు మాత్రమే పరిమితం కాదు. నాజీలు సామూహిక కాల్పులు, ఆకలితో చంపడం, వ్యాధులకు గురిచేయడం, బలవంతపు శ్రమ, నిర్బంధ శిబిరాల్లో హింస, మరణ యాత్రలు వంటి పద్ధతులను కూడా ఉపయోగించారు.
ఒక అంచనా ప్రకారం సుమారు 27 లక్షల మంది యూదులు కిల్లింగ్ సెంటర్లలో, సుమారు 20 లక్షల మంది సామూహిక కాల్పులు, సంబంధిత మారణహోమాల్లో హత్య చేయబడ్డారు.
మొత్తం సుమారు 60 లక్షల యూదులు హత్య చేయబడ్డారు. అంటే యుద్ధానికి ముందు యూరప్లో ఉన్న యూదు జనాభాలో దాదాపు మూడింట రెండు వంతులు.
యూదులు మాత్రమే నాజీల బాధితులు కాదు. హిట్లర్ పాలనలో యూదులతో పాటు అనేక ఇతర వర్గాలు కూడా హింసకు గురయ్యాయి. వారిలో సోవియట్ యుద్ధ ఖైదీలు, పోలిష్ పౌరులు, రోమా ప్రజలు, వికలాంగులు, కమ్యూనిస్టులు, సోషలిస్టులు, ట్రేడ్ యూనియన్ కార్యకర్తలు, రాజకీయ ప్రత్యర్థులు, యెహోవా విట్నెస్లు ఉన్నారు.
అందువల్ల నాజీయిజాన్ని కేవలం “యూదు వ్యతిరేకత”గా మాత్రమే చూడటం సరైంది కాదు. అది జాత్యహంకారం, నియంతృత్వం, రాజకీయ అణచివేత, సైనిక విస్తరణవాదం, సామూహిక హత్యలను కలిపిన ఫాసిస్టు వ్యవస్థ.
సోవియట్ యూనియన్ పాత్ర – తూర్పు రంగంలో మహా పోరాటం..
రెండో ప్రపంచ యుద్ధంలో సోవియట్ యూనియన్ పాత్ర అత్యంత కీలకం. 1941 జూన్ 22న హిట్లర్ ఆపరేషన్ బార్బరోస్సా పేరుతో సోవియట్ యూనియన్పై భారీ దాడి ప్రారంభించాడు. జర్మనీ మూడు మిలియన్లకు పైగా సైనికులతో సోవియట్ భూభాగంలోకి దూసుకెళ్లింది.
హిట్లర్ లక్ష్యం సోవియట్ ప్రభుత్వాన్ని కూల్చడం, విస్తారమైన భూభాగాన్ని ఆక్రమించడం, వనరులను స్వాధీనం చేసుకోవడం. కానీ సోవియట్ ప్రజలు తీవ్ర ప్రతిఘటన చేశారు.
స్టాలిన్గ్రాడ్ – కీలక మలుపు..
1942–43 స్టాలిన్గ్రాడ్ యుద్ధం రెండో ప్రపంచ యుద్ధంలో ఒక గొప్ప మలుపు. జర్మన్ సైన్యం భారీ నష్టాలను చవిచూసింది. తరువాత కుర్స్క్ యుద్ధం(1943)లో కూడా జర్మన్ దళాలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి.
ఆ తరువాత రెడ్ ఆర్మీ పశ్చిమ దిశగా ముందుకు సాగుతూ చివరకు బెర్లిన్ను స్వాధీనం చేసుకుంది. సోవియట్ భూభాగంలో జరిగిన యుద్ధం మానవ నష్టాల పరంగా అపారమైనది.
యుద్ధంలో ఎక్కువ కాలం జర్మన్ వెర్మాక్ట్ దళాల్లో సుమారు 75–80 శాతం తూర్పు రంగంలోనే నిమగ్నమయ్యాయి.
జర్మన్ సైనిక మరణాల్లో సుమారు 80 శాతం తూర్పు రంగంలోనే సంభవించాయి. అందువల్ల నాజీ జర్మనీ సైనిక ఓటమిలో సోవియట్ యూనియన్ పాత్రను విస్మరించడం అసాధ్యం.
బ్రిటన్ పాత్ర..
యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు బ్రిటన్ జర్మనీకి వ్యతిరేకంగా నిలిచింది. 1940లో ఫ్రాన్స్ పడిపోయిన తరువాత యూరప్లో జర్మనీకి ఎదురుగా ప్రధాన శక్తిగా బ్రిటన్ మిగిలింది.
1940లో జర్మనీ బ్రిటన్ను వైమానికంగా ఓడించేందుకు ప్రయత్నించింది. బ్రిటిష్ రాయల్ ఎయిర్ ఫోర్స్ తీవ్రంగా ప్రతిఘటించింది. జర్మనీ బ్రిటన్పై సంపూర్ణ ఆధిపత్యాన్ని సాధించలేకపోయింది.
బ్రిటన్ యుద్ధంలో కొనసాగడం అత్యంత ముఖ్యమైన విషయం. అది హిట్లర్కు ఒక స్పష్టమైన సందేశం ఇచ్చింది.
పశ్చిమ యూరప్లో నాజీ జర్మనీకి ఇంకా ఒక ప్రధాన శత్రువు ఉంది. బ్రిటన్ తరువాత ఉత్తర ఆఫ్రికా యుద్ధాల్లో పాల్గొంది. మధ్యధరా ప్రాంతంలో పోరాడింది. జర్మనీపై వైమానిక దాడులు చేసింది. చివరకు అమెరికాతో కలిసి పశ్చిమ యూరప్ విముక్తిలో కీలక పాత్ర పోషించింది.
అమెరికా పాత్ర – మొదట పరోక్ష సహాయం, తరువాత ప్రత్యక్ష యుద్ధం..
మొదట్లో యుద్ధంలో ప్రత్యక్షంగా అమెరికా పాల్గొనలేదు. అయితే అది బ్రిటన్కు, ఇతర మిత్రదేశాలకు ఆయుధాలు, ఆహారం, ముడిసరుకులు, వాహనాలు తదితరాలను అందించడం ప్రారంభించింది. లెండ్-లీజ్ కార్యక్రమం ద్వారా 1940 నుంచే అమెరికా బ్రిటన్కు పెద్ద ఎత్తున సహాయం అందించింది.
1941లో సోవియట్ యూనియన్కూ సహాయం విస్తరించింది. అమెరికా అధికారికంగా 1941 డిసెంబర్లో యుద్ధంలోకి ప్రవేశించింది.
జపాన్ పెర్ల్ హార్బర్పై దాడి చేసిన తరువాత అమెరికా యూరప్లో భారీ సైన్యాన్ని మోహరించింది. విస్తారమైన ఆయుధ ఉత్పత్తి చేసింది.
బ్రిటన్కు సైనిక, ఆర్థిక సహాయం చేసింది. సోవియట్ యూనియన్కు లెండ్-లీజ్ ద్వారా సరఫరాలు చేసింది.
ఉత్తర ఆఫ్రికా, ఇటలీ ప్రాంతాల్లో పోరాడింది. చివరకు పశ్చిమ యూరప్లో రెండో ప్రధాన సైనిక రంగాన్ని ప్రారంభించింది.
డీ-డే – పశ్చిమ యూరప్లో రెండో రంగం..
1944 జూన్ 6న బ్రిటన్, అమెరికా, ఇతర మిత్రదేశాల సైన్యాలు ఫ్రాన్స్లోని నార్మాండీ తీరంలో భారీ దాడి ప్రారంభించాయి. దీనిని డీ-డే / నార్మాండీ ఇన్వేషన్ అంటారు. దీంతో జర్మనీ పశ్చిమ, తూర్పు రెండు ప్రధాన భూభాగాలపై యుద్ధం చేయాల్సి వచ్చింది.
తూర్పున సోవియట్ రెడ్ ఆర్మీ ముందుకు వస్తుండగా, పశ్చిమంలో అమెరికా, బ్రిటన్, ఇతర మిత్రదేశాల సైన్యాలు ముందుకు సాగాయి. ఇది నాజీ జర్మనీకి వ్యూహాత్మకంగా అత్యంత తీవ్రమైన పరిస్థితిని సృష్టించింది.
ముగింపు దశ – బెర్లిన్ పతనం..
1944 చివరికి జర్మనీ పరిస్థితి పూర్తిగా మారిపోయింది. తూర్పు నుంచి సోవియట్ రెడ్ ఆర్మీ ముందుకు వచ్చింది. పశ్చిమం నుంచి అమెరికా, బ్రిటన్, ఇతర మిత్రదేశాలు జర్మనీ వైపు దూసుకెళ్లాయి. 1945 ఏప్రిల్లో బెర్లిన్పై సోవియట్ దాడి ప్రారంభమైంది.
హిట్లర్ బెర్లిన్లోని బంకర్లో ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు. 1945 మే 8న నాజీ జర్మనీ లొంగిపోయింది. యూరప్లో రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసింది.
మూడు ప్రధాన మిత్ర శక్తుల పాత్ర..
ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని గుర్తించాలి. రెండో ప్రపంచ యుద్ధ విజయం ఒక్క దేశం వల్ల రాలేదు. సోవియట్ యూనియన్ తూర్పు రంగంలో అపారమైన సైనిక, మానవ నష్టాన్ని భరించింది.
బ్రిటన్ 1940లో జర్మనీకి ఎదురు నిలిచి యుద్ధాన్ని కొనసాగించింది. అమెరికా తన అపారమైన పారిశ్రామిక, ఆర్థిక, సైనిక సామర్థ్యాన్ని మిత్రదేశాల యుద్ధ ప్రయత్నానికి ఉపయోగించింది.
అమెరికా, బ్రిటన్ రెండూ సోవియట్ యుద్ధ ప్రయత్నానికి కూడా లెండ్-లీజ్ ద్వారా సరఫరాలు చేశాయి. కాబట్టి మిత్రదేశాల సమిష్టి శక్తి నాజీ జర్మనీని ఓడించింది.
హోలోకాస్ట్ – మానవాళికి శాశ్వత హెచ్చరిక..
రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసే సమయానికి నాజీలు, వారి సహచరులు సుమారు 60 లక్షల యూదులను హత్య చేశారు. అది కేవలం ఒక యుద్ధ నేరం కాదు. అది ఒక సమాజాన్ని దాని జాతి, మతం కారణంగా పూర్తిగా నిర్మూలించడానికి ఒక ఆధునిక రాజ్య యంత్రాంగాన్ని ఉపయోగించిన సామూహిక మారణహోమం.
ఈ హత్యల్లో ప్రభుత్వ యంత్రాంగం, పోలీసులు, సైన్యం, ఎస్ఎస్, రైల్వేలు, జైళ్లు, నిర్బంధ శిబిరాలు, పరిపాలనా వ్యవస్థలు వంటి అనేక సంస్థలు ఉపయోగించబడ్డాయి. అందుకే హోలోకాస్ట్ మనకు ఒక అత్యంత ముఖ్యమైన గుణపాఠం నేర్పుతుంది.
ప్రజాస్వామ్యం బలహీనపడినప్పుడు, ద్వేషాన్ని రాజకీయ ఆయుధంగా ఉపయోగించినప్పుడు, ఒక సమాజాన్ని “శత్రువు”గా చిత్రీకరించినప్పుడు, మానవ హక్కులను హరించినప్పుడు పరిణామాలు ఎంత భయంకరంగా ఉంటాయో హోలోకాస్ట్ తెలియజేస్తుంది.
రెండో ప్రపంచ యుద్ధం మనకు నేర్పిన పాఠాలు..
ఫాసిజాన్ని తక్కువ అంచనా వేయకూడదు. నాజీ జర్మనీ మొదట్లో ఒక రాజకీయ ఉద్యమంలా కనిపించినా, అది చివరకు యుద్ధం, మారణహోమానికి దారితీసింది.
ఒక సమాజాన్ని దేశ సమస్యలకు కారణంగా చూపించడం చివరకు సామూహిక హింసకు దారితీయవచ్చు. ప్రజాస్వామ్య సంస్థలను రక్షించాలి. ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థను ఒక్కరోజులోనే కాకుండా, క్రమంగా బలహీనపరచవచ్చు. ఆర్థిక సంక్షోభానికి సమాజాన్ని నిందించడం తప్పు, పరిష్కారం కాదు.
జర్మనీ ఆర్థిక, సామాజిక సమస్యలకు యూదులను బాధ్యులుగా చూపించడం ఒక రాజకీయ మోసం. అంతర్జాతీయ ఐక్యత అవసరం. నాజీ జర్మనీని ఓడించడానికి సోవియట్ యూనియన్, బ్రిటన్, అమెరికా, అనేక ఇతర దేశాలు కలిసి పోరాడాయి.
యుద్ధంలో విజయం మాత్రమే కాదు, శాంతి నిర్మాణం కూడా ముఖ్యం. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత ఐక్యరాజ్యసమితి ఏర్పడటం, మానవ హక్కులపై అంతర్జాతీయ చర్చలు పెరగడం వంటి పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి.
1939 సెప్టెంబర్ 1న పోలాండ్పై దాడితో ప్రారంభమైన రెండో ప్రపంచ యుద్ధం 1945లో నాజీ జర్మనీ ఓటమితో ముగిసింది.
ఈ యుద్ధంలో హిట్లర్ నాజీ ఫాసిజం తన జాత్యహంకార సిద్ధాంతాన్ని అమలు చేయడానికి ప్రయత్నించింది. దాని అత్యంత భయంకరమైన ఫలితం హోలోకాస్ట్. ఆరు మిలియన్ల యూదుల హత్య.
అయితే నాజీ జర్మనీని ఓడించడంలో సోవియట్ యూనియన్ తూర్పు రంగంలోని అపారమైన పోరాటం, బ్రిటన్ 1940లో చూపిన ప్రతిఘటన, అమెరికా అందించిన పారిశ్రామిక, ఆర్థిక, సైనిక శక్తి, అలాగే ఇతర మిత్రదేశాల పోరాటం కలసి నిర్ణయాత్మక పాత్ర పోషించాయి.
చరిత్రను ఒక దేశం లేదా ఒక నాయకుడి విజయగాథగా కాకుండా, కోట్లాది సాధారణ ప్రజల త్యాగాలు, బాధలు, ప్రతిఘటనల చరిత్రగా చూడాలి.
ముఖ్యంగా “ఒక మనిషిని అతని మతం, జాతి, భాష లేదా జన్మ కారణంగా తక్కువగా చూడటం ప్రారంభమైన చోటే మానవత్వానికి ప్రమాదం మొదలవుతుంది.”
రెండో ప్రపంచ యుద్ధం, హోలోకాస్ట్ మనకు ఇచ్చిన శాశ్వత సందేశం ఏమంటే ఫాసిజానికి వ్యతిరేకంగా ప్రజాస్వామ్యం, ద్వేషానికి వ్యతిరేకంగా మానవత్వం, యుద్ధానికి వ్యతిరేకంగా శాంతి. కానీ నేడు ప్రపంచంలోని వివిధ దేశాలలో తిరిగి రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంకి ముందున్న పరిస్థితులు వస్తున్నాయి.
భారతదేశంలో ఆర్ఎస్ఎస్ కనుసన్నలలోని మోదీ నేతృత్వంలో బీజేపీ అవినీతి, అధిక ధరలు, నిరుద్యోగం లాంటి ప్రజా సమస్యలను పరిష్కరిస్తానని వాగ్దానం చేసి అధికారంలోకి వచ్చింది.
అధికారానికి వచ్చాక వాటన్నింటినీ జుమ్లా అని కొట్టి పడేసింది. అవి పరిష్కారం కాలేదు సరికదా అనేక రెట్లు పెరిగాయి.
ముఖ్యంగా ఐదు కార్పొరేట్ సంస్థలకు ప్రజా వనరులన్నింటినీ ధారాదత్తం చేస్తున్నారు. ప్రశ్నించిన వారిని రకరకాల కేసులలో ఏళ్ల తరబడి జైళ్లలో నిర్బంధిస్తున్నారు.
రాజ్యాంగ సంస్థలన్నింటినీ మోదీ ప్రభుత్వం తన గుప్పెట్లో పెట్టుకుంది. విద్యావ్యవస్థను పూర్తి కాషాయికరణ చేస్తున్నారు. చరిత్ర పుస్తకాలను, తాను చెప్పేదే చరిత్ర అన్నట్టుగా తిరగరాస్తున్నారు.
అధికారికంగా ప్రకటించకుండానే పూర్తి నిర్బంధం అమలు జరుగుతున్నది. భారత ప్రధానికి ప్రపంచమంతా ఛీ కొడుతున్న అమెరికా మాజీ అధ్యక్షుడు అత్యంత సన్నిహితుడు.
ఇది వ్యక్తిగత విషయం కాదు. నాడు హిట్లర్ అనుసరించిన విధానాలకు వారసులు. ఇటీవల హంగేరీ ఎన్నికలలో అలాంటి నియంతృత్వ అధ్యక్షుడినీ చిత్తుగా ఓడించారు. అందువల్ల ప్రమాదం ముంచుకొచ్చిన తర్వాత విలవిలలాడినా చేయగలిగేది ఏమీ ఉండదు.
సంకేతాలు వినబడుతున్నప్పుడే మేల్కొనాలి. సంఘటితం కావాలి. ఈ విధానాలకు ప్రత్యామ్నాయ విధానాలతో సరైన సమాధానం చెప్పాలి. అందుకు భారతదేశ ప్రజలు సన్నద్ధం కావాల్సిన అవసరం ఉంది. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం మనకు నేర్పే పాఠం ఇదే.
Discover more from The Wire Telugu
Subscribe to get the latest posts sent to your email.

