యలవర్తి నాయుడమ్మ: ప్రజల శాస్త్రవేత్త, భారత విజ్ఞాన రంగానికి మార్గదర్శి..

యలవర్తి నాయుడమ్మ వర్ధంతి జూన్ 23. ఈ సందర్భంగా వారి గురించి సంక్షిప్తంగా తెలుసుకుందాం.

భారతదేశ శాస్త్ర సాంకేతిక రంగ చరిత్రలో విశిష్ట స్థానాన్ని సంపాదించిన మహనీయులలో డాక్టర్ యలవర్తి నాయుడమ్మ ఒకరు.

శాస్త్రవేత్తగా, పరిశోధకుడిగా, విజ్ఞాన పరిపాలకుడిగా, సామాజిక చింతన కలిగిన మేధావిగా ఆయన దేశానికి విశేష సేవలు అందించారు.

ముఖ్యంగా తోలు పరిశ్రమ అభివృద్ధి, శాస్త్ర సాంకేతికతను ప్రజల సంక్షేమంతో అనుసంధానం చేయడం, పరిశోధనా సంస్థలను ప్రజలకు చేరువ చేయడంలో ఆయన చేసిన కృషి అపూర్వమైనది.

జననం, కుటుంబ నేపథ్యం..

1922 సెప్టెంబర్ 10న ప్రస్తుత ఆంధ్రప్రదేశ్ గుంటూరు జిల్లా తెనాలి సమీపంలోని యలవర్రు గ్రామంలో రైతు కుటుంబంలో యలవర్తి నాయుడమ్మ జన్మించారు.

ఆయన తల్లిదండ్రులు రాఘవమ్మ, అంజయ్య. చిన్న గ్రామంలో జన్మించిన ఆయన తన ప్రతిభ, కృషితో అంతర్జాతీయ ఖ్యాతిని సంపాదించారు.

విద్యాభ్యాసం..

ప్రాథమిక విద్యను స్వగ్రామంలో పూర్తిచేసిన నాయుడమ్మ, తెనాలి ఏసీ కళాశాలలో ఇంటర్మీడియట్ చదివారు. అనంతరం బనారస్ హిందూ యూనివర్సిటీలో కెమికల్ టెక్నాలజీలో బీఎస్సీ పూర్తి చేశారు. తరువాత మద్రాస్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ లెదర్ టెక్నాలజీలో తోలు సాంకేతిక విద్య అభ్యసించారు. ఉన్నత విద్య కోసం బ్రిటన్, అమెరికాలకు వెళ్లి తోలు శాస్త్రంలో ప్రత్యేక శిక్షణ పొందారు. అమెరికాలోని లీహై విశ్వవిద్యాలయం నుంచి డాక్టరేట్ సాధించారు.

తోలు పరిశ్రమ అభివృద్ధిలో కీలక పాత్ర..

నాయుడమ్మ పేరు చెప్పగానే ముందుగా గుర్తుకు వచ్చేది చెన్నైలోని సెంట్రల్ లెదర్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్(సీఎల్ఆర్‌ఐ). 1951లో ఈ సంస్థలో చేరిన ఆయన, 1958 నుంచి 1971 వరకు డైరెక్టర్‌గా పనిచేశారు. ఆయన నాయకత్వంలో సీఎల్ఆర్‌ఐ ప్రపంచ స్థాయి పరిశోధనా సంస్థగా ఎదిగింది.

తోలు పరిశ్రమలో ఆధునిక సాంకేతిక పద్ధతులను ప్రవేశపెట్టారు. పరిశ్రమలు, పరిశోధనా సంస్థల మధ్య సమన్వయం పెంచారు. భారతీయ తోలు ఉత్పత్తులకు అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో గుర్తింపు తెచ్చారు. చిన్న, మధ్య తరహా ట్యానరీలకు సాంకేతిక సహాయం అందించారు. కాలుష్య నియంత్రణ, నాణ్యత పెంపు, ఎగుమతుల విస్తరణకు కృషి చేశారు.

శాస్త్రాన్ని ప్రజల జీవితాలతో అనుసంధానం..

నాయుడమ్మ శాస్త్రాన్ని కేవలం ప్రయోగశాలలకు పరిమితం చేయలేదు. “ప్రజల అవసరాలే శాస్త్ర పరిశోధనకు దిశానిర్దేశం చేయాలి” అనే భావనను ఆయన బలంగా ప్రచారం చేశారు. గ్రామీణాభివృద్ధి, ఉపాధి కల్పన, సామాజిక న్యాయం కోసం శాస్త్ర సాంకేతికత ఉపయోగపడాలని ఆయన విశ్వసించారు. అందుకే ఆయనను “ప్రజల శాస్త్రవేత్త”గా పిలుస్తారు.

జాతీయ, అంతర్జాతీయ పదవులు..

యలవర్తి నాయుడమ్మ అనేక కీలక పదవులు నిర్వహించారు. కౌన్సిల్ ఆఫ్ సైంటిఫిక్ అండ్ ఇండస్ట్రియల్ రీసెర్చ్(సీఎస్‌ఐఆర్) డైరెక్టర్ జనరల్‌గా, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ యూనివర్సిటీ ఉపకులపతిగా, ఐక్యరాజ్యసమితి అనుబంధ సంస్థలకు సలహాదారుగా బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు. అంతర్జాతీయ అభివృద్ధి, శాస్త్ర సాంకేతిక సంస్థలలో ప్రముఖ సభ్యుడిగా సేవలు అందించారు.

పురస్కారాలు, గౌరవాలు..

ఆయన సేవలకు గుర్తింపుగా 1971లో పద్మశ్రీ, 1983లో రాజా-లక్ష్మి అవార్డులు లభించాయి. జాతీయ, అంతర్జాతీయ స్థాయిలో అనేక గౌరవ సత్కారాలు అందుకున్నారు.

విషాద మరణం..

1985 జూన్ 23న కెనడాలో జరిగే సమావేశానికి వెళ్తున్న సమయంలో ఆయన ప్రయాణిస్తున్న ఎయిర్ ఇండియా 182 విమానం పేలుడుకు గురైంది. ఈ ఘటనలో నాయుడమ్మతో పాటు విమానంలోని 329 మంది మరణించారు. భారత శాస్త్ర ప్రపంచానికి ఇది తీరని లోటు.

స్ఫూర్తి, ఆశయాలు..

నాయుడమ్మ అభిప్రాయం ప్రకారం “శాస్త్రం సమాజానికి సేవ చేయాలి. ప్రజల జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరచాలి.” ఆయన శాస్త్రాన్ని సామాజిక మార్పుకు సాధనంగా చూశారు.

పరిశోధన, పరిశ్రమ, సమాజం – ఈ మూడింటి మధ్య సమన్వయం ఉండాలని ఆయన నమ్మకం.

నాయుడమ్మ మరణించిన తరువాత కూడా ఆయన స్ఫూర్తి కొనసాగుతోంది. ఆయన జ్ఞాపకార్థం “డాక్టర్ వై నాయుడమ్మ మెమోరియల్ అవార్డు” స్థాపించారు.

భారత తోలు పరిశ్రమ అభివృద్ధిలో ఆయన చేసిన కృషి చిరస్మరణీయం. శాస్త్రాన్ని ప్రజా సంక్షేమానికి వినియోగించాలనే ఆయన ఆలోచనలు నేటికీ ఆచరణీయంగానే ఉన్నాయి.

యలవర్తి నాయుడమ్మ కేవలం ఒక శాస్త్రవేత్త మాత్రమే కాదు. శాస్త్రాన్ని ప్రజల జీవితాలతో ముడిపెట్టిన దార్శనికుడు. ఒక చిన్న గ్రామం నుంచి ప్రపంచ స్థాయి శాస్త్రవేత్తగా ఎదిగి, భారతదేశానికి అంతర్జాతీయ గౌరవాన్ని తెచ్చిన మహనీయుడు. ఆయన జీవితం యువతకు స్ఫూర్తి. శాస్త్రవేత్తలకు మార్గదర్శకం. సమాజానికి ఆదర్శం. ఆయన పేరు భారత విజ్ఞాన చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోతుంది.

About the Author

The Wire Staff

View All Posts