గుండా మల్లేష్‌ 1947 జూలై 14న ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్‌ జిల్లాలోని తాండూరు మండలం రేచిని గ్రామంలో జన్మించారు.
సామాన్య కుటుంబ నేపథ్యం నుంచి వచ్చిన ఆయన పాఠశాల విద్య అనంతరం జీవనోపాధి కోసం కష్టపడ్డారు.
తొలుత లారీ క్లీనర్‌గా, డ్రైవర్‌గా పనిచేశారు. అనంతరం సింగరేణి బొగ్గు గనుల సంస్థలో ఉద్యోగంలో చేరారు.
ఈ అనుభవాలు శ్రమజీవుల జీవితాలను, వారి కష్టాలను ప్రత్యక్షంగా అర్థం చేసుకోవడానికి ఆయనకు తోడ్పడ్డాయి.
గుండా మల్లేష్‌ రాజకీయ ప్రస్థానాన్ని అర్థం చేసుకోవాలంటే అప్పటి తెలంగాణ ప్రాంతంలోని సామాజిక, ఆర్థిక పరిస్థితులను గుర్తు చేసుకోవాలి.
బొగ్గు గనులు, పారిశ్రామిక ప్రాంతాలు, వ్యవసాయ కూలీల జీవితాలు అనేక సమస్యలతో ముడిపడి ఉండేవి. వేతనాలు, ఉద్యోగ భద్రత, కార్మిక హక్కులు, నివాసం, వైద్యం వంటి అంశాలు కార్మిక సంఘాల ప్రధాన పోరాట అంశాలుగా ఉండేవి.
కార్మికుడిగా మొదలై కార్మిక నాయకుడిగా ఎదుగుదల..
సింగరేణిలో పనిచేస్తున్న సమయంలో గుండా మల్లేష్‌ కార్మిక సంఘాల కార్యకలాపాల్లో పాల్గొన్నారు. కార్మికుల హక్కుల కోసం పోరాడుతూ గుర్తింపు పొందారు.
లారీ డ్రైవర్‌గా పనిచేసిన అనుభవం కూడా రవాణా రంగ కార్మికుల సమస్యలను అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగపడింది.
ఉద్యోగం చేస్తూనే సమాజంలో అసమానతలను తగ్గించడానికి రాజకీయాలు ఒక సాధనంగా ఉపయోగపడతాయని ఆయన భావించారు.
ఈ క్రమంలో భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ(సీపీఐ)తో అనుబంధం పెంచుకున్నారు. 23 సంవత్సరాల వయసులో 1970లో సింగరేణి ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసి పూర్తికాలం ప్రజా రాజకీయాల్లోకి ప్రవేశించారు. ఇది ఆయన జీవితంలో కీలకమైన మలుపు.
స్థిరమైన ఉద్యోగాన్ని వదులుకొని ప్రజా ఉద్యమాలకు అంకితం కావడం ద్వారా కార్మిక నాయకుడిగా సంపాదించిన అనుభవాన్ని విస్తృత రాజకీయ రంగానికి అన్వయించి పని చేశారు.
శాసనసభలో నాలుగుసార్లు విజయం
గుండా మల్లేష్‌ ఎన్నికల రాజకీయాల్లోనూ తనదైన ముద్ర వేశారు. ఆయన 1978లో ఆసిఫాబాద్ నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి ఓడిపోయారు. తర్వాత 1983, 1985, 1994లలో ఆసిఫాబాద్ నియోజకవర్గం నుండి, 2009లో బెల్లంపల్లి నియోజకవర్గం నుండి శాసనసభ్యుడిగా గెలిచి ఆ దఫా సీపీఐ శాసనసభా పక్ష నేతగా వ్యవహరించారు.
కార్మిక ఉద్యమ నేపథ్యం నుంచి వచ్చిన నాయకుడిగా శాసనసభలోకి అడుగుపెట్టడం ద్వారా కార్మికులు, పేదలు, వెనుకబడిన వర్గాల సమస్యలను ప్రజాప్రతినిధుల వేదికపై చర్చించడానికి ఆయనకు అవకాశం లభించింది.
తెలంగాణ ప్రజా ఉద్యమంలో పాత్ర
గుండా మల్లేష్‌ కేవలం ఎన్నికల రాజకీయాలకే పరిమితమైన నాయకుడు కాదు. తెలంగాణ ప్రాంత ప్రజల సమస్యలు, ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఆకాంక్షలు, వెనుకబడిన ప్రాంతాల అభివృద్ధి వంటి అంశాలపైనా ఆయన పనిచేశారు.
తెలంగాణ ఉద్యమంలో ఆయన పాల్గొన్నారు. శ్రీకృష్ణ కమిటీతో జరిగిన చర్చల్లో వివిధ రాజకీయ నాయకులతో కలిసి పాల్గొన్న వారిలో ఆయన కూడా ఉన్నారు.
ప్రజలకు అందుబాటులో ఉండే నాయకుడు
గుండా మల్లేష్‌ నిరాడంబరుడు, ప్రజలకు అందుబాటులో ఉండే నాయకుడిగా గుర్తింపు పొందారు. బెల్లంపల్లి, సింగరేణి ప్రాంతాలతో ఆయనకు ప్రత్యేక అనుబంధం ఉండేది.
బొగ్గు గనుల ప్రాంతాల్లో పనిచేసే కార్మికులు, వారి కుటుంబాలు ఎదుర్కొనే సమస్యలపై ఆయనకు ప్రత్యక్ష అవగాహన ఉండేది.
ప్రజాప్రతినిధి పదవి అంటే అధికారాన్ని అనుభవించడం కాదని, ప్రజల సమస్యలను ప్రభుత్వాల దృష్టికి తీసుకెళ్లే బాధ్యత అని ఆయన విశ్వసించారు.
గుండా మల్లేష్‌ జీవితం నుండి నేటి కార్మికోద్యమం కొన్ని ముఖ్యమైన పాఠాలను నేర్చుకోవాలి. కార్మికుల సమస్యలను ప్రత్యక్షంగా అర్థం చేసుకోవాలి.
కార్మికుల మధ్య పనిచేసిన నాయకులకు వేతనాలు, పని పరిస్థితులు, ఉద్యోగ భద్రత, కుటుంబాల జీవన సమస్యలపై ప్రత్యక్ష అనుభవం ఉంటుంది. ఆ అనుభవాన్ని సంఘటిత ఉద్యమంగా మలచడం కీలకం.
అలానే కార్మిక సంఘాల పోరాటం రాజకీయ విధానాలపై ప్రభావం చూపాలి. వేతన ఒప్పందాలు, పెన్షన్లు, సామాజిక భద్రతతో పాటు ప్రభుత్వ బడ్జెట్లు, ప్రైవేటీకరణ, కార్మిక చట్టాలు వంటి అంశాలపై కూడా కార్మిక సంఘాలు చురుకుగా వ్యవహరించాలి.
ప్రజా ఉద్యమాలు, శాసనసభ పోరాటాలు పరస్పరం బలపరచుకోవాలి. వీధుల్లో జరిగే ఆందోళనలు ప్రజల సమస్యలను వెలుగులోకి తెస్తే, శాసనసభలో జరిగే చర్చలు వాటికి విధానపరమైన పరిష్కారాలను సాధించేందుకు ఉపయోగపడతాయి.
ప్రజల విశ్వాసాన్ని నిలబెట్టుకోవాలి. రాజకీయ నాయకుడికి పదవులు, ఎన్నికల విజయాలు మాత్రమే కాకుండా, ప్రజలతో నిరంతర సంబంధం, పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం కూడా అవసరం.
నేటి భారతదేశంలో గుండా మల్లేష్‌ ఆశయాల ప్రాసంగికత..
నేటి భారతదేశంలో కార్మిక రంగం అనేక మార్పులను ఎదుర్కొంటోంది. కాంట్రాక్టు ఉద్యోగాలు, అసంఘటిత రంగంలో ఉపాధి, గిగ్‌ వర్కర్ల సమస్యలు, ధరల పెరుగుదల, సామాజిక భద్రత, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల భవిష్యత్తు వంటి అంశాలు కార్మిక సంఘాల ముందున్న ప్రధాన సవాళ్లు.
సింగరేణి వంటి బొగ్గు గనుల ప్రాంతాల్లో ఉపాధి, భద్రత, కార్మికుల ఆరోగ్యం, పర్యావరణ పరిరక్షణ, గనులపై ఆధారపడిన పట్టణాల భవిష్యత్తు వంటి సమస్యలు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం కలిగి ఉన్నాయి.
కార్మిక సంఘాలు ప్రజల దైనందిన సమస్యలతో మమేకమవుతూ, యువ కార్మికులను సంఘటితం చేస్తూ, మహిళా కార్మికులు, అసంఘటిత రంగ కార్మికుల సమస్యలకు కూడా ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.
2020 అక్టోబర్ 13న హైదరాబాద్‌లోని నిమ్స్‌ ఆసుపత్రిలో మూత్రపిండ సంబంధిత అనారోగ్యానికి చికిత్స పొందుతూ 73 ఏళ్ల వయసులో గుండా మల్లేష్‌ తుదిశ్వాస విడిచారు.
సామాన్య కార్మికుడి స్థాయి నుండి ప్రజా ఉద్యమాల ద్వారా ఎదిగి, పీడిత వర్గాలకు గొంతుకగా మారిన ఆయన ప్రస్థానం అందరికీ స్ఫూర్తిదాయకం.
About the Author
Discover more from The Wire Telugu
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
