మార్చి 8న జరుపుకునే అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం అనేది కేవలం ఒక వేడుక మాత్రమే కాదు. లింగ సమానత్వం కోసం సాగుతున్న సుదీర్ఘ ప్రయాణాన్ని ప్రపంచానికి గుర్తు చేసే ఒక కీలకమైన సందర్భం.
2026లో పని చేసే మహిళల పట్ల ఉన్న అడ్డంకులు గతంలో అనుకున్నదానికంటే చాలా అధ్వాన్నంగా ఉన్నాయని కొత్త గణాంకాలు వెల్లడిస్తున్నాయి.
ఈ నేపథ్యంలో మార్పు కోసం మునుపెన్నడూ లేనంత బలంగా ఉద్యమించాల్సిన అవసరం ఉంది. అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం(ఐడబ్ల్యూడీ) చారిత్రక మూలాలను, వివిధ ప్రాంతాలలో పని చేసే మహిళల ప్రస్తుత స్థితిని, పురోగతిని వేగవంతం చేయడానికి అవసరమైన ఆచరణాత్మక పరిష్కారాలను సూచించడం ఈ వ్యాసం ప్రధాన లక్ష్యం.
అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం 2026
చరిత్ర, నేపథ్యం: 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో జరిగిన కార్మిక ఉద్యమాల నుంచి అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం పుట్టింది. 1908లో న్యూయార్క్ నగరం(అమెరికా)లో 15,000 మంది మహిళలు తక్కువ పని గంటలు, మెరుగైన వేతనం, ఓటు హక్కు కోసం చేసిన పోరాటం దీనికి నాంది. అమెరికాలో మొదటి జాతీయ మహిళా దినోత్సవాన్ని 1909లో జరుపుకున్నారు.
1910లో కోపెన్హాగన్లో జరిగిన వర్కింగ్ ఉమెన్ అంతర్జాతీయ కాన్ఫరెన్స్లో జర్మన్ కార్యకర్త క్లారా జెట్కిన్ ఈ రోజును అంతర్జాతీయీకరించాలనే ఆలోచనను ప్రతిపాదించారు.
1917లో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో రష్యా మహిళలు “ఆహారం, శాంతి” కోసం చేసిన సమ్మె తర్వాత మార్చి 8వ తేదీ అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవంగా స్థిరపడింది.
ఐక్యరాజ్యసమితి 1975లో అధికారికంగా ఈ రోజును గుర్తించింది. అప్పటి నుంచి ప్రపంచ వ్యాపితంగా అన్ని దేశాలలో అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం జరుగుతున్నది.
అయితే మహిళలకు భద్రత, స్వేచ్ఛ కల్పించాల్సిన ప్రభుత్వాలు ఘోరంగా విఫలమైయ్యాయి. తమ వైఫల్యాన్ని కప్పి పుచ్చుకోవడానికి అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవాన్ని హైజాక్ చేశాయి. ప్రభుత్వ గొప్పలు ప్రచారం చేసుకునే వేదికలుగా మార్చేశాయి. మహిళలు ఈ వాస్తవాలను గుర్తించాలి.
ఐక్యరాజ్యసమితి థీమ్: “హక్కులు, న్యాయం, చర్య. అందరు మహిళలు, బాలికల కోసం.”
చట్టాలు కాగితంపై ఉండవచ్చు. కానీ నిజమైన న్యాయం వాటి అమలులోనే ఉంటుందని ఈ థీమ్ నొక్కి చెబుతుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఏ దేశమూ పురుషులు, మహిళల మధ్య ఉన్న చట్టపరమైన అంతరాన్ని పూర్తిగా పూడ్చలేదని, మహిళలకు పురుషులతో పోలిస్తే కేవలం 64% చట్టపరమైన హక్కులు మాత్రమే ఉన్నాయని ఐక్యరాజ్య సమితి పేర్కొంది.
పని చేసే మహిళల ప్రస్తుత పరిస్థితి- ఒక వాస్తవిక పరిశీలన..
దశాబ్దాల పోరాటం తర్వాత కూడా, మహిళల ఆర్థిక భాగస్వామ్యం నీటిమీద రాతలుగానే మిగిలి పోయింది. చట్టపరమైన హక్కులకు, దైనందిన వాస్తవాలకు మధ్య పెద్ద అగాధం ఉంది.
అమలులో ఉన్న అంతరం: ప్రపంచ బ్యాంక్ “మహిళలు, వ్యాపారం & చట్టం 2026” నివేదిక ఒక చేదు నిజాన్ని వెల్లడించింది. చట్టం ముందు అందరూ సమానులే అని చెబుతున్నప్పటికీ ఆచరణ అందుకు పూర్తి భిన్నంగా ఉంది.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా, మహిళల ఆర్థిక భాగస్వామ్యానికి మద్దతు ఇచ్చే చట్టాలు కేవలం సగం మాత్రమే అమలు చేయబడుతున్నాయి.
చట్టపరమైన సమానత్వంలో దేశాలు సగటున 100కు 67 మార్కులు సాధిస్తే, అమలులో ఆ స్కోరు 53కు, అవసరమైన వ్యవస్థల విషయంలో కేవలం 47కు పడిపోయింది.
కేవలం 4% మహిళలు మాత్రమే పూర్తి సమానత్వానికి దగ్గరగా ఉన్న చట్టపరమైన దేశాల్లో నివసిస్తున్నారు.
ప్రాంతాల వారీగా మహిళల స్థితిగతులు..
యూరోపియన్ యూనియన్: వేతన పారదర్శకతలో పురోగతి సాధించినప్పటికీ, పూర్తి సమానత్వానికి మరో 50 ఏళ్లు పట్టవచ్చు. ఇక్కడ ప్రతి ముగ్గురిలో ఒక మహిళ హింసను ఎదుర్కొంటోంది.
సబ్-సహారన్ ఆఫ్రికా: గత రెండేళ్లలో ఇక్కడ అత్యధికంగా 33 చట్టపరమైన సంస్కరణలు వచ్చాయి. అయినప్పటికీ, బాల్య వివాహాలు(31%) ఇక్కడ ఎక్కువగా ఉన్నాయి.
భారతదేశం, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు: భారత్ వంటి దేశాలలో భద్రత, సమాన వేతనం నినాదాలు, వాగ్దానాలుగా మిగిలిపోయాయి. బేటి బచావో- బేటి పడావో బూటకపు నినాదంగా ప్రభుత్వమే మార్చేసింది.
కొత్త సవాళ్లు: టెక్నాలజీ, ఆర్టిఫిసియల్ ఇంటెలిజెన్స్..
డిజిటల్ యుగం లింగ అసమానతకు కొత్త రూపాలను ఇచ్చింది. కృత్రిమ మేధ, ఆటోమేషన్ వల్ల పురుషుల కంటే మహిళలే (ముఖ్యంగా అడ్మినిస్ట్రేటివ్ పాత్రలలో) ఎక్కువ ఉద్యోగాలను కోల్పోయే ప్రమాదం ఉందని అంతర్జాతీయ కార్మిక సంస్థ హెచ్చరిస్తోంది.
అంతేకాకుండా, ఆన్లైన్ వేధింపులతోపాటు “డీప్ ఫేక్స్” వంటివి మహిళల ప్రతిష్టకు పెద్ద ముప్పుగా మారాయి.
నిజమైన పరిష్కారాలు: విధానం నుంచి ఆచరణ వరకు
ఈ సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి ప్రభుత్వం తక్షణం చర్యలు చేపట్టాలి. సంస్థలు, వ్యక్తులు కలిసి పనిచేయాలి.
అమలుపై దృష్టి పెట్టండి: కేవలం చట్టాలు చేస్తే సరిపోదు. వాటిని అమలు చేసే కార్మిక శాఖలను, న్యాయస్థానాలను బలోపేతం చేయాలి.
సాంకేతిక నియంత్రణ: ఏఐ సిస్టమ్స్లో వివక్ష లేకుండా చూడాలి. ఆన్లైన్ హింసకు పాల్పడే వారిపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలి.
ఇంటి పనిలో భాగస్వామ్యం: మహిళలు పురుషుల కంటే 2.5 రెట్లు ఎక్కువ సమయం ఇంట్లో జీతం లేని పనులకు (వంట, పిల్లల పెంపకం,పెద్దల సంరక్షణ) కేటాయిస్తున్నారు. పురుషులు కూడా ఈ బాధ్యతలను పంచుకోవాలి.
డిజిటల్ నైపుణ్యాలు: మహిళలకు స్మార్ట్ఫోన్లు మరియు డిజిటల్ శిక్షణ అందుబాటులో ఉండేలా చూడాలి.
నేడు మహిళల కర్తవ్యం: మూస పద్ధతులను ప్రశ్నించండి, మీ చుట్టూ వివక్ష కనిపిస్తే ధైర్యంగా అడగండి
మహిళా నేతృత్వంలోని సంస్థలకు మద్దతు ఇవ్వండి. మహిళలు నడిపే వ్యాపారాలను ప్రోత్సహించండి.
అవగాహన పెంచండి: స్థానిక కార్యక్రమాల్లో పాల్గొని మహిళల హక్కుల గురించి చర్చించండి.
2026 గణాంకాలు మనకు ఒక హెచ్చరికతోపాటు మార్గదర్శి. అడ్డంకులు ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, పరిష్కారాలు మన కళ్లముందే ఉన్నాయి. కేవలం మాటలతో కాకుండా, చర్యలతోనే మనం ప్రతి మహిళా అభివృద్ధి చెందే ప్రపంచాన్ని నిర్మించగలము. ఓ మహిళా మేలుకో! సమానత్వం, హక్కుల కోసం సమైక్యంగా ఉద్యమిద్దాం!
About the Author
Discover more from The Wire Telugu
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
