భారత రాజకీయ చరిత్రలో వామపక్ష ఉద్యమానికి ఒక విశిష్ట స్థానం ఉంది. కార్మికుల హక్కులు, రైతాంగ సమస్యలు, భూ సంస్కరణలు, సామాజిక న్యాయం, ప్రజాస్వామ్య హక్కులు, లౌకికవాదం, సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేక పోరాటం వంటి అనేక రంగాలలో కమ్యూనిస్టు ఉద్యమం చెరగని ముద్ర వేసింది.
అయితే నేడు వాస్తవ పరిస్థితిని పరిశీలిస్తే, ఒకప్పుడు దేశ రాజకీయాలను ప్రభావితం చేసిన వామపక్ష శక్తులు తీవ్ర సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటున్నాయి.
ఎన్నికల రాజకీయాల్లో ప్రభావం తగ్గిపోవడం, ప్రజల్లో పూర్వపు ఆదరణ క్షీణించడం, అనేక చీలికలు-ఉపచీలికలుగా విభజించబడటం, సాయుధ పోరాట మార్గాన్ని అనుసరించిన వర్గాలు కూడా వెనుకడుగు వేయడం వంటి పరిణామాలు వామపక్ష ఉద్యమ భవిష్యత్తుపై ప్రశ్నార్థక పరిస్థితిని సృష్టించాయి.
పునరేకీకరణ: కాలం విధిస్తున్న అవసరం..
ఈ పరిస్థితుల్లో కమ్యూనిస్టు పార్టీల పునరేకీకరణ గురించి దేశవ్యాప్తంగా కార్యకర్తలు, మేధావులు, రచయితలు, కళాకారులు, కార్మిక సంఘాలు, రైతు సంఘాలు, ప్రజాసంఘాల నాయకులు మళ్లీ మళ్లీ చర్చించడం యాదృచ్ఛికం కాదు. అది కాలం విధిస్తున్న అవసరం.
వామపక్ష ఉద్యమం బలహీనపడితే దాని ప్రభావం కేవలం కొన్ని రాజకీయ పార్టీలకే పరిమితం కాదు; కార్మికులు, రైతులు, పేదలు, బడుగు బలహీన వర్గాలు, ప్రజాస్వామ్య హక్కుల కోసం పోరాడే శక్తులన్నీ బలహీనపడతాయి.
భారత కమ్యూనిస్టు ఉద్యమ చరిత్రను పరిశీలిస్తే, సిద్ధాంతపరమైన భేదాలు, అంతర్జాతీయ కమ్యూనిస్టు ఉద్యమంలో వచ్చిన విభేదాలు, వ్యూహాత్మక తేడాలు, నాయకత్వ పోటీలు, వ్యక్తిగత అహంభావాలు అనేక చీలికలకు దారితీశాయి.
ఒకప్పుడు ఒకే పార్టీగా ఉన్న ఉద్యమం క్రమంగా అనేక పార్టీలుగా, ఉపపార్టీలుగా, వర్గాలుగా విడిపోయింది. ఫలితంగా ప్రజా ఉద్యమాల కంటే అంతర్గత విభేదాలే ఎక్కువ ప్రాధాన్యం పొందిన సందర్భాలు ఏర్పడ్డాయి.
శత్రు వైరుధ్యాలా? మిత్ర వైరుధ్యాలా?
కార్ల్ మార్క్స్, ఫ్రెడ్రిక్ ఎంగెల్స్, లెనిన్, స్టాలిన్, మావో వంటి నాయకుల రచనలను, కమ్యూనిస్టు మ్యానిఫెస్టోను, దాస్ కాపిటల్ను, వర్గపోరాట సిద్ధాంతాన్ని, సోషలిస్టు లక్ష్యాలను విశ్వసిస్తున్న శక్తులు ఒకే ఉద్యమంగా ఎందుకు కొనసాగలేకపోతున్నాయి? వారి మధ్య ఉన్న భేదాలు నిజంగా శత్రు వైరుధ్యాలా? లేక మిత్ర వైరుధ్యాలా?
సామాజిక శాస్త్ర దృష్టిలో చూస్తే, దోపిడీకి గురవుతున్న వర్గాల మధ్య ఉండే విభేదాలు సాధారణంగా మిత్ర వైరుధ్యాలే.
వాటిని చర్చల ద్వారా, ప్రజాస్వామ్య పద్ధతుల ద్వారా పరిష్కరించుకోవచ్చు. కానీ దోపిడీ వర్గాలు, దోపిడీకి గురవుతున్న వర్గాల మధ్య ఉండే వైరుధ్యాలు మాత్రం మౌలికమైనవి.
వామపక్ష ఉద్యమం ప్రధానంగా పోరాడవలసింది ఆ మౌలిక వైరుధ్యాలపైనే.
అయితే నేడు అనేక కమ్యూనిస్టు శక్తులు తమ మధ్యనున్న భేదాలనే ప్రధాన సమస్యగా భావిస్తూ, ప్రజల అసలు సమస్యల నుంచి దూరమవుతున్నాయనే విమర్శ పెరుగుతోంది.
మారుతున్న రాజకీయ ముఖచిత్రం..
గత మూడు దశాబ్దాల రాజకీయ పరిణామాలు కూడా ఈ సంక్షోభాన్ని మరింత స్పష్టంగా చూపించాయి.
ఒకప్పుడు పశ్చిమ బెంగాల్లో మూడు దశాబ్దాలకు పైగా అధికారంలో ఉన్న వామపక్ష కూటమి ఇప్పుడు రాజకీయంగా అంచుల్లోకి వెళ్లిపోయింది.
త్రిపురలో కూడా అదే పరిస్థితి ఎదురైంది. కేరళలో మాత్రమే వామపక్షాలకు గణనీయమైన రాజకీయ స్థానం కొనసాగుతున్నప్పటికీ, జాతీయ స్థాయిలో వారి ప్రభావం గతంతో పోలిస్తే చాలా తగ్గింది.
పార్లమెంటులో కమ్యూనిస్టు పార్టీల ప్రాతినిధ్యం కూడా ఒకప్పుడు ఉన్న స్థాయికి చాలా దిగువకు చేరుకుంది.
మరోవైపు ప్రపంచీకరణ, ప్రైవేటీకరణ, కార్పొరేట్ ఆధిపత్యం, అసంఘటిత కార్మిక వ్యవస్థ విస్తరణ, వ్యవసాయ సంక్షోభం, నిరుద్యోగం, అసమానతలు పెరుగుతున్నాయి.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా సంపద కొద్దిమంది చేతుల్లో కేంద్రీకృతమవుతోంది.
ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో వామపక్ష రాజకీయాల అవసరం తగ్గాల్సింది పోయి మరింత పెరగాలి. కానీ ఆ అవకాశాన్ని వినియోగించుకోవడంలో వామపక్ష శక్తులు విఫలమవుతున్నాయనే అభిప్రాయం బలపడుతోంది.
ఐక్యత లోపం – ప్రజల ఆకాంక్షలు..
దీనికి ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటి ఐక్యత లోపం. ప్రజలకు కమ్యూనిస్టు పార్టీల మధ్య ఉన్న సూక్ష్మ సిద్ధాంత భేదాల కంటే వారి జీవిత సమస్యల పరిష్కారమే ముఖ్యమవుతుంది. రైతుకు పంట ధర కావాలి.
కార్మికుడికి ఉద్యోగ భద్రత కావాలి. యువతకు ఉపాధి కావాలి. పేదలకు విద్య, వైద్యం అందుబాటులో ఉండాలి. మహిళలకు భద్రత, సమాన అవకాశాలు కావాలి.
ఈ సమస్యలపై పోరాడే శక్తులు పరస్పరం ఒకరినొకరు విమర్శించుకుంటూ ఉంటే ప్రజల్లో నిరాశ కలగడం సహజం.
అందుకే నేడు అనేక మంది వామపక్ష అభిమానులు ఒకే ప్రశ్న అడుగుతున్నారు. వందేళ్లుగా ప్రజలకు ఐక్యతను బోధించిన శక్తులు తమలో తాము ఎందుకు ఐక్యంగా ఉండలేకపోతున్నాయి? ప్రపంచ కార్మికుల ఐక్యతను కోరిన ఉద్యమం, తన స్వంత కార్యకర్తల ఐక్యతను ఎందుకు సాధించలేకపోతోంది? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇవ్వాల్సిన బాధ్యత వామపక్ష నాయకత్వంపై ఉంది.
ఉమ్మడి కార్యాచరణ – ఆత్మవిమర్శ..
అయితే ఐక్యత అంటే కేవలం సంస్థాగత విలీనం మాత్రమే కాదు. ముందుగా ఉమ్మడి కార్యాచరణ అవసరం.
రైతు సమస్యలు, కార్మిక హక్కులు, నిరుద్యోగం, ప్రభుత్వ రంగ పరిరక్షణ, రాజ్యాంగ విలువల పరిరక్షణ, సామాజిక న్యాయం, మానవ హక్కులు వంటి అంశాలపై అన్ని వామపక్ష శక్తులు కలిసి పోరాడాలి. ఆచరణలో ఏర్పడే విశ్వాసం భవిష్యత్తు ఐక్యతకు పునాది వేస్తుంది.
అలాగే వామపక్ష ఉద్యమం తన గత తప్పిదాలను కూడా నిజాయితీగా సమీక్షించుకోవాలి.
ప్రజలతో సంబంధాలు బలహీనపడిన సందర్భాలు, అంతర్గత ప్రజాస్వామ్యం దెబ్బతిన్న సందర్భాలు, కొత్త తరాల ఆకాంక్షలను అర్థం చేసుకోలేకపోయిన సందర్భాలు, మారుతున్న ఆర్థిక-సాంకేతిక పరిస్థితులను సరిగా విశ్లేషించలేకపోయిన అంశాలను నిర్భయంగా అంగీకరించాలి. ఆత్మవిమర్శ లేకుండా పునరుజ్జీవనం సాధ్యం కాదు.
కొత్త తరాలకు అనుగుణంగా నవీకరణ..
నేటి యువతకు వందేళ్ల క్రితం ఉన్న భాషలో మాత్రమే మాట్లాడితే సరిపోదు.
డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థ, కృత్రిమ మేధస్సు, గిగ్ ఉద్యోగాలు, వాతావరణ సంక్షోభం, డేటా నియంత్రణ, కార్పొరేట్ ఏకాధిపత్యం వంటి కొత్త సమస్యలపై కూడా వామపక్ష దృక్పథం అభివృద్ధి చెందాలి.
మార్క్సిజం ఒక స్థిరమైన మతగ్రంథం కాదు; సమాజాన్ని విశ్లేషించే శాస్త్రీయ పద్ధతి. అందువల్ల మారుతున్న వాస్తవాలను అర్థం చేసుకుంటూ తనను తాను నవీకరించుకోవడం వామపక్ష ఉద్యమానికి అత్యవసరం.
ఈ నేపథ్యంలో కమ్యూనిస్టు పార్టీలు, వామపక్ష సంస్థలు, ప్రజాసంఘాలు, మేధావులు, రచయితలు, కళాకారులు అందరూ ఒక విషయాన్ని గుర్తించాలి.
చీలికలతో కొనసాగితే భవిష్యత్తు మరింత సంక్లిష్టంగా మారుతుంది.
ఐక్యత వైపు అడుగులు వేస్తే మాత్రమే కొత్త ఆశలు పుడతాయి. వ్యక్తిగత అహంభావాలు, చారిత్రక విభేదాలు, నాయకత్వ పోటీలు ప్రజల ప్రయోజనాల కంటే గొప్పవి కావు.
సమైక్య ప్రత్యామ్నాయమే భవిష్యత్తు..
భావితరాల భవిష్యత్తును దృష్టిలో పెట్టుకుని వామపక్ష శక్తులు తమలోని మిత్ర వైరుధ్యాలను అధిగమించి, ఉమ్మడి కార్యాచరణతో ముందుకు సాగాలి.
ప్రజల మధ్య తిరిగి విశ్వాసాన్ని నిర్మించుకోవాలి. కార్మికులు, రైతులు, పేదలు, అణగారిన వర్గాల ఆశయాలను కేంద్రంగా చేసుకుని ఒక కొత్త ప్రజాస్వామ్య, ప్రగతిశీల, సమైక్య వామపక్ష ప్రత్యామ్నాయాన్ని నిర్మించాలి.
అదే కమ్యూనిస్టు ఉద్యమ పునరుజ్జీవనానికి మార్గం. అదే వామపక్షాల భవిష్యత్తును నిర్ణయించే చారిత్రక పరీక్ష. నేడు ఆ పరీక్షను ఎదుర్కొనే సమయం ఆసన్నమైంది.
Discover more from The Wire Telugu
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
